• Buradasın

    Dil Bilimi

    Özetteki ilgi çekici içerikler

    • Zipf Yasası: Dil ve Toplumsal Dinamiklerde Basit Bir Düzen

      Bu video, Ruhi Çenet tarafından sunulan bilgilendirici bir içeriktir. Konuşmacı, Zipf Yasası'nı ve bu yasanın günlük hayattaki uygulamalarını anlatmaktadır. Video, Zipf Yasası'nın ne olduğunu açıklayarak başlıyor ve bu yasanın dil bilimindeki uygulamalarını örneklerle gösteriyor. Ardından bu yasanın şehir nüfusları, yemek tarifleri, internet siteleri, depremler ve proteinlerin etkileşimleri gibi farklı alanlardaki uygulamalarını inceliyor. Video, bu yasanın neden bu kadar karmaşık yapıları basit bir matematiksel yasaya uyduğunu sorgulayarak, bu düzenin insan zihninin yapısı, istatistik veya belirlenmiş bir kader çizgisiyle ilişkilendirilebileceğini tartışıyor.

      • youtube.com

    • Profesör Dr. Ekrem Arıkoğlu ile Türk Dil Sözlüğü Röportajı

      "Kültür Sanat Avaz" programında Profesör Dr. Ekrem Arıkoğlu ile yapılan bu röportajda, Türk dil sözlükleri konusunda uzman bir akademisyenin çalışmaları ele alınmaktadır. Röportajda Profesör Arıkoğlu'nun hazırladığı 75.000 kelime başlıklı Kırgızca-Türkçe sözlüğü, Türk Dil Kurumu'nun Türkçe sözlüğü ve Kırgızistan Bilimler Akademisi'nin anlatımlı sözlüğü gibi çalışmalar detaylı olarak incelenmektedir. Ayrıca Türk ve Kırgız dillerinin ortaklıkları, farklılıkları ve "yalancı eşdeğer" olarak adlandırılan kelimeler hakkında bilgiler verilmektedir. Röportajda ayrıca Profesör Arıkoğlu'nun Tuvaca-Türkçe ve Hakasca-Türkçe sözlükleri gibi diğer çalışmaları da anlatılmakta ve Türkçe'nin 250 bin madde başlık sözlüğüne sahip olduğu, bu sözlüğün İngilizce'nin 90 bin madde başlık sözlüğüne göre çok daha zengin olduğu belirtilmektedir. Röportajın sonunda, Türk lehçelerinin tümünün söz varlığının bir sözlükte birleştirilmesi projesi için destek çağrısı yapılmaktadır.

      • youtube.com

    • Mari Dili Öğretimi ve Tarihi

      Bu video, 81 yaşındaki Mehmet Kuşman'ın Mari dili öğretimini ve Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi 4. sınıf öğrencisi Mac'in Carchin'in bu dili öğrenme sürecini konu alıyor. Mehmet Kuşman, 1940 Gürpınar doğumlu, 1960'lı yıllarda askerlikten sonra köy mala Çavuştepe'ye dönen ve arkeologların kazılarına katılan biri olarak tanıtılmaktadır. Video, Mari dilinin alfabesi, harfleri ve tanrı isimlerinin öğretimini içermektedir. Mari alfabesi 54 harften oluşmakta, bunlardan 5'i sesli, geri kalanları hecedir. Mehmet Kuşman, dil öğrenmenin sadece alfabeyi öğrenmekle kalmadığını, aynı zamanda lisanı da öğrenmenin gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca Mari dilindeki tanrı isimleri (dingir: p - fırtına tanrısı, dingir irmini - bereket tanrısı, dingir şibini - güneş tanrısı, dingir haldi - devlet ve savaş tanrısı) hakkında bilgiler verilmektedir.

      • youtube.com

    • Eski Uygarlıkların Dilleri ve Ses Tonları

      Bu video, Furkan adlı bir içerik üreticisinin eski uygarlıkların dilleri ve ses tonları hakkında bilgi verdiği eğitici bir içeriktir. Furkan, izleyicilerin merak ettiği bu konuyu ele alarak çeşitli uygarlıkların seslerini dinletmektedir. Videoda Asurlular, Antik Mısır, Aztekler, Sümerler, Hititler, Mayalar ve Göktürkler gibi farklı uygarlıkların sesleri dinletilmekte ve her biri hakkında kısa bilgiler verilmektedir. Furkan, her uygarlığın ses tonlarını günümüz dilleriyle karşılaştırarak, Asurluların Sami bir halk olduğunu, Sümerlerin farklı bir dil ve ses tonu kullandığını, Göktürklerin ise günümüz Türkçesine yakın bir dil kullandığını belirtmektedir. Ayrıca, bazı uygarlıkların tarihi ve önemli katkıları hakkında da bilgiler paylaşılmaktadır.

