• Buradasın

    Dilbilim

    Özetteki ilgi çekici içerikler

    • Dilin Biyolojik Temelleri Konferans Sunumu

      Bu video, Dokuz Eylül Üniversitesi Dilbilim Topluluğu'nun düzenlediği bir konferans sunumudur. Konferansın son konuşmacısı Biyoloji Bölümü'nden Yardımcı Doçent Dr. Kerem Canlı'dır. Sunum, "Dilin Üç Milyar Yıllık Biyolojik Temelleri" konusuyla başlayıp, evrim teorisinin tarihsel gelişiminden başlayarak, hayvanların iletişim biçimleri, beyin yapısı ve dil merkezleri, afazi durumları, çocuk dil gelişimi ve evrensel gramer kavramına kadar uzanan geniş bir bilimsel anlatım sunmaktadır. Video, dilin biyolojik ve genetik temellerini anlamak için evrim sürecinin önemini vurgulamaktadır. Sunumda ayrıca böceklerin dış kabuğunun gelişimi, kutup ayılarının evrimi, hayvanların sosyal yaşamı, bakterilerde antibiyotiklere karşı iletişim mekanizmaları, bitkilerde nörolojik sistem benzeri iletişim, sağ ve sol beyin arasındaki farklılıklar, Broca ve Wernicke bölgeleri gibi dil merkezleri ve yabancı dil öğreniminin erken yaşta daha başarılı olması gibi konular ele alınmaktadır.

      • youtube.com

    • Umberto Eco Hakkında Bir Sohbet

      "Düşünmek Gerekiyor" adlı programda Ali Galip Yener ve Ahmet Uhri, 5 Ocak'ta 84 yaşına girecek olan İtalyan entelektüel Umberto Eco'ya bir armağan olarak bir sohbet gerçekleştiriyor. Konuşmacılardan biri yemek yazarlığı da yapan biri olarak kendini tanıtmaktadır. Programda Umberto Eco'nun çok yönlü entelektüel yapısı, dilbilimcilik, ortaçağ estetik bilimciliği, tarih uzmanlığı ve göstergebilimcilik alanlarındaki çalışmaları ele alınıyor. Özellikle "Gülün Adı", "Foucault Sarkacı", "Sıfırıncı Sayı", "Açık Yapıt", "Prag Mezarı", "Bodolino" ve "Prenses Leona'nın Ateşli Uykusu" gibi önemli eserleri inceleniyor. Sohbette Eco'nun "ayrıntıların sosyolojisi" kavramı, listelerin ve tekrarların romandaki etkisi, flanörlük ve kartograflık gibi kavramlar tartışılmaktadır. Ayrıca Eco'nun romanlarındaki yemek tarifleri, özellikle "Prag Mezarlığı"ndaki kaplumbağa çorbası ve pişmiş su gibi detaylar da detaylı olarak anlatılmaktadır.

      • youtube.com

    • Sosyal Medyanın Dil Üzerine Etkisi

      Bu video, Chicago'dan Profesör Gülşat Aygen (dilbilimci) ile Elif (Boston'dan) arasında geçen bir röportajdır. Gülşat Aygen, çeşitli diller üzerine çalışan, Türk-Kafkas dilleri ve Kürtçe ile ilgili çalışmalar yapan bir dilbilimci olarak tanıtılmaktadır. Videoda sosyal medyanın kendine özgü bir dili olup olmadığı konusu ele alınmaktadır. Gülşat Aygen, sosyal medyanın kendi dilini kurduğunu, ana dili kullanarak imla kurallarını ihlal ettiğini ve konuşma dilini yazı ortamına soktuğunu açıklamaktadır. Elif ise sosyal medyanın akademik bir yazışma ortamı olmadığını, hızlı yazışmada jestlerin ve emojilerin önemini vurgulamaktadır. Video, sosyal medyanın dil üzerindeki etkilerini akademik bir bakış açısıyla incelemektedir.

