DivanEdebiyatı

Namık Kemal ve Harabat ile ilgili bilgiler şu şekildedir: Namık Kemal: Tarihi: Tanzimat edebiyatının önemli şairlerinden olan Namık Kemal, yeni bir edebiyat anlayışı için mücadele etmiştir. Harabat: Tartışma Konusu: 1875'te yayımlanan Harabat, Ziya Paşa'nın Divan şiiri antolojisidir. Eleştiri: Namık Kemal, bu duruma 1875'te yazdığı Tahrib-i Harabat adlı eserle tepki göstermiştir. Harabat ayrıca, Türk, Arap, İran ve Çağatay sahasında yazılmış şiirlerden seçmelerin yer aldığı 3 ciltlik bir antolojidir.

16. ve 17. yüzyıl Divan edebiyatı arasındaki bazı farklar şunlardır: Dil: 16. yüzyıldan sonra Divan edebiyatındaki dil daha ağırlaşmıştır; Arapça ve Farsça sözcüklerin kullanımı artmıştır. Şairler: 16. yüzyılda Bâkî ve Fuzuli, Divan şiirinin en iyi örneklerini verirken, 17. yüzyılda Nâbî ve Nef'i öne çıkmıştır. Tür ve İçerik: 17. yüzyılda Nâbî, didaktik tarzda eserler yazmaya başlamış, Nef'i ise hiciv türünde eserler vermiştir. Genel Hava: 16. yüzyıl, Divan edebiyatının altın çağı olarak anılırken, 17. yüzyıl edebiyatta bir renklenme dönemi olarak değerlendirilir.

Şair Bâkî, herhangi bir edebi akıma mensup değildir. Bâkî, klasik Türk edebiyatının önemli şairlerinden biridir ve "Sultânü'ş-şuarâ" (Şairler Sultanı) olarak anılmıştır. Bâkî'nin şiirlerinde İstanbul Türkçesi'ni başarıyla kullandığı, ahenk ve musikiye önem verdiği, gazellerinde hayatın zevklerini ve aşklarını işlediği bilinmektedir.

Müstezat, kelime anlamı olarak "çoğalması istenilen, artmış" anlamına gelir ve edebiyat terimi olarak her dizesine bir küçük dize eklenmiş Divan Edebiyatı nazım biçiminin adıdır. Müstezat örnekleri: Nedîm'in bir müstezadı: >Ey şûh-ı kerem-pîşe dil-i zâr senindir Yok minnetin aslâ V’ey kân-ı güher anda ne kim var senindir Pinhân ü hüveydâ. Necati Beğ'in bir müstezadı: >Kapunda beni istemeyen derbeder olsun Olsun begüm olsun Bin zar oluban derd ile benden beter olsun Olsun begüm olsun. Müstezat türleri: Müstezâd-ı südâsiyye: Uzun dizeler "mefâîlün/mefâîlün/mefâîlün/mefâîlün", kısa dizeler "mefâîlün/mefâîlün" kalıbı ile kaleme alınır. İki ziyadeli müstezat: İki ziyadesi vardır. Serbest müstezat: 19. yüzyılın sonlarında özellikle Servet-i Fünuncular tarafından geliştirilmiş bir nazım biçimidir.

Nesebnâme türü eserlerin bazı örnekleri ve yazarları: Nazm-ı Neseb-i Nebî: 17. yüzyılda yaşamış Mevlevî şair Selîmî tarafından yazılmıştır. Neseb-nâme-i Mülük (Şuâb-ı Pencgane): İlhanlı (İran Moğolları) veziri Reşidüddin Fazlullah tarafından kaleme alınmıştır. Mu‘izzü’l Ensâb: Yazarı bilinmemektedir. Nesebnâme türü eserler genellikle hükümdarların ve sülalelerindeki kişilerin soy ağaçlarını, isimlerini ve bazen kısa açıklamalarını içerir.

Hiciv ve hicviye arasındaki temel fark, kullanım alanları ve edebi türlerdir. Hiciv: Genel olarak bir kişi, olay veya durumun iğneleyici ve alay edici bir üslupla eleştirilmesidir. Hicviye: Divan edebiyatı içinde yer alan, hicivlerin şiir ağırlıklı olarak kaleme alındığı bir türdür. Dolayısıyla, hiciv daha geniş bir kavram olup, hicviye ise bunun Divan edebiyatı içindeki özel bir biçimidir.

Kaygusuz Abdal'ın Gevhername'si, Allah'ın birliği ve Hz. Muhammed'in yüceliği ile vasıflarını konu edinen bir eserdir. Gevher kelimesi, sözlükte değerli taş, gevher-cevher anlamına gelir. Gevhername'de, kainat yaratılmadan önce, Hz. Muhammed'in nurunun bir gevher olarak yaratıldığı ve diğer tüm varlıkların bu gevherden var edildiği anlatılır. Kaygusuz Abdal, bu eseri, Hz. Muhammed'in kabrini ziyaret ettikten sonra, ilahi bir cezbe halinde yazdığını belirtmiştir.

Divan edebiyatında miyanhane, şarkının üçüncü mısrasına verilen addır. Miyanhane, aynı zamanda "orta" anlamına gelir ve genellikle şarkının en güzel ve dokunaklı, bestenin en önemli bölümü olarak kabul edilir.

Gazelle kelimesi farklı bağlamlarda farklı anlamlara gelebilir. Adidas Gazelle: Adidas tarafından 1960'ların sonlarında piyasaya sürülen, hem spor hem de günlük kullanıma uygun bir ayakkabı modelidir. Gazelle (araç): Rusya'nın GAZ markası tarafından üretilen bir hafif ticari araç modelidir. Gazelle kelimesinin başka anlamları da olabilir.