      • youtube.com

    • Türk Dili Tarihi Akademik Sunumu

      Bu video, eski bakan Sadi Somuncuoğlu ve İskender Öksüz ile birlikte Türk dili tarihi hakkında bilgi veren akademik bir sunum formatındadır. Sunumda Türk dilinin tarihsel gelişimi ele alınmakta, yazılı kaynaklar olmayan dönemlerde dilin nasıl anlaşılacağı için kullanılan rekonstrüksiyon ve komşu dillere geçmiş kelimelerden hareket etme yöntemleri açıklanmaktadır. Konuşmacı, Türkçenin yaklaşık 8-9 bin yıllık bir dil olduğu iddiasını savunarak, Hun devletlerinden Geç Hun devletlerine, Köktürk anıtlarından ve Bilge Kaan'ın anlatılarından bahsetmektedir. Sunumda ayrıca Sümerce, Dravit dilleri ve Çince ile Türkçenin ilişkisi, Osman Nedim Tuna'nın Sümerce-Türkçe ilişkisi üzerine araştırmaları, Çin kaynakları ve Uygur edebiyatı gibi konular da ele alınmaktadır.

      • youtube.com

    • Atatürk'ün Güneş Dil Kuramı ve Tarih Tezi

      Bu video, bir konuşmacının Atatürk'ün güneş dil kuramı ve tarih tezi hakkında yaptığı bilgilendirici bir sunumdur. Konuşmacı, Atatürk'ün bu tezlerinin bilimsel olduğunu ve Batı'nın ırkçı ve sömürgeci ideolojilerine karşı bir meydan okuma olduğunu anlatmaktadır. Video, Türkçenin Batı dillerindeki köklerinin yasaklandığını, Atatürk'ün tezlerinin yerine Batı egemen ideolojisinin uydurma tezlerinin benimsendiğini ve bu tezlerin genetik bilim, arkeolojik bulgular, kültür ve din ortaklıkları gibi dört boyutta doğrulanmış olduğunu açıklamaktadır. Konuşmacı ayrıca, Atatürk'ün ölümünden sonra bu tezlerin tartışılmasını yasaklayan İsmet İnönü ve Hasan Ali Yücel'in rolüne değinmekte ve Türkçenin dünyadaki en önemli kurucu dil olduğunu vurgulamaktadır. Video, emperyalizmin Türk dilini ve tarihini nasıl ele geçirdiğini ve Atatürk'ün bu konudaki öncü rolünü anlatarak sona ermektedir.

      • youtube.com

    • Dünya Dillerinin Yok oluşu

      Bu video, Türkiye Cumhuriyeti nüfus sayımlarında ana dili belirlemeye yönelik soruların kaldırılması ve dünya dillerinin durumu hakkında bilgi veren bir sunum formatındadır. Video, Türkiye'deki nüfus sayımlarında 1990 yılından itibaren ana dili belirlemeye yönelik soruların kaldırıldığını belirterek başlıyor. Ardından dünya üzerinde yaklaşık 6000 dil bulunduğu, bu dillerin en az yarısının önümüzdeki yüzyılda yok olacağı ve dünya dillerinin %96'sının nüfusun sadece %4'ü tarafından konuşulduğu bilgisi paylaşılıyor. Son olarak, kitlesel boyutta yaşanan dil kıyımı sonucu dünya üzerinde her iki haftada bir dil öleceği vurgulanıyor.

      • youtube.com

    • Türkçede Ermenice Kökenli Kelimeler

      RTV'de yayınlanan bu etimoloji programında, sunucu Türkçede yer alan Ermenice kökenli kelimeleri inceliyor. Program, Türkçede Ermenice kökenli kelimelerin tarihsel gelişimini, ilk geçtiği metinleri ve kökenlerini detaylı şekilde ele alıyor. Avanak, ca, cılız, çap, hızar, madik, moruk, pancar, petek, pezevenk, pozavak, pot, tekfur, tırtıl ve zangoç gibi kelimelerin Ermenice kökenleri, Türkçe'ye nasıl girdikleri ve zaman içinde nasıl değiştiği açıklanıyor. Program, Türkçede Ermenice kökenli kelimelerin kapsamlı bir incelemesi sunuyor.

