Felsefe

Dört sayısı farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşır: Matematikte: 4, 3'ten sonraki ve 5'ten önceki çift tam sayıdır. Numerolojide: 4 sayısı, organizasyon yeteneği, disiplin ve bilgelik ile ilişkilendirilir. Diğer anlamlar: 4 sayısı, mevsimlerin, yönlerin ve elementlerin dengesini simgeler. Sayıların anlamlarının bilimsel bir temeli olmadığını unutmamak gerekir.

Ahlak ve etik arasındaki temel farklar şunlardır: Kapsam: Etik, evrensel felsefi prensipleri incelerken, ahlak bireysel ve toplumsal değer yargılarını ve normları ifade eder. Kişisellik: Ahlak, kişinin içsel değerleri ve vicdanı ile ilişkilidir. Değişkenlik: Ahlak, kültürel, dini ve toplumsal faktörlerden etkilenir ve farklı toplumlarda farklı olabilir. Kaynak: Ahlak, dine dayanırken, etik felsefeye dayanır.

Albert Camus, varoluşçu ve absürtizm akımlarının öncülerinden kabul edilir. Ancak, Camus kendini herhangi bir akımın filozofu olarak görmediğinden, kendini bir "varoluşçu" ya da "absürtist" olarak tanımlamaz.

Somut ve soyut arasındaki fark, varlıkların nasıl algılandığıyla ilgilidir. Somut. Soyut. Ayrıca, soyut ve somut kavramları, metafizikte iki tür varlık arasındaki ayrımı ifade etmek için de kullanılır.

TFK kısaltmasının açılımlarından bazıları şunlardır: Türkiye Finans Katılım Bankası; Türkiye Felsefe Kurumu; Time for Kids; Thousand Foot Krutch; Telefunken; Trends for Kids; The Flower Kings; The Freshest Kidz; Traditional Fisheries Knowledge. Ayrıca, TFK'nin başka anlamları da olabilir; kısaltmanın kullanıldığı bağlama göre değişiklik gösterebilir.

Özgürlük, kişinin engellenmeden ya da sınırlandırılmadan istediğini seçebilmesi, yapabilmesi ve hareket edebilmesidir. Türk Dil Kurumu'na göre ise özgürlük, "herhangi bir koşulla sınırlanmama ya da zorlamaya ve kısıtlamaya bağlı olmaksızın düşünme ve davranma" ve "her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine ve kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi" durumudur.

Esir kelimesi, TDK'ya göre beş farklı anlama gelir: 1. Tutsak. 2. Köle. 3. Bir düşünceye veya bir kimseye körü körüne bağlı olan kimse. 4. Atomlar arasındaki boşluğu ve bütün evreni doldurduğu varsayılan, ağırlığı olmayan, ısı ve ışığı ileten töz. 5. Hava.

Septisizm (kuşkuculuk) akımının kurucusu olarak Antik Yunan filozofu Pyrrho (M.Ö. 365–275) kabul edilir. Pyrrho, kesin bilgiye ulaşmanın imkansız olduğunu ve her şeyin karşıtı olan argümanların bulunduğunu savunmuştur. Septisizm, aynı zamanda Protagoras, Arkesilaos, Karneades, Sextus Empiricus gibi filozoflar tarafından da savunulmuştur.

Evet, Engels ve Marx arkadaştı. Karl Marx ve Friedrich Engels, 1842 yılında Köln’de ilk kez tanışmış, 1844 yılında ise teorik ve siyasi ortaklıkları başlamıştır. Engels, Marx'a sadece ideolojik değil, finansal olarak da destek olmuş ve onun çalışmalarını tamamlamasında önemli rol oynamıştır.

Görünmeyen varlıklar arasında melekler, cinler ve şeytanlar bulunur. Melekler: Duyu organlarıyla algılanamayan, gözle görülmeyen, iradeleri sadece hayra ve iyiliğe doğru işleyen varlıklardır. Cinler: Duyu organlarıyla algılanamayan, çeşitli şekillere girebilen, insanlar gibi şuur ve irade sahibi varlıklardır. Şeytanlar: Cinlerin azgın ve kötülükte ileri gidenleridir. Ayrıca, nazara da görünmeyen bir varlık olarak inanılır. Bu varlıklar, Kur'an-ı Kerim ve sahih hadislerde varlığı kesin bir şekilde bildirilen, fizik ötesi âleme ait varlıklardır.

