• Buradasın

    Epistemoloji

    Özetteki ilgi çekici içerikler

    • Türk Kültür Tarihi ve Modern Bilimin Metafiziği Üzerine Akademik Sohbet

      TV Net'te yayınlanan "Soruların Peşinde" programında, bir akademisyen (Hoca olarak hitap edilen) ve sunucu arasında geçen akademik bir sohbet. Konuk, Türk kültür tarihi ve felsefe alanlarında uzmanlaşmış bir akademisyendir. Video, Sultan Melikşah'ın vefat yıldönümü ile başlayan Türk kültür tarihi tartışmasından başlayarak, modern bilimin metafizik zeminine geçiş yapmaktadır. Sohbet, Descartes'ın "cogito ergo sum" prensibi, Vico'nun "factum ergo sum" ilkesi, epistemoloji, postmodernizm ve kesinlik iddiası gibi felsefi kavramları ele almaktadır. Ayrıca, bilim tarihi, deney fikri, tıp ahlakı ve Osmanlı'daki felsefe çalışmaları da detaylı olarak incelenmektedir. Sohbetin ilerleyen bölümlerinde, modern bilimin insanı nasıl yeniden tanımladığı, bilgi üretiminin sosyal boyutu, deney fikrinin tarihsel gelişimi ve Osmanlı'daki bilimsel çalışmalar gibi konular da tartışılmaktadır. Konuşmacılar, Türk kültürünün envantere çıkarılmamış ve çalışılmamış olduğunu belirterek, bu alanlarda daha fazla araştırma yapılmasının gerekliliğini vurgulamaktadır.

      • youtube.com
    • İşrakilik ve Şehabeddin Sühreverdi Üzerine Akademik Sohbet

      "Sözün Özü" programında İbrahim Halil Üçer, Ömer Türker ve İstanbul Şehir Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi İshak Arslan arasında İslam felsefesindeki işrakilik akımı ve kurucusu Şehabeddin Sühreverdi hakkında kapsamlı bir sohbet gerçekleştiriliyor.. Video, işrakilik kavramının ontolojik ve epistemolojik anlamını, 12. yüzyılda Hikmet-ül İsrak eseriyle sistematik bir felsefi sistem haline gelmesini ve İbn-i Sina felsefesine alternatif olarak ortaya çıkmasını ele alıyor. Konuşmacılar, işrakilik ile İbn-i Sina felsefesi arasındaki temel farkları, Sühreverdi'nin "mesai yöntemi" olarak adlandırdığı felsefi yaklaşımını ve "nur" kavramını merkeze alarak akıl-madde gerilimini nasıl çözdüğünü detaylı şekilde inceliyor.. Sohbette ayrıca işrakilik'in diğer dört büyük İslam felsefe akımıyla (işrakilik, İbn-i Sina felsefesi, yeni eşarilik ve yeni eşarilik) ilişkisi, Sühreverdi'nin erken yaşta ölümü ve bu ölümün politik bir arka planı olduğu spekülasyonları, işrakilik'in 16-17. yüzyıllarda neden başarılı olamadığı ve modern bilimle ilişkisi gibi konular da tartışılmaktadır. Programın sonunda Sühreverdi'nin İşrak felsefesi üzerine dört kitap tanıtılmaktadır.

      • youtube.com
    • İslam Felsefesinde Bilgi ve Peygamberlik Konusu

      Bu video, İlke ve Bilal tarafından sunulan "Filozofun Yolu" podcastinin bir bölümüdür. Program, bilgi felsefesi serisinin bir parçası olarak İslam felsefesinde bilgi konusunu ele almaktadır. Video, İslam felsefesinde bilginin nasıl ele alındığını, İslam ile felsefenin ilişkisini ve İslam felsefesindeki önemli filozofların görüşlerini incelemektedir. İçerik, İslam felsefesinin tarihsel gelişimi, İbni Ravendi'nin peygamberlik eleştirileri, Gazali'nin felsefe eleştirisi ve epistemolojik yolculuğu, İbn Haldun'un sosyoloji bilimi ve "El-Muqaddime" eseri gibi konuları kapsamaktadır. Videoda ayrıca İslam felsefesinin kaynakları, Aristoteles ve Yeni Platonculuk'ın etkisi, İslam felsefesinin 8. yüzyıldan 12. yüzyıla kadar süren gelişimi, filozofların saray elitlerinin koruması altında çalışması ve İslam dünyasındaki bilimsel gelişmeler ele alınmaktadır. Programın sonunda konuşmacılar, bir sonraki bölümde modern çağa geçiş yapacaklarını ve "varlık" kavramını inceleyeceklerini belirtmektedir.

