Felsefe

Felsefede deneycilik (ampirizm) ve akılcılık (usçuluk, rasyonalizm) şu şekilde tanımlanabilir: Akılcılık (Rasyonalizm). Deneycilik (Ampirizm). Akılcılık ve deneycilik, bilgi kaynağının ne olduğu konusunda temel bir tartışmaya sahiptir.

Lev Tolstoy'un "İnsan Neyle Yaşar" adlı eserinin mesajı, insanın sevgiye olan ihtiyacıdır. Tolstoy, insanın kendisini sevmekle Tanrı sevgisine ulaşacağını ve Tanrı’ya ulaşmanın yolunun saf ve katıksız sevgi olduğunu savunur. Eserde yer alan dört hikayenin her birinde, yaşamın anlamını sorgulayan karakterler, bu soruların cevabını bulmaya çalışır. Tolstoy'un "İnsan Neyle Yaşar" adlı eserinin mesajları şu şekilde özetlenebilir: İnsanın içinde sevgi vardır. İnsan, kendi ihtiyaçlarını bilme yeteneğine sahip değildir. İnsan, içindeki Tanrı ile yaşar. Ayrıca, eserde insanın özünde iyilik olduğu ve ne olursa olsun iyilik yapması gerektiği de anlatılır.

İyiliğin iyi olduğu şu şekillerde anlaşılabilir: Toplumsal ve bireysel faydalar. Dini ve felsefi açıdan. Yakın çevreden alınan geri bildirim. Psikolojik etkiler. Fiziksel sağlık.

Adil ve adaletli kavramları genellikle karıştırılır, ancak aralarında önemli bir fark vardır: - Adil: Herkese eşit davranmayı ve aynı fırsatları sunmayı ifade eder. Ancak, bu her zaman adaletli olmayabilir. - Adaletli: Her bireyin ihtiyacına göre farklı seviyelerde destek sağlamayı ifade eder. Adalet, eşitlik değil, hakkaniyet gerektirir. Örneğin, herkese aynı büyüklükte kutu vermek adil olabilir, ancak uzun boylu birinin daha büyük bir kutuya ihtiyacı varsa, bu adil değildir. Özetle, eşitlik adil olabilir, ancak adalet her zaman eşitlik gerektirmez; bireylerin ihtiyaçlarına göre değişen seviyelerde destek sunar.

Søren Kierkegaard'ın savunduğu bazı temel fikirler şunlardır: Varoluşçuluk: Kierkegaard, varoluşçuluğun öncülerinden sayılır. Bireysellik: Toplum karşısında bireyi yüceltir ve her seçimin, toplumsal etkiden bağımsız olarak, kişinin kendi değerlerine göre yapılması gerektiğini savunur. İman ve İnanç Paradoksu: "Korku ve Titreme" adlı eserinde, bireyin evrensel ahlakın ötesine geçerek Tanrı'ya olan mutlak inancıyla hareket etmesini ifade eden "iman paradoksu" kavramını ele alır. Din ve Tanrı: Din ve Tanrı'yı tamamen bireysel bir konu olarak değerlendirir ve Hristiyan inancının yenilenmesi gerektiğini savunur. Nesnel ve Öznel Gerçekler: Nesnel gerçeklerin bir grup tarafından yaratıldığını ve güvenilir olmadığını, öznel gerçeklerin ise bir kişi için doğru olabileceğini öne sürer. Hegel Eleştirisi: Hegel'in rasyonalist ve sistematik felsefesini kabul edilemez bulur.

Felsefi düşünce, tümdengelim, tümevarım ve analoji olmak üzere üç temel akıl yürütme biçimine dayanır. Tümdengelim (dedüksiyon). Tümevarım (istikra). Analoji. Felsefede hangi yöntemin geçerli olduğu, ele alınan probleme ve felsefi bağlama göre değişir.

