Haklar

2025 yılında TRT World tarafından verilen bazı ödüller ve sahipleri: Yılın Dünya Vatandaşı: Ayşenur Ezgi Eygi adına babası Mehmet Suat Eygi aldı. İletişimci Ödülü: "ConnectHear" projesiyle Azima Dhanjee ve Arhum Ishtiaq. Eğitimci Ödülü: We Love Reading girişiminin kurucusu Rana Dajani. Gençlik Ödülü: Fransa'da başörtüsü takan kadın sporcuların karşılaştığı zorluklara dikkat çeken Hélène Ba. Yaşam Boyu Başarı Ödülü: Palestine Children's Relief Fund (PCRF) kurucusu Steve Sosebee. TRT Özel Ödülü: Suriye'deki savaşta bir hastaneyi yöneten Dr. Amani Ballour.

Doğuş Otomotiv işçileri, Hödlmayr Lojistik Limited Şirketi'nde sendika düşmanlığı ve işçi kıyımı yapıldığı gerekçesiyle eylem yapmaktadır. DİSK Nakliyat-İş Sendikası'nın açıklamasına göre, Hödlmayr işvereni, sendikanın çoğunluk tespitine keyfi bir biçimde itiraz etmiş ve sendika üyesi iki işçiyi haksız şekilde işten çıkarmıştır.

Anayasal isteme hakları, üç ana gruba ayrılır: 1. Kişinin hakları ve ödevleri (koruyucu, olumsuz statü hakları). 2. Sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler (isteme, olumlu statü hakları). 3. Siyasi haklar ve ödevler (katılma, aktif statü hakları). Bu ayrım, Anayasa'da temel hak ve hürriyetlerin niteliklerine göre yapılmıştır.

IFJ (International Federation of Journalists - Uluslararası Gazeteciler Federasyonu), gazetecilik mesleği üyelerini bir araya getiren uluslararası bir sivil toplum kuruluşudur. Başlıca faaliyetleri: Basın özgürlüğü ve gazetecilerin haklarının savunulması. Gazetecilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi için mücadele edilmesi. Güvenlik fonu oluşturulması ve gazetecilerin güvenliği için çeşitli etkinlikler düzenlenmesi. Uluslararası etkinlikler teşvik edilmesi, bu kapsamda sendika ve derneklerin adil ücret, insana yakışır çalışma koşulları ve çalışma haklarını savunmalarına destek olunması. Cinsiyet eşitliği için mücadele edilmesi. Ayrımcılığa karşı çıkılması ve medyanın propaganda aracı olarak kullanılmasını veya hoşgörüsüzlüğü ve çatışmayı teşvik etmesini kınanması. Siyasi ve kültürel ifade özgürlüğüne inanılması.

Muhtarların bazı hakları şunlardır: Doğum izni: Kadın muhtarlara, ödeneklerinden kesinti yapılmaksızın, doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta doğum izni verilir. Ücretsiz seyahat: Muhtarlar, görev süreleri boyunca şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanabilir. Ödenek: Muhtarlara, merkezi yönetim bütçesinden iki muhtar maaşının iki katı tutarında mali yardım yapılır. Görevle ilgili haklar: Muhtarlar, yürütmekte oldukları iş nedeniyle iş kazasına uğradıklarında geçici iş göremezlik ödeneği alma hakkına sahiptirler. Muhtarların sahip olduğu diğer haklar, 5393 Sayılı Belediye Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve 4541 Sayılı Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun gibi çeşitli mevzuatlarda belirtilmektedir.

TRT çalışanlarının otoparklardan ücretsiz yararlanmasına dair mevcut mevzuatta bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin görevleri nedeniyle kullandıkları araçlar için otoparklardan ücretsiz faydalanma hakkı tanınabilmektedir. Daha fazla bilgi için TRT'nin kendi iç yönetmeliklerine veya ilgili kamu kurumlarının mevzuatına başvurulması önerilir.

Özgürleşme, "özgürleşmek durumu" anlamına gelir. Felsefi bağlamda, determinizm karşıtı özgür irade fikrini ifade eder. Ayrıca, kişinin kendi hayatı üzerindeki gücünü hissedebilmesi, kendi kararlarını alarak sorumluluk alabilmesi ve şartlar ne olursa olsun kendi yolunu çizebilmesi olarak da açıklanabilir.