      • youtube.com
    • Özgür İrade Problemi Dersi

      Bu video, MIT'de dilbilim ve felsefe bölümlerinde ders veren Richard Holton tarafından hazırlanan bir dersin anlatımıdır. Konuşmacı, özgür irade problemi ve bununla ilişkili epistemolojik sorunları ele almaktadır. Video, özgür irade kavramının determinizmle ilişkisini açıklayarak başlıyor ve ardından önceden bilme sorununa geçiyor. Konuşmacı, Laplace'ın "şeytanı" fikrini ve "yaşam kitabı" kavramını kullanarak determinizm ve özgür irade arasındaki çelişkiyi anlatıyor. Daha sonra, bir ampul oyunu üzerinden determinizm ve ön bilginin özgür irade üzerindeki etkisini açıklıyor ve sistemin içindeki varlıkların determinizmden özgür iradeyi tamamen çıkaramayacağını savunuyor.

      • youtube.com
    • Kant'ın Aşkınsal Estetiği Üzerine Akademik Sunum

      Bu video, felsefi bir ders veya akademik sunum formatında Kant'ın aşkınsal estetiği (duyusal bilgi teorisi) üzerine kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Sunum, uzay ve zaman kavramlarının doğası, epriori (önceden bilinen) ve eposteriori (sonradan bilinen) bilginin farkı, sezginin rolü ve mantığın sınırları gibi temel felsefi konuları ele almaktadır. Video, Kant'ın görüşlerine dayanarak uzayın dış duyunun bir biçimi olduğu, zamanın ise değişim kavramına bağlı olduğu ve bu kavramların nesnel gerçeklikle ilişkileri üzerine detaylı bir inceleme sunmaktadır. Sunumda ayrıca genel mantık, uygulamalı mantık ve aşkınsal mantık arasındaki farklar, arı ve görgül bilginin özellikleri, sezgi ve kavramların ilişkisi, gerçekliğin ölçütleri ve Leibniz-Wolff felsefesinin duyusal ve anlıksal bilgi arasındaki ayrımı sadece mantıksal olarak görmesinin neden yanlış olduğu gibi konular da ele alınmaktadır.

      • youtube.com
    • Robert Speckens ile Kuantum Teorisi ve Felsefi Yaklaşımlar Üzerine Bilimsel Sohbet

      "Theories of Everything" kanalında yayınlanan bu podcast formatındaki videoda, Perimeter Institute'den fizikçi Robert Speckens ile Kurt Jaimungle arasında kuantum teorisi ve felsefi yaklaşımlar üzerine kapsamlı bir sohbet gerçekleşmektedir.. Video, Robert Speckens'in 2004'te geliştirdiği klasik dünya teorisi ve kuantum mekaniğinin temel özelliklerini (interferans, süperpozisyon, entanglement) klasik dünyada da açıklanabileceğini savunmasıyla başlar. Sohbet, Leibnizian prensip, gerçekçilik, ontolojik ve epistemik modeller, Bell eşitsizlikleri, no-go teoremleri ve kuantum durumlarının doğası gibi konuları ele alır. Ayrıca, Perimeter Institute'deki çalışma kültürü, Lee Smolin'in "devrimci fizik" misyonu ve kuantum teorisi üzerine yapılan araştırmalar hakkında bilgiler de paylaşılmaktadır.. Videoda, kuantum teorisinin gizemli görünmesinin bir kategori hatası olduğu, kuantum durumunun aslında "bilgi" değil "gerçeklik"i temsil ettiği savunulmaktadır. Konuşmacı, kuantum fenomenlerini açıklamak için klasik bir model geliştirdiğini ve bu modelin ontolojik ve epistemolojik yönlerini incelediğini belirtmektedir. Ayrıca, kuantum teorisi ve hierogliflerin deşifre edilmesi arasındaki benzerlikler de ele alınmaktadır.