      • youtube.com

    • Lindwurm Kelimesinin Tarihsel Gelişimi

      Bu video, bir dilbilimci tarafından sunulan, "Lindwurm" kelimesinin etimolojik ve tarihsel gelişimini anlatan bilgilendirici bir içeriktir.. Video, "Lindwurm" kelimesinin kökenini ve zaman içinde nasıl değiştiğini detaylı şekilde incelemektedir. Kelimenin ilk olarak "Lindwurm" olarak değil, "Lindwurm" olarak kullanıldığı, daha sonra "Lindwurm" olarak evrildiği ve bu süreçte "Lind" ve "Wurm" olarak ikiye ayrıldığı anlatılmaktadır. Ayrıca kelimenin "Lind" kısmının "biegsam" veya "sanft" gibi anlamlara geldiği ve "Wurm" kısmının ise çeşitli kriechende canlılar için kullanıldığı açıklanmaktadır.

      • youtube.com

    • Kürtçe'nin Proto-Hint-Avrupa Kökeni ve Dilbilimsel Özellikleri

      Bu video, Bedel Boseli tarafından sunulan kültürel ve dilbilimsel bir eğitim içeriğidir. Sunucu, bilimsel metotlar kullanarak Kürtçe'nin tarihi ve etimolojik kökenlerini anlatmaktadır. Video, Kürtçe'nin yaklaşık 7000 yıl önceki Proto-Hint-Avrupa dilinden türediğini ve bu dil ailesinin 444 kardeş dilinden biri olduğunu açıklamaktadır. İçerikte Kürtçe'nin gramer yapısı, sayı adları ve kelime kökenleri Proto-Hint-Avrupa'dan nasıl geliştirdiği örneklerle gösterilmektedir. Ayrıca, Gurmancı ve Zazaki lehçeleri arasındaki benzerlikler de karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Videoda "baran" (yağmur) gibi Kürtçe kelimelerinin Proto-Avrupaça kökenli olduğu, "Mezopotamya" kelimesinin doğru kökeni ve Kürtler ile Yunanlar arasındaki tarihi ilişkiler gibi konular da işlenmektedir. Sunucu, sonraki videolarda Kürtçe'nin Hint-Avrupa dil ailesinin hangi grubunda olduğu ve Kürtlerin Med İmparatorluğu ile bağlantısı hakkında bilgi vereceğini belirtmektedir.

      • youtube.com

    • Kürt Toplumunda Kadının Önemi

      Bu video, Hasankeyf'teki bir kazı alanında geçen bir hikayeyi anlatan eğitim içerikli bir anlatımdır. Hikayede arkeologlar, bir öğrenci kafilesi ve dilbilimci profesör yer almaktadır. Video, Kürt toplumunda kadının önemli yeri üzerine odaklanmaktadır. Anlatım, bir öğrencinin dilbilimci profesöre Kürt dilindeki "kuşkam", "koda jinnam", "dayı" ve "dai" gibi kelimelerin anlamlarını açıklaması ve bunların kadın saygısını yansıttığına dair argümanlarını sunmasıyla ilerlemektedir. Öğrenci, Kürt kültüründe kadına duyulan saygının binlerce yıl öncesine kadar uzandığını ve diğer dillerdeki benzer ifadelerin daha sonra ortaya çıktığını vurgulamaktadır.