      • youtube.com

    • Kelimelerin Zamanla Değişen Anlamları

      Bu video, bir konuşmacının kelimelerin zamanla ve coğrafyaya göre değişen anlamlarını anlattığı bir eğitim içeriğidir. Konuşmacı, Demirel'in 1992'de Azerbaycan ziyareti sırasında yaşanan bir olayı örnek olarak vermektedir. Video, "sultan" kelimesinin zamanla ve coğrafyaya göre farklı anlamlar taşıdığını açıklamaktadır. Konuşmacı, Demirel'in Azerbaycan'da Haydar Aliyev ile yaptığı konuşmada "ülke, kardeş ülke, iki ayrı devlet, aynı millet, tek millet hesabıyla" methedilmesi ve bu ifadenin Türk dünyasındaki farklı tepkileri üzerinden kelimenin anlam kaybını anlatmaktadır.

      • youtube.com

    • Zazaca ve Farsça Dil Karşılaştırması

      Bu video, bir konuşmacının Zazaca ve Farsça dilleri hakkında bilgi verdiği bir eğitim içeriğidir. Konuşmacı, Zazaca ile Pehlevice ve Avesta dilinin benzerliklerini anlatmaktadır. Ayrıca, Zazaca ile klasik Farsça arasındaki mukayeseleri öğrenmek isteyenler için "Vajenami Gürgani" adlı bir sözlük kitabını tavsiye etmektedir. Bu kitabın 1950'lerde Tahran Üniversitesi'nde Şah zamanında çıktığı ve Bağbaşı'ndaki İslam'da belki de bulunabileceği belirtilmektedir.

      • youtube.com

    • Uzaylılarla İletişim Kurma Draması

      Bu video, bir film veya dizi sahnesini göstermektedir. Karakterler arasında Dr. Banks, Dr. Benns ve diğer bilim insanları bulunmaktadır. Dr. Banks, uzaylıların dilini çevirebilen bir uzmandır. Video, uzaylıların dünyaya düşen nesnelerin etrafında toplandığı ve Dr. Banks'ın onların dilini anlamaya çalıştığı bir olayı konu alıyor. Uzaylıların "silah" kelimesini söylediği ve Dr. Banks'ın onların niyetlerini anlamak için geri dönmek istemesi, ancak bunun "bir eylem olarak ihanet" olarak görülmesi ve Dr. Banks'ın güvenilmesi gerektiği mesajı ile video sona eriyor.

      • youtube.com

    • İnsan İletişim ve Dil Dersi

      Bu video, Ders.com platformunda sunulan bir eğitim dersidir. Bir eğitmen tarafından insan iletişim ve dil konusu anlatılmaktadır. Video, dilin insanı diğer canlılardan ayıran en önemli özelliği olduğunu vurgulayarak başlar ve dilin doğuşu teorilerini ele alır. Ardından dilin işlevleri detaylı olarak incelenir: göndergesel işlev, heyecana bağlı işlev, alıcıyı harekete geçirme işlevi, kanalı kontrol işlevi, dil ötesi işlev ve şiirsellik/sanatsal işlev. Son bölümde ise dil ve kültür arasındaki ilişki, dilin ulusal kimlik oluşumundaki rolü ve toplumun sürekliliğindeki önemi açıklanır.

      • youtube.com

    • Türkçe'nin Tarihsel Gelişimi

      Bu video, Türkçe'nin tarihsel gelişimini anlatan eğitici bir içeriktir. Video, zaman yolculuğu yaparak farklı dönemlerdeki Türkçe'yi karşılaştırmaktadır. Video, 19. yüzyıldan başlayarak 13. yüzyıla, 15. yüzyıla ve daha eski dönemlere kadar Türkçe'nin nasıl değiştiğini göstermektedir. Her dönem için örnek metinler ve kelimeler sunularak, zaman içinde Türkçe'nin nasıl değiştiği, hangi kelimelerin ortaya çıktığı ve hangi kelimelerin kaybolduğu anlatılmaktadır. Ayrıca Türk dillerinin günümüzde 250 milyon civarında kişi tarafından konuşulduğu bilgisi de paylaşılmaktadır.