Basın özgürlüğü, bireylerin veya toplulukların fikir ve görüşlerini sansür, yasal yaptırım veya tehdit korkusu olmaksızın ifade etme hakkıdır. Basın özgürlüğü ve ifade hürriyetinin bazı ortak ve göreceli uygulanan sınırları şunlardır: Kişilik haklarının korunması. Cebir, şiddet veya tehdit içeren açıklamalar. Üstün değerlerin tahkir ve tezyif edilmesi. Basın özgürlüğü, ifade hürriyetinin bir parçası olup, basın mensuplarının haber verme ve alma hakkı ile ilgilidir.

TABGİS (Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri İşveren Sendikası), akaryakıt bayilerinin haklarını korumak ve sektördeki sorunları çözmek amacıyla faaliyet gösterir. Bazı görevleri: Akaryakıt sektöründeki vergi kaçakçılığı gibi sorunlarla mücadele etmek. Bayilerin kâr marjlarının iyileştirilmesi için çalışmalar yapmak. Mevzuat değişiklikleri ve düzenlemeler konusunda ilgili kurum ve kuruluşlarla iletişime geçmek. TABGİS, bu görevlerini yerine getirirken EPDK, Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı gibi kurumlarla iş birliği yapar.

Terhis olan erbaş ve erlere verilen bazı haklar şunlardır: Üstün Hizmet Belgesi: Emsalleri arasında temayüz ederek verilen her türlü görevi üstün görev anlayışıyla yerine getirenlere, terörle mücadelede ve operasyonlarda üstün yararlılık, cesaret ve feragat gösterenlere verilir. Yol ve iaşe bedeli: Noksan hizmetli olarak terhis edilenlere ödenir, ancak yol süreleri hizmetten sayılmaz. İlave izin: Muvazzaflık hizmeti süresince gayret ve çalışmaları sonucu emsalleri arasında üstün başarı gösteren, disiplin cezası almayan erbaş ve erlere, terhis öncesinde kullanılmak üzere azami üç güne kadar ilave izin verilebilir. Diğer haklar: Kamunun ve belediyelerin işlettiği deniz ve şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanma, müze ve ören yeri gibi yerlerden ücretsiz yararlanma gibi hakları da içerir.

Jellinek Üçlüsü, Alman hukukçu Georg Jellinek tarafından yapılan temel hak ve hürriyetleri ayırma yöntemidir. Bu yöntemde haklar üçe ayrılır: 1. Negatif Statü Hakları: Kişinin dokunulamayacak ve aşılamayacak özel alanlarının sınırlarını belirleyen hak ve hürriyetlerdir. 2. Pozitif Statü Hakları: Kişilerin herhangi bir hizmet veya yardım isteyebilmelerini sağlayan haklardır. 3. Aktif Statü Hakları: Bireylerin devlet yönetimine katılma hakkına sahip olduğu haklardır.

LİSTAG (Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans, İnterseks Bireylerin Aileleri ve Yakınları Derneği), çocukları veya yakınları LGBTİ+ (Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans, İnterseks) olan ailelere destek olmak amacıyla faaliyet gösteren bir dernektir. LİSTAG'ın bazı faaliyetleri: Bilgilendirme ve destek toplantıları: Her ay İstanbul, Ankara, Eskişehir ve İzmir'de ruh sağlığı uzmanlarının katılımıyla ücretsiz toplantılar düzenler. Danışma hattı: 0546 484 82 85 numaralı hat üzerinden pazar günleri hariç her gün 10.00-19.00 arasında hizmet verir. Eğitim ve farkındalık çalışmaları: Üniversitelerde paneller düzenler, sivil toplum kuruluşlarına, şirketlere ve insan hakları platformlarına eğitimler verir. Belgesel yapımı: 2012 yılında yönetmen Can Candan'ın "Benim Çocuğum" adlı belgeselini gösterime sunmuştur.

Evet, hak ihlali ve hak gaspı aynı anlama gelir. Hak ihlali, bir kişinin Anayasa'da veya uluslararası sözleşmelerde güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinin, bir kamu gücü tarafından ihlal edilmesi anlamına gelir. Özetle, her iki terim de bir hakkın zorla ve hukuka aykırı olarak elinden alınması durumunu ifade eder.

Brigitte Labbé'nin "Haklar ve Ödevler" kitabının özeti şu şekildedir: İnsanlar bir arada yaşadıkları için birbirlerine karşı sorumludurlar ve ödevleri vardır. Kitap, hakların ve ödevlerin ne olduğunu, neden gerekli olduklarını ve bu kavramlarla ilgili temel soruları ele alır. Ayrıca, kitap, çocukların vatandaşlıkla bağlantılı güncel konular hakkında sorular sormalarına olanak tanır.