      • youtube.com

    • Söylem Çözümlemesi Akademik Dersi

      Bu video, akademik bir ortamda bir hoca ve öğrenciler arasında geçen, söylem çözümlemesi konusunu ele alan bir ders formatındadır. Videoda Hacettepe Üniversitesi Dilbilim Bölümü Araştırma Görevlisi Dr. Emel Gökpınar Kaya ve diğer akademisyenler (Mustafa, Arda, Miray gibi) yer almaktadır. Videoda söylem çözümlemesinin tanımı, teorik temelleri ve uygulamaları detaylı olarak ele alınmaktadır. Söylem çözümlemesinin sadece dil kullanımını değil, toplumsal pratikleri ve bilişsel yapıları da incelediği vurgulanmakta, "selamünaleyküm" gibi günlük iletişimdeki ifadeler üzerinden örnekler verilmektedir. Ayrıca, eleştirel söylem çözümlemesinin güvenlik, hukuk ve medya alanlarındaki uygulamaları da tartışılmaktadır. Videoda ayrıca pragmatik ile söylem çözümlemesinin farkları, metin temelli çalışma yöntemleri, veri toplama teknikleri ve farklı söylem kuramlarının (Flow, mode, van, fair claf) uygulamaları da ele alınmaktadır. Konuşmacılar, "vejeteryanların toplumsal dışlanması", "köylü kimliğinin medyada inşası" gibi toplumsal problemleri söylem çözümlemesi açısından analiz etmekte ve bu alanın Türkiye'deki durumu hakkında bilgiler vermektedir.

      • youtube.com

    • Eski Türk Dili ve Ural-Altay Dil Ailesi Dersi

      Bu video, bir eğitimci tarafından sunulan Eski Türk Dili ve Ural-Altay dil ailesi hakkında kapsamlı bir ders formatındadır. ÖSYM sınavlarına hazırlanan öğrencilere yönelik hazırlanmıştır. Video, öncelikle Eski Türk Dili'nin yapı ve köken bakımından dünya dillerini ele alarak başlamakta, Şegel ve Humboldt'un dil tasniflerini açıklamaktadır. Ardından Ural-Altay dil ailesinin Hint-Avrupa dil ailesinden farkları 14 madde halinde incelenmekte ve bu dil ailesi üzerine yapılan çalışmalar anlatılmaktadır. Videoda ayrıca Ural-Altay dil ailesi üzerine çalışan önemli dilbilimcilerin çalışmaları (Sdrh Lamberg, Meşa Şevit, Yadrisev, William Scott ve Ramset), Türk dilinin Köktürk Türkçesinden önceki dönemleri (Orhun, Uygur, Karahanlı, Harezm, Çağatay, Eat) ve ses bilgisi ile kelime tarih konuları da ele alınmaktadır.

      • youtube.com

    • Eski Türkçe Metin Analizi ve Dilbilimsel Dönüşümler Dersi

      Bu video, bir öğretmen tarafından sunulan eğitim dersi formatında olup, eski Türkçe metinlerin analizi ve dilbilimsel dönüşümler üzerine odaklanmaktadır. Ders, 9. yüzyıldan kalma "İrak Bitik" adlı eski bir metindeki "Onbir İrak" parçasını incelemektedir. Öğretmen, eski Türkçedeki ses ve harf değişikliklerini, t-d dönüşümünü, k-g dönüşümünü gibi dilbilimsel konuları açıklamakta ve "sarık", "atlık", "sapçı", "yağız", "yalbaç" gibi sözcüklerin günümüz Türkçesine nasıl dönüştüğünü göstermektedir. Videoda ayrıca "edgü" (iyi) sözcüğünün tarihsel dönüşümü detaylı olarak ele alınmakta ve metindeki karakterlerin (sarılı savcı ve yağız adlı yalvaç) iyi haberler getirdiği anlatılmaktadır. Ders, izleyicilere eski metinleri okuma ve anlama konusunda özgüven kazandırmayı amaçlamaktadır.

      • youtube.com

    • Kur'an'ın Dilbilimsel Özellikleri ve Tefsir Usulü

      Bu video, Kur'an'ın dilbilimsel özelliklerini ve tefsir usulünü anlatan eğitici bir içeriktir. Video, Kur'an'ın Arapça olarak indirildiğini ve doğru anlamak için Arapça dilinin inceliklerine vakıf olmanın önemini vurgulayarak başlar. İçerikte Kur'an'daki lafız türleri (temel ve yan anlamlı, dar ve geniş anlamlı, anlamı kapalı lafızlar), lafızlar arasındaki ilişkiler (mütebayin, müteradif, mütekarip, müşterek, mütezat) ve dil merkezli Kur'an ilimleri (emsalul-kur'an ve aksamül-kur'an) detaylı olarak açıklanmaktadır. Video, Kur'an'ı doğru anlamak için bilinmesi gereken temel kavramları özetleyerek sonlanır.

