Felsefe

Fâni dünya, "ölümlü, kalımsız dünya" anlamına gelir. İslam felsefesinde, tasavvufta ve edebiyatta önemli bir kavramdır. İslam felsefesinde fâni dünya, ahiret hayatına göre daha geçici ve yüzeysel bir varlıktır. Tasavvufta fâni, insanın nefsini ve dünyevi arzularını terk ederek Allah’a yaklaşmaya çalıştığı bir durumu ifade eder. Edebiyat ve şiirde fâni, genellikle hayatın ve zamanın hızla geçip gittiğini, bu dünyada hiçbir şeyin kalıcı olmadığını anlatmak için kullanılır.

Halil Cibran'a göre aşk, iki insan arasındaki en önemli bağdır ve evlilik gibi kutsal değerlerin üzerindedir. Cibran, aşkı şu şekilde tanımlamıştır: Ruhsal uyum: Aşk, insanlar arasındaki ruhsal bir uyumun meyvesidir ve bu uyum ilk bakışta kurulamamışsa bir yılda da bir asırda da kurulamaz. Kendini gerçekleştirme: Aşk, kendini gerçekleştirmekten başka bir tutkuya sahip değildir. Karşılıksızlık: Aşk, kendinden başka bir şey vermez ve kendinden başkasından da almaz; ne sahip olur ne de sahip olunmak ister. Yüceltme: İçinde aşk olan evlilik, kadını ve erkeği yüceltir. Cibran'a göre aşk, aynı zamanda bir eğitimci, öğretmen ve yüceliğe sürükleyicidir; varlığın her boyutunda temizlenme, saflaşma ve durulaşma eylemidir.

Meditasyonlar kitabı, farklı yazarlar tarafından farklı konuları ele almaktadır: Marcus Aurelius'un "Meditasyonlar"ı. René Descartes'ın "Meditasyonlar"ı. Her iki kitap da, okuyucuya hayatı sorgulama ve felsefi düşünceler üzerinde derinleşme fırsatı sunar.

Düşünen adam, "düşünüyorum, öyleyse varım" der çünkü bu, Rene Descartes'ın felsefesinin temel bir önermesidir. Descartes'a göre, insan akıl yoluyla tüm bilgilere ulaşabilir, ancak bu bilgilerin gerçekliği üzerine kesin önermelerde bulunmak zordur.

Longevity, Türkçede "uzun ömürlülük" anlamına gelir. Biyolojik yaşı gençleştirerek sağlıklı, enerjik ve hastalıklardan uzak bir yaşam sürmeyi hedefleyen kişiselleştirilmiş ve bütüncül bir tıp yaklaşımıdır. Bu kavram, aynı zamanda "ömrün sağlıklı kısmı" anlamına gelen "healthspan" ile birlikte kullanılır. Longevity, yaşam süresini uzatmanın yanı sıra yaşlanma sürecini yavaşlatmayı ve yaş ilerledikçe oluşan sağlık sorunlarını minimum seviyeye indirmeyi de hedefler.

Paradokslar önemlidir çünkü: Farklı ve yeni fikirlere yönelmeyi sağlar. Bilimsel gelişmelere katkı sağlar. Mantıksal düşünmeyi teşvik eder. Günlük yaşamda farkındalık yaratır.

Paradokslar önemlidir çünkü: Farklı ve yeni fikirlere yönelmeyi sağlar. Bilimsel gelişmelere katkı sağlar. Mantıksal düşünmeyi teşvik eder. Günlük yaşamda farkındalık yaratır.

Devinim, TDK'ye göre şu anlamlara gelir: Devinme işi, hareket. Bir toplumdaki olayların ana özelliğini ve varlık biçimini belirleyen toplumsal süreçlerin bütünü. Bir ruh durumundan başka bir ruh durumuna geçiş. Bir düşünce sürecinin başlaması, hareket. Zaman içinde durum değiştirme. Durağan bir noktaya göre devinmekte olan bir nesnenin durumu, devim, hareket. Devinim kelimesi, felsefe, sosyoloji, sinema, Türkçe, fizik ve kimya gibi farklı disiplinlerde de kullanılır ve her disiplinde kendine özgü anlamlar taşır.

