• Buradasın

    Bilişsel Önyargılar

    Özetteki ilgi çekici içerikler

    • Azımsama Kavramı ve Örnekleri

      Bu video, bir eğitim içeriği olup, "azımsama" kavramını tanıtmaktadır. Video, azımsamanın ne olduğunu açıklayarak başlıyor ve ardından günlük hayattan çeşitli örneklerle bu kavramı pekiştiriyor. Örnekler arasında maaş, yemek, odalar, cips, ayakkabı ve ücret gibi farklı alanlardaki azımsama durumları yer alıyor. Her örnek, beklendiğinden az olan bir şeyin değerlendirilmesini gösteriyor.

      • youtube.com
    • Çerçeveleme Etkisi (Framing Effect) Hakkında Bilgilendirici Video

      Bu video, bilişsel önyargılar hakkında bilgilendirici bir eğitim içeriğidir. Anlatıcı, çerçeveleme etkisini (framing effect) günlük hayattan örneklerle açıklamaktadır. Video, çerçeveleme etkisinin ne olduğunu ve nasıl çalıştığını anlatmaktadır. İlk olarak bir parti senaryosu üzerinden etki gösterilmekte, ardından Amos Tversky ve Daniel Kahneman'ın bu etkiyi keşfetmesi ve pazarlama alanlarındaki uygulamaları açıklanmaktadır. Bardak örneği, ürün etiketleri, kombi ve yalıtım reklamları gibi günlük hayattan örneklerle pozitif çerçeveleme ve zarardan kaçınma ilkesi (loss aversion) gibi konular ele alınmaktadır. Video, bilişsel önyargılar hakkında devam edecek içeriklerin olduğunu belirterek sonlanmaktadır.

      • youtube.com
    • 15 Yaygın Bilişsel Önyargı ve Karar Verme Sürecindeki Etkileri

      Bu video, bir konuşmacının bilişsel önyargılar hakkında bilgi verdiği eğitici bir içeriktir. Konuşmacı, günlük hayatta sık sık karşılaştığımız ve hatalı kararlar vermemize neden olan önyargıları anlatmaktadır. Video, toplam 15 yaygın bilişsel önyargıyı ele almaktadır. İlk bölümde belirginlik önyargısı, batık maliyet yanılgısı, sosyal kanıt önyargısı, otorite önyargısı, düşüş inancı ve plasebo etkisi gibi önyargılar anlatılırken, ikinci bölümde çapa atma etkisi, kontrol yanılgısı, grup içi kayırmacılık, projeksiyon önyargısı, çoğunluk etkisi, zaman algısı, duygulara teslim olma anı, kendine hizmet eden önyargı ve doğrulama yanlılığı gibi önyargılar açıklanmaktadır. Her bir önyargı için günlük hayattan örnekler verilerek, bu önyargıların nasıl işlediğini ve hayatımızı nasıl etkilediğini göstermektedir. Video, bu önyargıları fark etmeyi ve hatalı kararları engellemeye yardımcı olmayı amaçlamakta, bilinçli karar verme ve kişisel gelişim için farkındalıkın önemini vurgulamaktadır.

      • youtube.com
    • Risk Algısı ve Karar Verme Üzerine Bir Video

      Bu video, ünlü Türk düşünürü Kenan Doğan'ın "ne dediğin değil, nasıl dediğin olay" sözüyle başlayan bir eğitim içeriğidir. Video, risk algısı konusunu ele almaktadır. Konuşmacı, insanların farklı durumlarda (risk algısı, fiyat karşılaştırması, ürün tercihi gibi) nasıl karar verdiğini sorgulayarak, aynı durumun farklı ifadelerle sunulduğunda insanların farklı tepkiler verebileceğini vurgulamaktadır. Video, izleyicilere bu tür karar verme süreçlerini anlamaları için sorular sorarak ilerlemektedir.

      • youtube.com
    • Demirleme (Çapalama) Eğilimi Hakkında Eğitim Videosu

      Bu video, Yale Üniversitesi'nde psikoloji dersleri veren Loris Santos'un hazırladığı bir ders formatında sunulmuştur. Konuşmacı, demirleme (çapalama) eğilimi konusunu anlatmaktadır. Video, demirleme eğiliminin ne olduğunu açıklamak için bir matematik sorusu üzerinden başlar. İki farklı şekilde sorulan aynı matematik sorusunun farklı tahminlere yol açması, insanların tahmin yapma mekanizmasındaki önyargıları gösterir. Konuşmacı, çapaların nasıl oluştuğunu, insanların bu çapalara nasıl takılıp kaldığını ve satışçıların bu eğilimi nasıl kullandığını örneklerle açıklar. Video, izleyicilere çapaların nasıl oluştuğunu ve bunların tahminlerini nasıl etkilediğini anlamaları için düşündürücü bir sonla tamamlanır.

      • youtube.com
    • Bilişsel Önyargılar: Referansa Bağlılık ve Kayıptan Kaçınma

      Bu video, Yale Üniversitesi'nde psikoloji dersleri veren Loris Santos'un hazırladığı bir ders serisinin bir parçasıdır. Konuşmacı, bilişsel önyargılar konusunu ele almaktadır. Video, iki farklı grip ilacı seçimi senaryosu üzerinden referansa bağlılık ve kayıptan kaçınma önyargılarını açıklamaktadır. İlk senaryoda A ilacı 200 milyon kişiyi kurtarırken B ilacı 600 milyon kişiyi kurtarma olasılığı 1/3'tür. İkinci senaryoda ise C ilacı 400 milyon kişiyi kurtarırken D ilacı 600 milyon kişiyi kurtarma olasılığı 1/3'tür. Konuşmacı, bu senaryoların farklı şekilde sunulmasının insan muhakemesini nasıl etkilediğini ve bu önyargıların günlük hayattaki uygulamalarını açıklamaktadır.