      • youtube.com

    • Zaza Dili ve Kültürü Hakkında Bilgilendirici Röportaj

      Bu video, bir dilbilimci ve Zaza kültürüne mensup bir konuşmacı ile yapılan röportaj formatında hazırlanmıştır. Konuşmacı, Zaza dilinin ve kültürüne dair kapsamlı bilgiler paylaşmaktadır. Video, Zaza kavminin Ari kökenli Hint-Avrupa dil ailesinden bir parçası olduğu bilgisiyle başlayıp, Zaza dilinin özellikleri, tarihsel gelişimi ve kültürel önemi hakkında detaylı bilgiler sunmaktadır. Röportajda Zaza dilinin diğer dillerle ilişkisi, Zazaların coğrafi dağılımı, dini yapısı ve anadilde eğitim konusu ele alınmaktadır. Videoda ayrıca Zaza kültürüne ait geleneksel bayramlar, mutfağı, atasözleri ve sosyal sorunlar gibi konular da tartışılmaktadır. Konuşmacı, Zaza dilinin kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ve anadilde eğitimın kültürel kimlik korunmasındaki önemini vurgulamaktadır. Röportaj, Türkiye'deki barış ve huzur çağrısıyla sonlanmaktadır.

      • youtube.com

    • Sağır Birinin Hayatı ve İşaret Dili Hakkında Bilgilendirme

      Bu videoda Boğaziçi Üniversitesi Dilbilim Bölümü'nde araştırmacı olan ve 18 yıldır Türk İşaret Dili öğretmeni olan Elvan İşaret, kendi hayatını ve sağır bireylerin yaşadığı deneyimleri anlatıyor. Video, Elvan'ın evliliği, sağır bir oğlu olması ve bu durumla ilgili yaşadığı tuhaf sorularla başlıyor. Ardından sağır bireylerin günlük hayatta karşılaştıkları zorluklar, iletişim kurma yöntemleri ve işaret dili hakkında bilgiler paylaşılıyor. Elvan, sağır bireylerin araba kullanma, sosyal etkinliklere katılma ve çeşitli aktivitelerde yer alabildiklerini gösteriyor. Video, sağır bireylerle etkili iletişim kurma yöntemleri ve işaret dili ile Türkçe arasındaki farklar hakkında pratik bilgilerle sonlanıyor.

      • youtube.com

    • Kıpçak Türkçesi Dersi

      Bu video, bir öğretmen/eğitmen tarafından sunulan Kıpçak Türkçesi hakkında kapsamlı bir eğitim dersidir. Videoda Kıpçak Türkçesi'nin tarihsel ve dilbilimsel özellikleri detaylı olarak ele alınmaktadır. İlk bölümde Kıpçakların tarihsel konumu, Bizanslılar, Ruslar ve Macarlar tarafından nasıl adlandırıldığı anlatılırken, ikinci bölümde Codex Kumanes'teki dilbilgisi değişimleri, "agu" dönüşümü, "dy" değişimi, "g"nin düşmesi ve olumsuzluk eki gibi konular incelenmektedir. Ayrıca videoda Kıpçak Türkçesi'nin çift ünlü kullanımı, ses değişimleri, Türkçe kökenli, Arapça kökenli ve yabancı sözcüklerin kullanımı da ele alınmaktadır. Kıpçak Türkçesi'nin Harezm Türkçesi ve Çağatay Türkçesi arasındaki geçiş dönemini temsil ettiği bilgisi de paylaşılmaktadır.