Mistik kişiler, ruhsal deneyimler aracılığıyla hayatın anlamını sezgisel ve manevi yollarla keşfetmeye çalışan bireylerdir. Bazı mistik kişiler ve temsil ettikleri mistik akımlar: Hristiyanlıkta: Tanrı ile derin bir birleşme deneyimi yaşayan azizler ve düşünürler. İslam'da: Tasavvuf (Sufizm) öğretisini benimseyen sofiler. Yahudilikte: Tanrı'ya bağlılık duygusunu yeniden kazandırmayı amaçlayan Kabala akımının takipçileri. Hinduizm ve Budizm'de: Meditasyon ve diğer ruhsal pratiklerle kişinin aydınlanmaya ulaşmasını hedefleyen mistikler. Mistik kişiler, genellikle maddi dünyadan arınarak daha derin bir manevi bilinç seviyesine ulaşmayı amaçlar.

Transcendence (Evrim) filmi, insan bilincinin ve hafızasının bilgisayara aktarılmasını ve orada kendi benliğini sürdürebilmesini konu alır. Filmin özeti şu şekildedir: Dr. Will Caster, yapay zeka projesi yürüten bir bilim insanıdır ve teknoloji karşıtı grupların tepkisini çeker. Bir terörist grubun saldırısına uğrar ve öldürülür. Eşi Evelyn, Will’in beynini gelişmiş bir süper bilgisayara entegre eder. Will’in bedeni ölmüştür ama beyni eşiyle yeniden iletişime geçer. Will, bağlı olduğu bilgisayardan internet aracılığı ile tüm dünyayı yaklaşan terörist tehlikeye karşı uyarmaya başlar. Terörist grup, Will’in hala hayatta olduğunu fark edince, süper bilgisayarı yok etmek için harekete geçer. Yönetmen Wally Pfister, filmde işlenen yapay zeka konusunun gerçeğe çok uzak olmadığını dile getirmiştir.

Slavoj Žižek, özgün bir materyalizm savunur. Başlıca görüşleri: İdeoloji ve etik: Hazza dair şiddeti ortaya çıkaran Kantçı etiğe karşı çıkar ve içkin ile aşkın arasındaki gerilimi Hegel üzerinden yorumlar. Özne anlayışı: Öznenin, karar verilemeyen bir yapı ile karar mekanizması arasındaki mesafede iki yönlü düşünme hareketi sayesinde var olduğunu savunur. Gerçeklik ve metafizik: Gerçekliğin temelde açık olduğunu ve materyalist bir "minik fark" olduğunu ileri sürer. Politik görüşler: Liberalizmin çelişkilerini eleştirir ve radikal politik düşünce ile hareketin imkânlarını sorgular. Žižek'in kuramsal pozisyonunu sık sık değiştirmesi, bazı eleştirmenler tarafından tutarsızlık olarak değerlendirilmiştir.

Türk düşünce tarihini anlatan bazı kitaplar şunlardır: Türk Düşünce Tarihi - H. Ömer Özden. Türkiye'de Çağdaş Düşünce Tarihi - Hilmi Ziya Ülken. Ayrıca, Altayli.Net sitesinde "Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk Düşünce Tarihi" başlıklı bir makale bulunmaktadır. Türk düşünce tarihini anlatan daha fazla kitap için kitantik.com ve 1000kitap.vercel.app gibi platformlar ziyaret edilebilir.

Filozofların amacı, genellikle şu şekilde özetlenebilir: Hakikati ve gerçekliği bulmak. İnsanlığa yön vermek. İdeal toplum hayalini gerçekleştirmek. Filozoflar, bu amaçlara ulaşmak için estetik, etik, epistemoloji, metafizik gibi çeşitli felsefe dallarında çalışmalar yaparlar.