Hayır, seküler ve laik aynı şey değildir. Laiklik, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması anlamına gelir. Her seküler, laik olabilir ama her laik, seküler olmayabilir.

Diyalektik ve materyalizm aynı şey değildir, ancak birbirleriyle ilişkilidir. Materyalizm, doğayı ve toplumu materyalist bir bakış açısıyla inceleyen bir felsefi görüştür. Tarihsel materyalizm, diyalektik materyalizmin ilkelerinin sosyal hayatın incelenmesindeki uzantısıdır ve bu ilkelerin toplum ve toplum tarihi çalışmalarına uygulanmasıdır.

Genel kültür geliştirmek için okunabilecek bazı kitap önerileri: Dünya klasikleri: Shakespeare, Dostoyevski, Homer, Goethe gibi yazarların eserleri, farklı toplumların değerleri ve insanlığın ortak deneyimleri hakkında bilgi verir. Felsefe kitapları: Platon, Nietzsche, Descartes gibi düşünürlerin eserleri, insanın varoluşsal sorularına cevap aramasına ve düşünme yeteneğini geliştirmesine yardımcı olur. Tarih kitapları: Herodot, Gibbon, Fernand Braudel gibi tarihçilerin eserleri, geçmişteki olayları ve toplumların gelişimini anlamaya katkı sağlar. Bilim kitapları: Galileo, Darwin, Einstein gibi bilim insanlarının eserleri, doğa bilimlerine ilgi duyanların bilgi dünyasını genişletir. Diğer öneriler: "1984" (George Orwell), "Gülün Adı" (Umberto Eco), "Alışkanlığın Gücü" (Charles Duhigg), "En Güzel Fransız Devrimi" (Michel Vovelle). Genel kültür, tarih, edebiyat, sosyoloji, bilimsel disiplinler ve siyasi olaylar gibi birçok alanda bilgi gerektirir.

Şans, hayatın beklenmedik ve rastlantısal yönlerini temsil ettiği için önemlidir. Şansın önemli olmasının bazı nedenleri: Fırsatlar yaratma ve değerlendirme: Şanslı insanlar, fırsatları yaratma, fark etme ve değerlendirme becerisine sahiptir. İyimserlik ve olumlu sonuçlar: İyimser bir inanç, kendi kendini gerçekleştiren kehanetlere dönüşür ve zorluklarla başa çıkmada yardımcı olur. Kontrol edilemeyen olayların etkisi: Şans, kontrol edilemeyen olayların yaşamlar üzerindeki etkisini gösterir. Ancak, şansın varlığı bilimsel olarak kesin olarak kanıtlanmamıştır; deterministik bilim anlayışı, her olayın belirli bir sebebe dayandığını ve bu nedenle öngörülebilir olduğunu savunur.

Herakleitos'un "Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir." sözü, evrenin temel hakikatinin değişim olduğunu ifade eder. Herakleitos'a göre evrende sabit olan bir şey yoktur; değişmez olarak gördüğümüz her şey görünüştür, esas olan değişimdir. Ayrıca, bu söz, karşıtların değişim sayesinde birlendiğini ve birbirlerine dönüştüğünü de vurgular.

Yeni ontoloji, kurucusu ve temsilcisi Nicolai Hartmann olan, varlığı temel alan bir felsefe akımıdır. Temel ilkeleri: Varlığın çokluk içinde birlik olması. Varlığın katmanları ve varoluş biçimleri. Felsefi yöntemi: Betimleyici-fenomenolojik yöntem. Aporetik yöntem (olgu ve gerçekliklerin görünmeyen çelişkilerini irdeleme). Varlık anlayışı: Reel varlık (kişiler, olaylar, eylemler). İdeal varlık (değişime kapalı, tinsel varlıklar). Öz boyutu. Varoluş boyutu. Yeni ontoloji, 20. yüzyıl felsefesinde etkili olmuş, ancak yaygın bir kabul görmemiştir.