      • youtube.com
    • Epistemolojide Bağlamcılık Dersi

      Bu video, North Illinois Üniversitesi'nde felsefe dersleri veren Jeff Pin tarafından hazırlanan bir epistemoloji dersinin anlatımıdır. Konuşmacı, epistemoloji (bilgi bilimi) alanında bağlamcılık felsefesini açıklamaktadır. Video, önce Descartes'ın radikal şüpheciliğinin bir argümanını özetleyerek başlıyor ve ardından bağlamcılık felsefesinin bu argümana nasıl farklı bir yaklaşım sunduğunu anlatıyor. Bağlamcılar, "bilmek" sözcüğünün farklı bağlamlarda farklı anlamlara geldiğini savunarak, bilginin kendisi değil, dil ile ilgili bir iddia olduğunu iddia ediyorlar. Video, bağlamcılık ve şüphecilik arasındaki tartışmaları, farklı bağlamlarda bilginin nasıl değiştiğini ve günlük hayatta bilginin nasıl kullanıldığını örneklerle açıklıyor.

      • youtube.com
    • 10. Sınıf Felsefe Dersi: Bilgi Felsefesi (Epistemoloji)

      "Felsefe Dersleri" kanalında yayınlanan bu eğitim videosu, bir öğretmen tarafından sunulan 10. sınıf felsefe dersinin üçüncü ünitesini kapsamaktadır. Video, bilgi felsefesi (epistemoloji) konusunu kapsamlı şekilde ele almaktadır. İçerikte bilginin kaynağı, bilginin sınırları, ölçütünün ne olduğu, bilginin değeri, doğruluk, gerçeklik ve kurmaca kavramları işlenmektedir. Ayrıca bilgi türleri (gündelik, teknik, bilimsel, sanat, dini ve felsefi bilgi) ve bilgi felsefesinin temel problemleri (doğru bilgi mümkün mü?) ele alınmaktadır. Video, farklı felsefi akımları ve bu akımları temsil eden filozofları sistematik olarak incelemektedir. Rasyonalizm (Aristoteles, Farabi, Descartes, Hegel), empirizm (John Locke, David Hume, George Berkeley), kritisizm (Kant, Gazali, Bergson, Auguste Comte), entüsyonizm, pozitivizm (Wittgenstein, Bergson, Auguste Comte), pragmatizm (William James, John Dewey), fenomenoloji (Edmund Bursel) ve analitik felsefe (mantıkçı pozitivizm, neo-pozitivizm, dil felsefesi) akımları detaylı şekilde açıklanmaktadır.

      • youtube.com
    • İslam Düşünce Geleneğinde Bilgi Teorileri

      "Sözün Özü" programında, İslam felsefesinde bilgi teorileri üzerine bir akademik ders formatında bir tartışma sunulmaktadır. Programda Ömer Hoca ve Eşref Altaş Hoca gibi akademisyenler yer almaktadır. Video, İslam düşünce geleneğinde bilginin tanımı, mahiyeti ve tarifi konularını ele almaktadır. Seyyid Şerif Curcani'nin "Şerhülme Vakıf" eseri üzerinden Razi, Cüveyni, Gazali, İbni Furre gibi İslam felsefesindeki önemli düşünürlerin bilgi teorileri karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Ayrıca modern epistemoloji tartışmaları ve Gettier'in eleştirisi de programın sonunda ele alınmaktadır. Programda bilginin tarif edilebilir olup olmadığı, bilginin zorunlu olup olmadığı, bilginin fiili gerektirmesi, taklit ile bilginin farkı, tasavvur ve tasdik arasındaki ilişki gibi konular detaylı şekilde tartışılmaktadır. Eş'ari geleneği, Mutezile ve Ehl-i Sünnet akımlarının bilgi teorileri karşılaştırılarak, klasik İslam felsefesindeki bilgi kavramının modern epistemoloji ile ilişkisi de ele alınmaktadır.