Hayır, "şek" ve "şüphe" aynı şey değildir. Şek, bir şeyin olup olmadığı hususunda aklın tereddüt gösterip iki taraftan birini diğerine tercih edememesi durumunu anlatır. İslam'da şüphenin sahih bir iman olarak kabul edilmediği, imanın ancak kalbin imana dair konuları tam ve tereddütsüz tasdik etmesiyle mümkün olduğu belirtilir.

Anarşizmin amacı, toplumsal otoriteyi, tahakkümü, erki ve hiyerarşiyi ortadan kaldırmaktır. Anarşizmin diğer amaçları arasında: Özel mülkiyetin kaldırılması. Bireysel özgürlüğün sağlanması. Dayanışma ve yardımlaşmanın artırılması. Anarşizm, farklı akımlara ayrılır ve bu akımlar arasında amaçlar ve yöntemler konusunda farklılıklar olabilir.

Obje, beş duyu ile algılanabilen, temas edilebilen, üç boyutlu tüm cisimleri ifade eder. Türk Dil Kurumuna göre obje kelimesinin iki anlamı vardır: 1. Nesne, eşya, cisim. 2. Duyularla algılanabilen, cansız varlık (felsefede). Obje, aynı zamanda somut veya soyut varlıkları da kapsar.

İdealizm, gerçekliğin özünü maddesel olmayan varlıkta arayan ve nesnel gerçekliği idea, us veya tin olarak belirleyen bir felsefi görüştür. İdealizmin bazı temel görüşleri: Duyulur dünyanın karşısında saltık olanı bulma çabası. Maddenin düşüncenin bir yansıması olduğu görüşü. Varlığın düşünce zeminine indirgenmesi. İdealizm, farklı dallarda çeşitli şekillerde de ele alınabilir: Bilgi kuramsal idealizm: Bilgi, bilenin zihin süreçleri veya zihin niteliklerinin organizasyonudur. Etik idealizm: İnsan, herhangi bir çıkar gözetmeksizin değerli veya yüce kabul edilen bir hedefe uygun bir hayat yaşamalıdır. Estetik idealizm: Sanat, dünyanın herhangi bir biçimde yansıtılması yerine, yüce olanın ve yüce olanın düşüncede biçimlendirilerek yansıtılmasıdır.

Tabula Rasa (boş levha) kavramı, İngiliz filozof John Locke'a aittir. Locke, insan zihninin doğuştan boş bir levha olduğunu ve zamanla bu levhanın beş duyu organıyla deneyimlenen bilgilerle dolduğunu savunur.

Paracelsus'un felsefesi, doğa ve tıp üzerine kurulu olup, şu temel ilkelere dayanır: İatrokimya: Paracelsus, vücut işlevlerinin kimyasal bir süreç olduğunu savunur ve hastalıkların kimyasal kökenli bozukluklar olduğunu ileri sürer. Makrokosmos ve Mikrokosmos: Doğa bir makrokosmos, insan ise onun içinde yer alan bir mikrokosmos olarak görülür. Archeus: İnsanda, yaşam gücü anlamına gelen "archeus" bulunur. Doğa ve Ruhlar: Paracelsus, doğanın tanrısal güçlerle dolu olduğunu ve bu güçlerle bütünleşmenin önemini vurgular. Paracelsus'un felsefesi, bilimsel temelden uzaklaşarak gizemci boyutlar da içerir.

Heraklitos'un en önemli sözlerinden biri, "Değişmeyen tek şey, değişimdir" ifadesidir. Diğer önemli sözleri arasında şunlar yer alır: "Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz. Sonradan akan su, ilk akan sudan farklıdır"; "Her şey akar"; "Karşıt olan şeyler bir araya gelir ve uzlaşmaz olanlardan en güzel uyum doğar. Her şey çatışma sonucunda oluşur".

Determinist ve indeterminist terimleri, evrenin işleyişine dair farklı görüşleri ifade eder: Determinist: Determinizm, evrenin işleyişinin ve gerçekleşen olayların bilimsel yasalarla belirlenmiş olduğunu ve bu olayların gerçekleşmelerinin zorunlu olduğunu öne süren öğretidir. İndeterminist: İndeterminizm, determinizmin tam karşıtıdır ve hiçbir neden-sonuç ilişkisinin sürekli bir zincir oluşturamayacağını savunur.

