Haklar

Hukukun temel amacı şunlardır: Adaletin sağlanması. Toplum düzeninin sağlanması. Hukuki güvenliğin tesis edilmesi. Eşitliğin sağlanması. Özgürlüğün korunması. Kamu yararı ve refahının sağlanması. Barışın ve uyumun sağlanması. Ekonomik ve sosyal dengelerin korunması. Hak ve ödev dengesinin kurulması. Modernleşme ve evrenselleşmeye katkı.

4/B sözleşmeli personelin kadroya geçmesi durumunda sahip olacağı bazı haklar şunlardır: Mali ve sosyal haklar: Kadroya geçen personel, göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren yeni statüsüne göre mali ve sosyal haklara sahip olur. Unvan değişikliği: Sözleşmeli personel, unvan değişikliği sınavlarına girerek farklı bir pozisyona geçiş yapabilir. Yıllık izin: Hizmet süresi 1-10 yıl arası olanlar 20 gün, 10 yıl üzeri olanlar ise 30 gün yıllık izin kullanabilir. Kurumlar arası geçiş: Kadroya geçen personel, 4 yıllık sürenin sonunda kurumlar arası geçiş hakkı kazanır. Kadroya geçiş şartları arasında en az 3 yıl kesintisiz sözleşmeli olarak çalışmış olmak ve disiplin cezası almamış olmak gibi koşullar bulunmaktadır. Kadroya geçişle ilgili detaylar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre değişiklik gösterebilir.

Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı, 1982 Anayasası'nın 56. maddesinde yer alan ve herkesin sahip olduğu bir haktır. Bu hakkın kapsamı şu şekilde açıklanabilir: Temel ihtiyaçların karşılanması. Koruma-kullanma dengesi. Sürdürülebilir çevre. Ayrıca, çevre hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde düzenlenmediği için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında, Sözleşme’nin 8. maddesi olan özel yaşam ve aile yaşamına saygı hakkı ile yaşam hakkını düzenleyen 2. maddesi aracılığıyla dolaylı olarak korunmaktadır.

Öğretmenlere para ödenmesinin birkaç nedeni vardır: Eğitim Öğretime Hazırlık Ödeneği: Öğretmenlerin yeni eğitim öğretim yılına başlarken ihtiyaç duyacakları malzemeleri temin etmeleri için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yılda bir kez ödenen bir ücrettir. Ek Ders Ücreti: Öğretmenlerin haftalık ders saatinin üstünde verdikleri dersler için aldıkları ek gelirdir. Ayrıca, öğretmenlerin ekonomik sorunlarının çözümü için çeşitli düzenlemeler yapılmakta, maaşlarda ve ödeneklerde artışlar sağlanmaktadır.

"Sahip olmak" ve "aktarma" ifadeleri farklı anlamlara sahiptir: Sahip olmak: Mülkiyetinde olmak, elinde bulundurmak anlamına gelir. Aktarma: Bir yerden başka bir yere taşıma, nakil; bir taşıttan diğerine geçme; veri, dosya veya bağlantıları taşıma işlemi olarak tanımlanır. Bu iki ifade arasında bir bağlantı kurulamamıştır.

Haklar tablosu, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşıyabilir. İşte bazı örnekler: Temel haklar ve özgürlükler tablosu. Sınırlı ayni haklar tablosu.

Kazanılmış hak ve usuli müktesep hak aynı anlama gelir. Usuli müktesep hak, bir davada, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine (diğeri aleyhine) doğmuş ve kendine uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder. Kazanılmış hak ise, tüm yönleri ve sonuçları ile kesin olarak elde edilen hak olarak tanımlanır.

Vergi Mükellefi Savunucuları Derneği (VERSAV), vergi mükelleflerinin haklarını korumak ve adil bir vergi sistemi oluşturmak amacıyla çeşitli hizmetler sunar: Hukuki danışmanlık: Vergi hukuku alanında uzman avukatlarla hukuki destek sağlar. Vergi davaları: İtiraz süreçleri ve dava açma hizmetleri sunar. Vergi planlaması: Mükelleflere vergi optimizasyonu konusunda rehberlik eder. Mükellef eğitimleri: Vergi mükelleflerine yönelik eğitim ve bilgilendirme programları düzenler. Mükellef haklarının korunması: Karmaşık vergi ihtilaflarının çözümünde ve mükellef haklarının savunulmasında aktif rol alır. Mevzuat çalışmaları: Vergi mevzuatının iyileştirilmesi için çalışmalar ve öneriler geliştirir. Dernek, ayrıca ekonomik durumu iyi olmayan vatandaşlar için gıda bankacılığı gibi sosyal projeler de yürütmektedir.

Olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesi durumunda olabilecek bazı durumlar şunlardır: Yükümlülükler: Vatandaşlar için para, mal ve çalışma yükümlülükleri getirilebilir. Temel hak ve hürriyetler: Temel hak ve hürriyetlerin kullanımı kısmen veya tamamen durdurulabilir. Kanun hükmünde kararname: Cumhurbaşkanı, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda kanun hükmünde kararnameler çıkarabilir. Kısıtlamalar: Sokağa çıkma yasağı, belirli yerlerde veya saatlerde kişilerin dolaşmalarının ve toplanmalarının yasaklanması gibi kısıtlamalar getirilebilir. Arama ve denetimler: Kişilerin üstlerinin, araçlarının ve eşyalarının aranması ve bulunacak suç eşyası ile delil niteliğinde olanlara el konulması sağlanabilir. Kimlik belgesi zorunluluğu: Olağanüstü hal ilan edilen bölge sakinleri ile bu bölgeye hariçten girecek kişiler için kimlik belirleyici belge taşıma mecburiyeti getirilebilir. OHAL, durumun gerektirdiği ölçüde, uluslararası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla uygulanır.

Sağlık çalışanlarının mağdur olmasının bazı nedenleri: Mobbing: Sağlık çalışanları, özellikle hemşireler, yüksek iş yükü ve yoğun çalışma temposu nedeniyle mobbinge maruz kalmaktadır. Şiddet: Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet, hasta ve hasta yakınları tarafından gerçekleştirilmektedir. Düşük maaş ve yetersiz ödüller: Sağlık çalışanlarının maaşları genellikle düz memur seviyesinde olup, döner sermaye gibi ek ödemeler de yetersiz kalmaktadır. Yasal düzenlemelerin yetersizliği: Haksızlık durumlarında etkin cezalandırmaların olmaması, sağlık çalışanlarının mağdur olmasına yol açmaktadır. İş güvenliği eksikliği: Sağlık çalışanları, ciddi ve yakın bir tehlike ile karşı karşıya kaldıklarında durumu işverene bildirme ve tedbir alınana kadar çalışmaktan kaçınma hakkına sahip değildir.

Kazanılmış hakkın korunması ilkesi, hukuk devletinin temel unsurlarından biridir ve bireylerin hukuka uygun bir şekilde elde ettikleri hakların, sonradan yapılacak düzenlemelerle ellerinden alınmamasını ifade eder. Bu ilkeye göre: Kazanılmış haklar, hukuk düzeni tarafından korunma altında kalır ve hiçbir şekilde müdahale edilemez. Kanun veya idari işlemlerin geriye yürümezliği ilkesi gereği, yeni düzenlemeler geçmişe etkili olamaz. İdare, kazanılmış hakları korumakla yükümlüdür ve işlemlerinde tutarlı olmak zorundadır. Örneğin, bir kişinin önceki mevzuata göre hak kazandığı sürücü belgesi veya okul diploması, mevzuat değiştiğinde yeni şartlar eklense bile ortadan kalkmamalıdır.

Ekşiçifte vatandaşlık, Ekşi Sözlük'te kullanılan bir terim olup, iki ayrı ülkenin vatandaşı olma durumu anlamına gelir. Çifte vatandaşlık, kişinin aynı anda birden fazla devlet ile vatandaşlık bağıyla bağlı olması anlamına gelir. Çifte vatandaşlık, her ülkenin mevzuatına göre değişiklik gösterebilir; bazı ülkeler çoklu vatandaşlığa izin verirken, bazıları bunu yasaklar veya belirli koşullara bağlar.

Türkiye Emekli Uzman Erbaşlar Derneği (TEMUD), emekli ve görevi devam eden uzman çavuşların haklarını savunmak amacıyla kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur. TEMUD'un bazı faaliyetleri şunlardır: Özlük haklarının iyileştirilmesi: Görevdeki uzman çavuşların özlük haklarının iyileştirilmesi ve kıdemlerin rütbeden sayılması gibi taleplerde bulunur. Sosyal sorumluluk: Uzman çavuş çocuklarına burs desteği sağlar ve ekonomik zorluk yaşayan ailelere yardım eder. Yasal girişimler: Emekli, aktif görevde ve atanamayan uzman çavuşların sorunlarına çözüm bulmak için gerekli yasal ve idari girişimlerde bulunur. Teşkilatlanma: Türkiye genelinde şubeler açarak teşkilatlanmayı güçlendirir.