      • youtube.com
    • Epistemoloji Dersi: Bilginin Metafizik Temelleri

      Bu video, bir eğitim dersi formatında epistemoloji konusunu ele almaktadır. Konuşmacı, bilginin metafizik temellerini detaylı bir şekilde anlatmaktadır. Video, bilimin dünyayı nasıl değiştirdiğini açıklayarak başlıyor ve erken dönem düşünürlerin (Thales, Anaksimenes, Empedokles) temel unsur teorilerini inceliyor. Ardından Platon'un tümeller kuramı, idealar kavramı ve varlık hiyerarşisi detaylı olarak anlatılıyor. Son bölümde ise Aristoteles'in Platon'dan farklı olarak değişen dünyanın içinde var olan tözler kavramını ele alıyor. Video, metafizik ve ontoloji kavramlarının açıklanmasıyla devam ediyor ve gerçekçilik, hakikat ve epistemoloji konularına değiniyor.

      • youtube.com
    • Fenomenoloji Görüşü ve Epistemoloji Dersi

      Bu video, bir eğitim dersi formatında olup, konuşmacı ve Buse adlı bir öğrenci arasında fenomenoloji görüşü hakkında bir diyalog içermektedir. Video, fenomenoloji görüşünün temel prensiplerini açıklamaktadır. Edmund Husserl'in temsilciliği altındaki bu görüş, gerçek olanın fenomenlerin (görünüşlerin) özü olduğunu savunmaktadır. Fenomenlerin özüne ulaşmak için "paranteze alma" adı verilen bir yöntem kullanılmaktadır. Bu yöntem, fenomenlere ait önyargıları, inançları ve bilgileri bir tarafa atarak, nesnelere sıfırdan bakabilmek ve özün bilgisine ulaşmak için bilinç düzenlemesi ve çözümlemesi gerektirmektedir.

      • youtube.com
    • Bilgi Felsefesi Dersi

      Bu video, Abdullah Demirkolu'nun sunduğu bir eğitim içeriğidir. Videoda Abdullah Demirkolu ve Sultan adında bir kişi arasında bilgi felsefesi konusu ele alınmaktadır. Video, bilgi felsefesinin ne olduğunu açıklayarak başlıyor ve epistemoloji (bilgi kuramı) kavramını tanımlıyor. Ardından suje (bilen insan), obje (bilgi kaynağı) ve bilgi kavramları açıklanıyor. Daha sonra felsefe ile bilim arasındaki farklar, gerçeklik ve doğruluk kavramları arasındaki farklar ve doğruluk-anlamlı ilişkisi ele alınıyor. Video, bilginin kaynağı, yapısı, metodu, imkanı, sınırları ve doğruluğu ile ilgili problemleri sorgulayan bilgi felsefesinin temel kavramlarını açıklıyor.

      • youtube.com
    • Platon'un Bilgi Felsefesi Dersi

      Bu video, Arda Yiğit tarafından sunulan bir felsefe dersi formatındadır. Öğretmen, öğrencilere hitap ederek Platon'un bilgi felsefesini anlatmaktadır. Ders, Platon'un metafiziksel epistemolojisini ve varlık felsefesini ele almaktadır. Öncelikle fenomenler alanı ile idealler alemi arasındaki iki dünya anlayışı açıklanmakta, ardından bilginin üç temel unsuru (özne/zihin hali, bilinen nesne ve bilgi) ve bilginin gelişim süreci "bölünmüş çizgi analoji" ile gösterilmektedir. Daha sonra Aias, Pistis, Dionia ve Noesis bilgi türleri detaylı olarak incelenmekte ve Platon'un mağara hikayesi üzerinden bilginin kaynağı ve aşamaları anlatılmaktadır. Videoda ayrıca Platon'un felsefesinde matematik ve akılın önemli rolü vurgulanmakta, bilginin kaynağı olarak anımsama süreci ele alınmaktadır. Dersin kaynakları Ahmet Ceviz'in "İlkçağ Felsefesi" ve "Bilgi Felsefesi" kitapları ile Platon'un "Devlet" diyaloğu olarak belirtilmiştir.