      • youtube.com

    • Dilbilim Dersi: Kibarlık, Kabalık ve Bilgi Yapısı

      Bu video, bir dilbilim dersinin kaydıdır ve konuşmacı "Genel Dilbilim" kitabının altıncı ünitesini anlatmaktadır. Video, Goffman'ın yüz kavramı ile başlayıp, olumlu ve olumsuz yüz arasındaki farkları açıklamaktadır. Ardından dildeki kibarlık ve kabalık stratejileri detaylı olarak incelenmekte, tabu sözcükler ve küfür konusu ele alınmaktadır. Son bölümde ise bilgi değeri ve bilgi yapısı kavramları Türkçe'deki örneklerle açıklanmakta, kibarlık ve kabalık kavramlarının toplumsal, kültürel ve psikolojik unsurlarla ilişkisi anlatılmaktadır. Ders, farklı kültürlerde kibarlık ve kabalık kavramlarının nasıl farklı algılandığı örneklerle açıklanmakta ve dilbilim dersinde bilgi değeri, bilgi yapısı ve dildeki kibarlık-kabalık kavramlarını öğrenmek isteyenler için faydalı bilgiler sunmaktadır.

      • youtube.com

    • Dil ve Konuşma Mesleği Hakkında Bilgilendirme

      Bu videoda bir konuşmacı, dil ve konuşma mesleği hakkında bilgi veriyor. Konuşmacı, mesleğin fen ağırlıklı olduğunu ancak sadece test çözmekle öğrenilebilecek bir meslek olmadığını vurguluyor. Video, dil ve konuşma mesleğinin anatomi, fizyoloji, dilbilim gibi fen bilimleri alanlarını içerdiğini açıklıyor. Konuşmacı, öğrencilerin bu mesleğin fen ağırlıklı olduğunu öğrenince şaşırdığını ve sadece test çözmekle öğrenebileceklerini düşünmelerini belirtiyor. Ayrıca mühendislik ve tıp gibi diğer mesleklerin de sadece test çözmekle öğrenilebilecek meslekler olmadığını vurguluyor.

      • youtube.com

    • Ural-Altay Dil Ailesi Hipotezi ve Ünlü Uyumuna Dair Bir İnceleme

      Bu video, dilbilim konusunda bilgilendirici bir içeriktir. Konuşmacı, Ural-Altay dil ailesi hipotezinin dayanaklarından birini ele almaktadır. Videoda, Türkçe'deki ünlü uyumu kavramı ile Fince'deki benzer bir durum karşılaştırılmaktadır. Her iki dilde de çoğul eklerinin (Türkçe'de "ler" ve "lar", Fince'de "usta" ve "üste") önceki ünlüyle uyum içinde olduğu örneklerle açıklanmaktadır. Ancak konuşmacı, bu benzerliğin akrabalığı kanıtlamaya yeterli olmadığını ve bilim camiasında bu hipotezin kabul görmediğini belirtmektedir.

      • youtube.com

    • Türk Dili Tarihi ve Dilbilimsel Yapı

      Bu video, bir öğretmen tarafından sunulan eğitim içeriği formatında olup, Türk dili tarihi ve dilbilimsel özellikleri hakkında kapsamlı bilgiler sunmaktadır. Video, Türkçe'nin gelişim evrelerini kronolojik olarak ele alarak başlıyor ve Türk dili tarihi boyunca geçen dönemleri (Ana Altayca, En Eski Türkçe, Eski Türkçe ve Orta Türkçe) detaylı şekilde inceliyor. Ayrıca Türkçe ile Sümerce arasındaki benzerlikler, Altay dilleri teorisine göre Türk dili ile Moğolca, Mançu-Tunguzca, Korece ve Japonca arasındaki ilişkiler de ele alınıyor. Videoda Osman Nedim Tuna, Tuncer Güleysoy ve Ahmet Caferoğlu gibi akademisyenlerin çalışmalarına atıfta bulunularak, Türk dili tarihinde İslam'ın kabulü ve Moğol istilası gibi önemli tarihsel olayların dille etkileri de inceleniyor.

      • youtube.com
  • Yazeka sinir ağı makaleleri veya videoları özetliyor