Sözleşmeli memurların yararlanamadığı bazı haklar şunlardır: Kademe ilerlemesi: Sözleşmeli personel, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması veya üstü ceza gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı ve atamaya yetkili amirin onayı ile görevinden alınabilir. İş sonu tazminatı: Sözleşmeli personel, belirli koşulları sağlamadığı sürece iş sonu tazminatı alamaz. Başka bir işte çalışma: Sözleşmeli personel, görev yeri dışında ve başka bir işte çalıştırılamaz. Proje süresi dolması: Bir proje kapsamında işe alınan sözleşmeli personel, istihdam edildiği projenin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması durumunda görevinden alınır. Ayrıca, sözleşmeli personel, belirli durumlarda (örneğin, niteliklerini kaybetmesi, mazeretsiz göreve gelmemesi) sözleşmesi feshedilerek herhangi bir tazminat alamaz.

Savcılıkta halk için adaletin nasıl sağlandığına dair bilgi bulunamadı. Ancak, genel olarak adalet sisteminin işleyişinde halkın haklarının korunması ve adaletin sağlanması için şu kurumlar görev yapar: Mahkemeler. Cumhuriyet Savcılığı. İcra ve İflas Daireleri. Ayrıca, bazı alternatif adalet mekanizmaları da bulunmaktadır, örneğin: Sulh Komiteleri. Halk Mahkemeleri.

Sosyal ve ekonomik haklar, eğitim hakkı, barınma hakkı, yeterli bir yaşam standardı hakkı, sağlık hakkı ve bilim ve kültür hakkı gibi sosyoekonomik insan haklarıdır. Sosyal ve ekonomik hakların bazı örnekleri: Çalışma hakkı. Adil ve elverişli çalışma koşulları. Sendikal haklar. Sosyal güvenlik hakkı. Ailenin korunması. Bu haklar, uluslararası ve bölgesel insan hakları güvenceleri ile tanınmış ve koruma altına alınmıştır.

Transfer kelimesi, kullanıldığı bağlama göre farklı anlamlar taşır: Bir şeyi bir yerden alıp başka bir yere götürme, aktarma, alma. Profesyonel bir sporcunun, para karşılığı bir kulüpten başka bir kulübe geçmesi. Herhangi bir hak veya hakkın bir kişiden diğerine geçirilmesi. Bir çalışanın bir şirketten diğerine geçişi. Sunucu, gazeteci veya ünlü isimlerin bir kanaldan başka bir kanala geçişi. Ayrıca, baskı tekniklerinde bir yüzeyden diğerine ters olarak basılmış çizim veya yazı, psikolojide ise geçiş ve intikal anlamlarında da kullanılır.

Hak düşürücü nitelik, bir hakkın belirli bir süre içinde kullanılmaması durumunda tamamen ortadan kalkmasına yol açan özelliği ifade eder. Hak düşürücü sürelerin temel özellikleri: Mahkemeler tarafından re’sen dikkate alınma. Durma veya kesilme mümkün olmama. Kamu düzenine ilişkin olma. Örnekler: İş Kanunu’na göre işe iade davası 30 gün içinde açılmalıdır ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen birçok süre hak düşürücüdür.

"İzni sına" ifadesi, Türkçe'de yaygın olarak kullanılan bir deyim değildir ve belgelerde bu ifadeye rastlanmamıştır. Ancak, çalışma izni ve yıllık izin gibi kavramlar hakkında bilgi verilebilir. Çalışma İzni: Yabancı uyrukluların Türkiye'de çalışabilmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilen izindir. Yıllık İzin: İşçilerin, yıl içerisinde dinlenmeleri için İş Kanunu tarafından verilmiş, yönetmelikle düzenlenmiş ücretli izin hakkıdır.

Hayır, hak mahrumiyeti ve yoksunluk aynı şey değildir. Hak mahrumiyeti, trafik kazası sonucunda hasar gören aracın onarım sürecinde kullanılamaması nedeniyle araç sahibinin uğradığı maddi kayıpları ifade eder. Yoksunluk ise, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesi kapsamında, mahkumiyet sonrası belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma durumunu ifade eder.