      • youtube.com
    • Felsefe Dersi: Felsefe Nedir ve Bilgi Türleri

      Bu video, Funda Keser tarafından sunulan bir eğitim dersidir. Yeni sınav sistemine göre ortak alanda felsefe derslerini anlatan bir içeriktir. Video, felsefenin tanımı ve özellikleri ile başlayıp, bilgi kavramı ve bilgi türlerini (dinsel, gündelik, sanat, teknik ve bilimsel bilgi) detaylı şekilde ele almaktadır. Ardından felsefe ile bilim arasındaki ilişki incelenmekte, her iki bilginin ortak ve ayrılan yönleri açıklanmaktadır. Son bölümde ise felsefenin günlük hayattaki önemi ve felsefe ile din arasındaki farklar anlatılmaktadır. Videoda ayrıca bilimlerin sınıflandırılması (formel, doğa ve sosyal bilimler), felsefi bilginin pratik faydaları ve felsefe bilgisinin bilgi üretme süreci de ele alınmaktadır. Video, soru-cevap formatında ilerleyerek konuları pekiştirmekte ve bir sonraki derste epistemoloji konusunun işleneceği belirtilmektedir.

      • youtube.com
    • İslam Düşünce Geleneğinde Bilgi Teorisi Dersi

      Bu video, "Sözün Özü" programında Ömer Türker ve İbrahim Hal üçer tarafından sunulan, İslam düşünce geleneğinde bilgi teorilerini ele alan akademik bir ders formatındadır. Videoda ayrıca Ömer Hoca olarak hitap edilen bir konuşmacı da bulunmaktadır. Video, İslam düşünce geleneğindeki bilgi teorilerini kronolojik olarak incelemektedir. İlk olarak bilgi kavramının temel unsurları (bilen özne, bilinen nesne, bilgi) açıklanmakta, ardından İslam felsefesinde bilgi teorisinin tarihsel gelişimi, klasik dönem İslam düşünürlerinin (Kada Abduljabbar, Cuveyni, Gazali, Eş'ari, Razi) görüşleri ve bilginin kaynakları (tecrübe, akıl, nübüvvet) ele alınmaktadır. Ders, İslam düşünce geleneğindeki üç ana nazari disiplin olan kelam, felsefe ve tasavvufun bilgiye yaklaşımındaki farklılıkları da incelemektedir. Videoda ayrıca bilginin niteliği, bilginin temsil kabiliyeti, metafizik bilginin imkanı, bilginin gerekçelendirme ve doğruluk teorileri gibi temel epistemolojik sorunlar da tartışılmaktadır. Klasik İslam epistemolojisinin çağdaş bilgi teorileriyle karşılaştırılması ve İslam düşünce geleneğinin çağdaş dönemin bilgi krizindeki yeri de dersin son bölümünde ele alınmaktadır.

      • youtube.com
    • Descartes'ın Felsefi Yolculuğu ve "Metafizik Üzerine Düşünceler" Eseri

      Bu video, bir eğitimci tarafından sunulan felsefi bir ders formatındadır. Konuşmacı, Descartes'ın felsefi düşüncelerini ve "Metafizik Üzerine Düşünceler" adlı eserini detaylı şekilde ele almaktadır. Video, Descartes'ın "düşünüyorum, o halde varım" (cogito ergo sum) argümanını merkeze alarak, felsefi sorgulama sürecini adım adım açıklamaktadır. İçerik, Descartes'ın tüm bilgileri sorgulamaya başlayarak, duyu bilgilerinin güvenilirliğini sorgulaması, "kötü niyetli bir cin" teorisi üzerinden dış dünyayı ve kendi varlığını sorgulaması ve sonunda sadece düşünme eyleminin kendisiyle var olduğunu kanıtlaması şeklinde ilerlemektedir. Videoda ayrıca Descartes'ın balmumu örneği üzerinden algıda değişmezlik kavramı, hayal gücü, özgür irade ve epistemolojik sorgulama gibi konular da ele alınmaktadır. Eserin altı bölümünden oluşan yapısı ve 1641 yılında Latince, 1647 yılında Fransızca olarak yayımlanması da belirtilmektedir.