Epikür'e göre mutluluk, şu yollarla elde edilebilir: Dostluk: Epikür, dostluğun mutluluğa giden kritik bir yol olduğunu vurgular. Ölçülülük: Lüks ve aşırılıktan kaçınarak, basit ve doğal ihtiyaçlarla yetinmek. Zevklerin Tadı: Hareketli zevklerden (örneğin, acıkınca yemek yemek) ziyade, durağan zevkleri (arzusuzluk) hedeflemek. Felsefi Düşünme: Felsefe öğrenimi ve tefekkür gibi zihinsel zevklere yönelmek. Sivil Katılımdan Kaçınma: Tatmin edilemez arzulara yol açabileceğinden, sivil katılımdan uzak durmak. Epikür'ün mutluluk felsefesi, hedonist bir temele dayanır; ancak bu, aşırı zevkleri değil, kalıcı ve sürdürülebilir hazzı hedefler.

Otorite, herhangi bir konuda bir şeyin yeterliliğine herkesi inandırarak, bir kişinin kendine sağladığı itaat ve güven; hâkimiyet ve emretme kudreti; yaptırım koyma ve kullanma gücüdür. Otorite, farklı bağlamlarda çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir: Siyasi otorite: Bir ülkenin hükümeti, devlet başkanı ve parlamentosu gibi yapılar tarafından temsil edilir. Sosyal otorite: Topluluk içindeki önde gelen kişilerin sahip olduğu otorite türüdür. Dini otorite: Dinin liderlerinin sahip olduğu otorite türüdür. Ünlü sosyolog Max Weber, otoriteyi üç ana gruba ayırarak incelemiştir: Geleneksel otorite: İktidar kaynağı gelenekler veya yerleşik inançlardır. Karizmatik otorite: Liderin olağanüstü niteliklerinden doğar. Hukuksal (demokratik) otorite: İktidarın kaynağı akıl ve kurallardır.

Amor Fati felsefesi, Friedrich Nietzsche'ye aittir. Nietzsche, bu terimi eserlerinde sıklıkla kullanmış ve "kadere duyulan aşk" veya "hayatın en üst düzeyde olumlanması" olarak Türkçeye çevrilen bir kavram olarak geliştirmiştir.

Bilmiyorum diyen insana farklı şekillerde yaklaşılabilir: Olgun ve bilge bir kişi: Bilmiyorum ama öğrenebilirim diyen, bilgi eksikliğini kabul eden kişiler için kullanılır. Üşengeç veya bilgi saklayıcı: Bildiğini söylemekten kaçınan, genellikle bilgi sahibi olmadığı konularda bile fikir belirten kişiler için kullanılır. Dürüst ve kendini zora sokmak istemeyen kişi: Bilmediğini açıkça söyleyen, bu sayede gereksiz diyaloglardan kaçınan kişiler için kullanılır. Ayrıca, "bilmiyorum" demek, kişinin öğrenmeye açık olduğunu ve kendini geliştirme potansiyeline sahip olduğunu gösterir.

Irvin D. Yalom'un en iyi kitabının hangisi olduğu konusunda kesin bir görüş yoktur. Ancak, en çok okunan ve bilinen bazı kitapları şunlardır: Nietzsche Ağladığında. Günübirlik Hayatlar. Aşkın Celladı. En iyi kitap seçimi, kişisel zevklere göre değişiklik gösterebilir.

Çekim yasası, olumlu veya olumsuz düşüncelerin bir kişinin yaşamına olumlu veya olumsuz deneyimler getirdiği inancıdır. Bu yasaya göre, evren enerji ile doludur ve benzer enerjiler birbirini çeker. Ancak, çekim yasası bilimsel olarak doğrulanmış bir yasa değildir ve yaygın olarak sözdebilim olarak değerlendirilir.