Felsefe bağlamında doğruluk, genel olarak bir önerme, inanç, düşünce veya kanaatin bazı temellere ya da ölçütlere göre sahip olduğu doğru olma özelliğidir. Doğruluk, epistemolojik ve ontolojik olmak üzere iki ayrı bağlamda ele alınır: Epistemolojik doğruluk, bilginin belirleyicisi olarak görülür ve önermelerin, kuramların ve dilsel öğelerin bir niteliği olarak kabul edilir. Ontolojik doğruluk, varlığın özüyle özdeş olma hali olarak tanımlanır. Platon'da temelleri atılan ve Aristoteles'in "Metafizik" adlı eserinde açık ifadesini bulan "uygunluk kuramı", doğruluğun bilginin nesnesine uygunluğu olduğunu savunur.

Bazı filozofların felsefi aforizmaları: Sokrates: "Bildiğim tek şey, hiçbir şey bilmediğimdir". Sokrates: "Sorgulanmamış bir hayat, yaşamaya değmez". Platon: "Kendini fetheden, dünyayı fetheder". Aristoteles: "Mutluluk, haz ve acının dengelenmesinde yatar". Nietzsche: "En derin kederlerimiz, çoğu zaman en yüksek sevinçlerimize giden yolu açar". Platon: "Adalet, ruhun düzenidir". Bacon: "Bilgi güçtür". Sartre: "Hayat, anlam bulmak yerine anlam yaratmaktır". Nietzsche: "Beni öldürmeyen şey, beni güçlendirir". Camus: "Hakiki ve ciddi bir tek felsefi sorun vardır: İntihar". Filozofların daha fazla sözü için muhiku.com, wengood.com ve blog.ciceksepeti.com gibi kaynaklar incelenebilir.

Yazgısı olmak, genellikle "kader" veya "alın yazısı" anlamında kullanılır. Yazgı, bir kişinin yaşamını belirleyen olayların önceden belirlendiği inancına dayanır. Yazgı kelimesinin bazı anlamları: Tanrı'nın uygun görmesi, Tanrı'nın isteği; Ezelî takdir, yazı, hayat, mukadderat; Değiştirilemez ve boyun eğilmesi gereken alın yazısı. Yazgı kavramı, farklı kültürlerde ve inanç sistemlerinde yer alır ve insanın kendi iradesiyle yazgısını şekillendirip şekillendiremeyeceği konusunda farklı görüşler bulunur.

"Dil Belası", konuşan, dinleyen, yazan ve okur-yazar herkesin okuması gereken bir eser olarak tanımlanır. Kitapta ele alınan bazı konular: dilin önemi ve nimeti; boş konuşmamak ve az konuşmak; güzel konuşmak; konuşma çeşitleri ve hataları; büyük konuşmamak ve muhatabına göre konuşmak; fena söylememek, küfretmemek ve bedduadan kaçınmak; yalandan, gıybetten, koğuculuktan, iftiradan ve başkalarıyla alay etmekten sakınmak; ölüler hakkında konuşmamak ve fısıldaşmamak; abartılmış konuşmalar ve dert yanmak; şakanın ölçüsü; küfre sebep olan konuşmalar ve yanlış ifadeler; bilmeden konuşmak ve susmak; dili bozmak ve yabancı dil öğrenmek; kuralına göre konuşmak ve soru sormak. Ayrıca, "Dil Belası", büyük İslam alimi İmam Gazali'ye ait "İhyau'l-Ulumi'd-Din" isimli eserden bir bölümün tercümesidir.

Varoluşçu felsefenin bazı temsilcileri: Jean-Paul Sartre; Albert Camus; Andre Gide; Samuel Beckett; Franz Kafka; Karl Jaspers; Gabriel Marcel; Martin Heidegger. Ayrıca, Danimarkalı Søren Kierkegaard da varoluşçu felsefenin öncülerinden kabul edilir, ancak genellikle teist varoluşçular arasında değerlendirilir.