      • youtube.com

    • Latince'nin Tarihi ve Gelişimi

      Bu video, Latince dilinin tarihsel gelişimini anlatan eğitici bir içeriktir. Video, Latince'nin 2000 yıl önce Kuzeybatı Avrupa'dan İtalya'ya gelen kavimlerin dili olarak ortaya çıktığını ve zamanla Roma'da konuşulan dilin adını aldığını anlatıyor. Latince'nin Hint-Avrupa dil ailesinden bir üyesi olduğu, Roma İmparatorluğu döneminde Batı'daki ülkelerin dili haline geldiği ve Hıristiyanlık'ın yayılmasıyla Katolik Kilisesi tarafından kabul edildiği belirtiliyor. Ayrıca, zamanla halkın anlayabileceği bir dille yazmak ve söylemek gerekliliğiyle Fransızca, İngilizce, Almanca ve İspanyolca gibi Avrupa dillerinin ortaya çıktığı ve bu dillerin Latinceden yararlandığı açıklanıyor.

      • youtube.com

    • Moğolca'nın Türk Diline Etkisi Üzerine Bir Konuşma

      Bu video, bir konuşmacının Moğolca'nın Türk diline etkisi hakkında yaptığı bir sunum veya konuşmayı içermektedir. Konuşmacı, Nurullah Taç gibi isimlerden örnekler vererek konuşmasını desteklemektedir. Konuşmacı, Moğol istilalarının İslam medeniyetinin sukutuna neden olduğunu ve bu nedenle Moğolca'nın Türk diline aktarıldığını iddia etmektedir. Sayıştay, Danıştay, Kayıştay gibi kelimelerin Moğolca kökenli olduğunu, "kanun" kelimesinin "yasa" olarak, "hakim" kelimesinin "yargı" olarak çevrildiğini belirtmektedir. Ayrıca, "mebus" kelimesinin Moğolca'dan değil, Slav kökenli olduğunu ve bunun Türk dilindeki Arapça kelimelerin silinmesi için bir strateji olduğunu savunmaktadır.

      • youtube.com

    • Homo Sapiens'in Evrimsel Avantajları

      Bu video, evrimsel tarih ve dil bilimi hakkında bilgilendirici bir eğitim içeriğidir. Konuşmacı, Homo sapiens'in diğer insan türlerini ortadan kaldırarak yayılışını ve evrimsel avantajlarını anlatmaktadır. Video, Homo sapiens'in 70 bin yıl önce başlayan bilişsel devrimini ve bu dönemde ortaya çıkan yeni düşünce ve iletişim biçimlerini ele almaktadır. İlk bölümde "bilgi ağacı mutasyonu" olarak adlandırılan genetik değişim ve dilin esnekliği, dedikodu teorisi ve kurgu yapabilme becerisinin Homo sapiens'in evrimsel avantajını nasıl sağladığı açıklanırken, ikinci bölümde Homo sapiens'in diğer hayvanlardan farklı olarak büyük gruplar halinde esnek iş birliği yapabilme becerisi anlatılmaktadır. Video, Homo sapiens'in diğer hayvanlar (karıncalar, arılar, kurtlar ve şempanzeler) ile karşılaştırıldığında sonsuz sayıda yabancıyla esnek bir şekilde iş birliği yapabilme yeteneğinin, dünyayı yönetmesinde nasıl önemli bir rol oynadığını vurgulamaktadır.

      • youtube.com

    • Türk Dili'nin Geçmişi, Durumu ve Geleceği Üzerine Bir Röportaj

      Bu video, bir sunucu ve Türkoloji alanında uzman akademisyenler arasında geçen bir röportajdır. Konuşmacılar arasında Prof. Erkan Bey, bir Türk Dili ve Edebiyatı bölüm başkanı ve özel Sakarya Eğitim Merkezi'nin kurucu müdürü bulunmaktadır. Röportajda Türkçenin tarihi, yabancı dillerden aldığı etkiler, günümüzdeki durumu ve geleceği ele alınmaktadır. Konuşmacılar, Harf İnkılabı, Türkçe'nin esnekliği, yabancı kelimelerin Türkçeye girişi, telaffuz problemleri ve gençlerin Türkçesi gibi konuları tartışmaktadır. Ayrıca, Türkçenin korunması ve geliştirilmesi için öneriler sunulmaktadır. Röportajda ayrıca şehirlerdeki tabelaların Türkçe isimlerle değiştirilmesi, Türk Dil Kurumu'nun rolü, medyanın Türkçe üzerindeki etkisi, çocukların dil eğitimi ve okuma oranları gibi konular da tartışılmaktadır. Konuşmacılar, Türkçenin geleceğine iyimser bakarken, dilin korunması için nitelikli öğretmen yetiştirme ve hataları adım adım düzeltme gerektiğini vurgulamaktadır.

      • youtube.com
  • Yazeka sinir ağı makaleleri veya videoları özetliyor