Tecellinin üç aşaması şu şekilde sıralanabilir: 1. Tecellî-i Efâl: Hakk Teâlâ’nın fiillerinden birinin kulun kalbine açılmasıdır. 2. Tecellî-i Esmâ: Hakk Teâlâ’nın esmâ-i hüsnâsından bir ismin sâlikin gönlünde yer etmesidir. 3. Tecellî-i Sıfat: Hakk’ın sıfatlarından birinin kulun kalbine açılmasıdır. Tecellî-i Zât ise tecellinin en üst aşaması olup, ilâhî zâtın, zâtı için tecellîsi olarak tanımlanır ve kulların idrâkinin üstündedir.

Tümeller, gerçekçilik ve adcılık olmak üzere iki ana başlık altında incelenir. Gerçekçilik: Tümellerin, nesnelerden bağımsız olarak var olduğunu ve onların dışında veya üstünde bulunduğunu savunur. Adcılık: Tümellerin gerçek bir varlığının olmadığını, sadece benzer nesnelere verilen adlardan ibaret olduğunu öne sürer.

İnsanlığın ortak değerleri arasında şunlar sayılabilir: Vefa. İnsan hakları. Kültürel ve tarihî mirasa saygı. Paylaşım ve fedakârlık. Ayrıca, evrensel değerler arasında komşuluk, gönüllülük, saygı, temizlik, nezaket, misafirperverlik, dayanışma, dürüstlük, fedakârlık, merhamet ve paylaşma gibi değerler de bulunur. Ancak, "insanlığın ortak değerleri" kavramının sahici bir zemine sahip olmadığı ve genellikle zahiri şartlar nedeniyle sıkça atıfta bulunulan bir söylem olduğu da belirtilmektedir.

Objektif olmak, doğru ve tarafsız kararlar almak, farklı bakış açılarını anlamak ve etkili iletişim kurmak için önemlidir. Objektif olmanın bazı faydaları: Adaletli kararlar alma: Kişisel düşünceleri bir kenara bırakarak, kanıtlara dayalı kararlar almak, daha adil sonuçlar elde etmeyi sağlar. İletişim becerileri: Empati yapma ve anlaşmazlıkları çözme yeteneğini geliştirir. Profesyonel başarı: Liderler, kişisel tercihlerini bir kenara bırakarak en iyi sonuca götüren kararları alır ve adaletli bir çalışma ortamı sağlar. Güvenilirlik: İş yerinde güvenilirlik ve liderlik özellikleri kazandırır.

Atlas Silkindi, Ayn Rand'ın 1957 tarihli romanı, bireyin toplum içindeki rolünü ve ekonomik özgürlüğün önemini vurgular. Romanın temel temaları: Akıl ve varoluş: İnsan aklının toplumdaki rolü ve bilginin önemi. Kapitalizm ve devlet müdahalesi: Serbest piyasanın savunusu ve devlet baskısının olumsuz etkileri. Bireysel başarı ve toplumsal kısıtlamalar: Bireysel başarının önündeki engellerin sonuçları. Hikaye, özel işletmelerin artan düzenlemeler altında ezildiği distopik bir Amerika'da geçer. Rand, bu eserde rasyonel kişisel çıkarların değerine ışık tutmayı amaçlar.

Fenomenoloji ve hermeneutik farklı kavramlardır: Fenomenoloji, kişinin çevresini kendine özgü bir şekilde algılama biçimidir. Hermeneutik ise yorumlama teorisi ve metodolojisidir. Heidegger, fenomenolojik yöntemi hermeneutikle harmanlayarak "fenomenolojik hermeneutik" kavramını geliştirmiştir.