Hak ehliyetine sahip olabilecek kişiler şunlardır: Tam ve sağ olarak ana rahminden doğmuş her insan. Tüzel kişiler. Hak ehliyeti, doğuştan kazanılan ve evrensel nitelikte olan bir ehliyettir. Bazı durumlarda hak ehliyeti sınırlanabilir: Yaş. Ayırt etme gücünden yoksunluk. Akıl hastalığı. Mahkumiyet.

Anayasa'nın 63. ve 64. maddelerinde düzenlenen haklar şunlardır: Madde 63: Devlet, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlar. Bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirler alır. Bu varlıklar ve değerlerden özel mülkiyet konusu olanlara getirilecek sınırlamalar ve hak sahiplerine yapılacak yardımlar kanunla düzenlenir. Madde 64: Devlet, sanat faaliyetlerini ve sanatçıyı korur. Sanat eserlerinin ve sanatçının korunması, değerlendirilmesi, desteklenmesi ve sanat sevgisinin yayılması için gereken tedbirleri alır.

Hak ve özgürlüklerin kısıtlanması, ölçülülük ilkesine aykırıdır. Ölçülülük ilkesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde öngörülmüştür ve şu şekilde tanımlanır: Elverişlilik kriteri: Kullanılan aracın sınırlama amacını gerçekleştirmeye uygun olmasını ifade eder. Orantılılık ve gereklilik (zorunluluk) kriteri: Sınırlayıcı önlemin sınırlama amacına ulaşmak bakımından zorunlu olmasını işaret eder. Ayrıca, Anayasa'nın 13. maddesine göre, hak ve özgürlüklerin kısıtlanması şu ilkelere de aykırı olamaz: Kanunilik; Anayasanın sözüne ve ruhuna uygunluk; Demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk; Laik Cumhuriyetin gereklerine uygunluk.

Hak düşürücü süre ve def'i arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Hak Düşürücü Süre: - Tanım: Kullanılmadığı takdirde hakkın özünün son bulduğu süre. - Hakim Tarafından Dikkate Alınması: Hakim tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır. - Durma ve Kesilme: Durma veya kesilme mümkün değildir. - Örnek: İşe iade davası açma süresi 30 gündür ve bu süre hak düşürücüdür. 2. Def'i: - Tanım: Borçlunun, belirli bir sebebe dayanarak borcunu ifadan kaçınma yetkisi. - Hakim Tarafından Dikkate Alınması: Hakim tarafından re'sen dikkate alınmaz, borçlu tarafından ileri sürülmelidir. - Durma ve Kesilme: Zamanaşımı süresi durabilir veya kesilebilir. - Örnek: Zamanaşımı defi, borçlu tarafa borcunu ödememe hakkı tanır. Özetle, hak düşürücü süre hakkın tamamen sona ermesine yol açarken, def'i sadece dava edilebilirliği ortadan kaldırır.

Kaynaştırma öğrencilerinin bazı hakları: Eğitim Hakkı: Özel eğitime ihtiyaç duyan çocuklar, yeteneklerini doğru kullanabilmesi ve normal hayata karışması amacıyla kaynaştırma eğitimi programlarına dahil edilir. Ayrımcılığa Uğramama Hakkı: Öğretmenler, kaynaştırma öğrencilerinin derse aktif katılımını sağlamalı, görüşlerini dinlemeli ve değer vermelidir. Bireysel Eğitim Programı (BEP) Hakkı: Öğrencilerin performansı dikkate alınarak birebir eğitim verilmeli ve BEP hazırlanmalıdır. Fiziki Koşullar Hakkı: Sınıfların kalabalık olmaması, tuvalet ve asansör gibi fiziki koşulların uygun olması sağlanmalıdır. Üst Okula Devam Hakkı: Kaynaştırma öğrencileri de diğer öğrenciler gibi tercih ve nakil işlemleri yapabilir ve merkezi ortak sınavlara girebilirler. Sınıf Tekrarı Hakkı: Başarısızlık nedeniyle sınıf tekrarı yaptırılmaz, ancak velinin yazılı talebi ve BEP Geliştirme Biriminin kararı doğrultusunda ilkokulda bir defaya mahsus sınıf tekrarı yapılabilir.

Tekzip hakkı, gerçek ve tüzel kişilere aittir. Bu hak, kişilerin şeref ve haysiyetlerinin ihlal edilmesi veya haklarında gerçeğe aykırı yayın yapılması durumunda kullanılır. Tüzel kişiler, özel hukuk veya kamu hukuku tüzel kişisi olabilir. Ayrıca, kişinin ölümü durumunda tekzip hakkı mirasçıları tarafından kullanılabilir.