      • youtube.com
    • Felsefe ile İlgili Temel 22 Kavram

      Bu video, bir eğitim içeriği olup, konuşmacı felsefe konusunda temel kavramları anlatmaktadır. Video, felsefe ile ilgili bilinmesi gereken 22 temel kavramı sade ve kısa bir şekilde tanımlamaktadır. Ampirizm, analitik felsefe, arke, determinizm, diyalektik, dogmatizm, eleştiricilik, epistemoloji, estetik, varoluşçuluk, pragmatizm, hazcılık, hitçilik, nihilizm, idealizm, insancilik, kuşkuculuk, materyalizm, fenomenoloji, pozitivizm, ontoloji, rasyonalizm ve realizm gibi kavramlar açıklanmaktadır. Video, felsefe konusunda temel bilgi edinmek isteyenler için hazırlanmıştır.

      • youtube.com
    • Bilgi Felsefesi Dersi: Bilgi Türleri ve Temel Problem

      Bu video, felsefe öğretmeni Mehmet Aydın Dağdoğan tarafından sunulan bir eğitim dersidir. Öğretmen, bilgi felsefesi (epistemoloji) konusunu öğrencilere anlatmaktadır. Ders, bilgi türlerini altı grupta incelemektedir: gündelik bilgi, dini bilgi, sanat bilgisi, teknik bilgi, bilimsel bilgi ve felsefi bilgi. Her bilgi türünün özellikleri detaylı olarak açıklanmakta, özellikle bilimsel bilgi ile felsefi bilgi arasındaki farklar karşılaştırmalı olarak sunulmaktadır. Daha sonra bilgi felsefesinin temel problemi olan "genel geçer doğru bilgiye ulaşılabilir mi?" sorusu ele alınmakta ve septisizm (kuşkuculuk) akımı hakkında bilgiler verilmektedir. Videoda felsefi bilginin konu alanının sınırsız olduğu, metafizik ve ontolojik konularla ilgilendiği; bilimsel bilginin ise konu alanının sınırlı olduğu, doğada gerçekleşen, test edilebilen konular üzerinde durduğu açıklanmaktadır. Ayrıca septisizm akımının kurucusu Piron ve bu akımın temsilcileri (Sofistler, Protagoras, Gorgias) hakkında bilgiler sunulmaktadır.

      • youtube.com
    • Erdem Epistemolojisi Dersi

      Bu video, Norden Illinois Üniversitesi'nde felsefe dersleri veren Jeff Pin tarafından hazırlanan bir ders anlatımıdır. Konuşmacı, erdem epistemolojisi konusunu detaylı bir şekilde açıklamaktadır. Video, erdem epistemolojisinin temel varsayımlarını ve epistemolojiye sunduğu yeni yaklaşımları ele almaktadır. İlk olarak, epistemolojinin normatif bir disiplin olduğu ve bu disiplinin entelektüel karakter özelliklerine odaklandığı anlatılmaktadır. Ardından, Linda Zagzebski, Ernest Sosa, Robert Roberts, Jay Wood ve Miranda Fricker gibi önde gelen erdem epistemologlarının görüşleri ve bu yaklaşımın Gettier problemi, radikal kuşkuculuk ve epistemik adaletsizlik gibi geleneksel epistemolojik meselelere nasıl katkıda bulunduğu açıklanmaktadır. Video, erdem epistemolojisinin sadece epistemolojiye değil, etik, siyaset, din ve eğitim gibi diğer alanlara da nasıl uygulanabileceğini vurgulamaktadır.

      • youtube.com
  • Yazeka sinir ağı makaleleri veya videoları özetliyor