Divan edebiyatında göz için uyak (kafiye), yazılış ve ses olarak benzeşen sözcüklerle yapılan uyak türüdür. Bu anlayışa göre dize sonlarında mutlaka aynı ses kullanılmalıdır. Örneğin, "abes" kelimesinin sonundaki "s" harfi Arap alfabesinde "peltek s" ile; "muktebes" kelimesinin sonundaki "s" ise "sin" ile yazılmaktadır. Divan edebiyatında göz için uyak anlayışı, Osmanlı alfabesinde birbirine yakın seslerin ayrı harflerle gösterilmesi nedeniyle hakimdir.

Evet, murabba formunda aşk konusu işlenir. Murabba, genellikle aşk, ayrılık, acı, zamanın geçişi ve insanın varoluşsal sorgulamaları gibi evrensel temalarla iç içe olan bir nazım biçimidir. Aşk teması, murabba formunda sıkça işlenen bir konudur.

Divan edebiyatında tenasüp sanatına bazı örnekler: "Lâleyi, sümbülü, gülü, hâr almış". "Zevk u şevk ehlini âh u zâr almış". "Suya versin bâğban gülzârı zahmet çekmesin, Bir gül açılmaz yüzün tek verse bin gülzâre su". "Koyuldu rengi köpüklerde karın, Işıklar kesildi sularda. Akşam mı bu gelen güneş mi batacak?". "Mest olupdur çeşm ü ebrûnun hayâlinde imam, Okumaz mihrâbda bir harf-i Kur’an’ı dürüst". Divan şairleri, tenasüp sanatında bilim terimleri, mitoloji, tarih ve mesnevi kahramanlarını, hayvan, bitki ve çiçek adlarını sıkça kullanmışlardır.

Tanzimat 1. dönemde kafiye "göz içindir" anlayışına sahiptir. Bu anlayış, divan şiirindeki geleneksel kafiye anlayışını sürdürür.

Mazmun, edebiyatta bazı düşüncelerin ifadesinde kullanılan klişeleşmiş söz ve anlatımlara denir. Mazmun ayrıca şu anlamlara da gelebilir: ödenmesi gereken borç; muhteva; nükteli veya cinaslı söz; sanatlı söz; gizli bir anlamı içine alan kelime; dolaylı anlatım. Mazmun, divan edebiyatında sıkça kullanılmıştır.

Hayriyye, Nâbî tarafından oğlu Ebu’l-Hayr Mehmed Çelebi’ye geleceğinde ışık tutacak öğütler vermek amacıyla yazılmıştır. Nâbî, eserin yazılma nedenini şöyle açıklamıştır: > "Sen âlim bir ailenin çocuğusun. Sende kötü huylardan eser yoktur. Bende olan bütün özellikler, güzellikler sende de vardır. Sende edep ve görgü yaratılıştandır. Babanın nefesi evlat üzerinde etkilidir. Kulağına küpe olsun diye gönül madeninden çıkardığım incileri nazım ipliğine dizdim." Hayriyye, aynı zamanda kültür tarihimizde çocuk edebiyatı ve eğitimi alanında yazılan ilk eserlerden biridir. Eserde, taşranın cahilliği, askerlerin ve yöneticilerin zulmü, rüşvet meselesi, ekonominin bozulması, liyakat ilkesinin çiğnenmesi, ilim adamının hak ettiği değeri görmemesi gibi konularda da eleştiriler içermektedir.

"Harnâme" eseri, divan edebiyatı şairi Şeyhî tarafından kaleme alınmıştır.

Divan edebiyatındaki bazı güzellik unsurları: Yüz: Beyazlık ve parlaklık açısından değerlendirilir. Saç: Uzun, siyah, güzel kokulu ve bazen yılanla karşılaştırılır. Göz: Büyükçe ve elips şeklinde, siyah renkli. Dudak: Küçük, tatlı, taze ve kırmızı. Diş: İnci gibi. Boy: Servi gibi uzun. Bel: Kıl kadar ince. Yanak: Gül rengi. Kaş, kirpik, ağız, dudak, diş, ayva tüyleri, çene, gerdan, kol, el, parmak, ayak, kulak: Sevgilinin güzellik unsurları arasında yer alır. Bu unsurlar, genellikle idealize edilmiş bir güzellik anlayışını yansıtır ve şiirlerde benzetmeler ve mecazlarla anlatılır.

Kaside, halk edebiyatında yer almaz, çünkü bu bir Divan edebiyatı nazım biçimidir.

Divan edebiyatı, iki ana kategoriye ayrılır: şiir (nazım) ve düzyazı (nesir). Şiir (nazım) kategorisinde yer alan bazı türler şunlardır: - Gazel: Aşk, güzellik, doğa ve tasavvuf gibi temaları işler. - Kaside: Övgü ve yergi konularını işler, padişahlar veya devlet büyükleri için yazılır. - Mesnevi: Uzun hikayeler, destanlar ve didaktik öğütler içerir. - Rubai: Felsefi ve lirik konular işlenir. - Tuyuğ: Aşk, doğa ve sosyal olaylar gibi çeşitli temalar işlenir. Düzyazı (nesir) kategorisinde yer alan bazı türler ise şunlardır: - Tezkire: Şairlerin veya önemli kişilerin biyografilerini içerir. - Tarih: Tarihi olaylar ve kişilikler hakkında bilgi verir. - Seyahatname: Seyahatlerde görülen yerler ve olaylar hakkında yazılır. - Siyasetname: Devlet yönetimi ve idaresi ile ilgili öğütler içerir. - Nasihatname: Ahlaki öğütler ve nasihatler içerir.

Gazel, divan edebiyatı dönemine aittir.