      • youtube.com
    • İlk Bilginin Etkisi: Psikolojik İkna Yöntemleri

      Bu video, politikacıların insanları etkilemek için kullandığı psikolojik yöntemlerden birini anlatan eğitici bir içeriktir. Video, ilk bilginin daha etkileyici olduğunu gösteren çeşitli örnekler sunmaktadır. Jan adlı bir kişinin özelliklerini anlatan iki farklı cümle örneği üzerinden, ilk bilginin akılda daha kalıcı olduğu ve bu sayede istenen bilginin daha etkili bir şekilde aktarılabileceği açıklanmaktadır. Ayrıca kamu davalarında, oy pusulasında ve bilgi yarışmalarında ilk bilginin nasıl daha inandırıcı hale getirildiği örneklerle anlatılmaktadır.

      • youtube.com
    • Ücretlendirmeye Dayalı Önyargılar Dersi

      Bu video, Yale Üniversitesi'nde psikoloji dersleri veren Loris Santos'un hazırladığı bilişsel önyargılar serisinin bir parçasıdır. Konuşmacı, ücretlendirmeye dayalı önyargılar konusunu anlatmaktadır. Video, insanların fiyat etkisiyle nasıl etkilendiğini ve pahalı ürünlerin daha kaliteli olarak algılandığını açıklamaktadır. Nörobilimci Hilkeplasman ve çalışma arkadaşlarının şarap deneyleri ile davranışsal ekonomist Baba Shiv ve arkadaşlarının enerji içecekleri deneyleri üzerinden, fiyat belirleme sürecinin sadece cüzdanımızı değil, aynı zamanda beynimizdeki ödül mekanizmasını ve ürün değerlendirmesini nasıl etkilediği gösterilmektedir.

      • youtube.com
    • İkna Etme Teknikleri ve Psikolojik İlkeler

      Bu video, bir konuşmacının ikna etme teknikleri ve psikolojik ilkeler hakkında bilgi verdiği eğitim içeriğidir. Video, ikna etmenin temel ilkelerini detaylı şekilde ele almaktadır. İlk bölümde karşılıkta bulunma, azlık, otorite, tutarlılık ve beğeni ilkeleri açıklanırken, ikinci bölümde toplumsal kanıt ilkesi (sürü psikolojisi) anlatılmaktadır. Her ilke için günlük hayattan örnekler verilmekte ve bu tekniklerin nasıl çalıştığı gösterilmektedir. Konuşmacı, ikna tekniklerinin iyi niyetle kullanıldığında olumlu sonuçlar verebileceğini, ancak kötü niyetle kullanıldığında Nazi kamplarındaki gibi korkunç sonuçlara yol açabileceğini vurgulamaktadır. Video, ikna etme konusunda psikolojik temelleri anlamak isteyenler için kapsamlı bir kaynak niteliğindedir.

      • youtube.com
    • Yalın Alpay ile Yada: Davranışsal Ekonomi ve Tüketim Davranışları

      Bu video, Yalın Alpay'ın sunduğu "Yada" programının bir bölümüdür. Programda konuk olarak Dr. Hatime Kamil Çelebi, üniversitede öğretim üyesi ve davranışsal ekonomi konusunda kitap yazmış bir akademisyen yer almaktadır. Programın ana konusu, davranışsal ekonomide insanın rasyonel değil duygusal kararlar alması ve bu kararların tüketim davranışlarını nasıl etkilediği üzerine odaklanmaktadır. Konuşmacılar, "homo economicus" kavramının gerçek hayatta nasıl bozulduğunu, geçmişe ve geleceğe yönelik karar alma süreçlerindeki yanılgıları (geri görüş önyargısı, zirve-son kuralı, projeksiyon önyargısı) ve bu yanılgıların tüketim davranışlarını nasıl etkilediğini tartışmaktadır. Videoda ayrıca marketlerdeki raf düzeni, bedava ürünlerin talep üzerindeki etkisi, gösterişçi tüketim, sosyal statü için tüketim yapma eğilimi ve ahlak konuları da ele alınmaktadır. Konuşmacılar, Kahneman'ın çalışmaları, beklenti teorisi ve COVID-19 pandemisi örneği üzerinden kriz anlarında insanların davranışlarının nasıl değiştiğini de incelemektedir.

      • youtube.com
    • Doğrulama Önyargısı ve Kurtulma Yöntemleri

      Bu video, bir akademisyen tarafından sunulan, doğrulama önyargısı konusunu ele alan bilgilendirici bir eğitim içeriğidir. Video, doğrulama önyargısının ne olduğunu, günlük hayattaki etkilerini ve üç farklı boyutunu (anıları seçme, bilgileri seçme ve olayları yorumlama) açıklamaktadır. İlk bölümde önyargının nasıl çalıştığı çeşitli örneklerle anlatılırken, ikinci bölümde bu önyargısından kurtulmanın çeşitli yöntemleri (kritik kararlarda "acaba ben yanılabiliyor muyum?" sorusu sormak, karşıt görüşlü gruplar oluşturmak, premortem analizi yapmak, polarizasyondan kaçınmak ve prosedür oluşturmak) detaylı şekilde ele alınmaktadır. Video ayrıca şirketlerde kırmızı takımlar olarak adlandırılan karşıt görüşlü grupların oluşturulması ve liderlerin check etmek için ödev vermesi gibi pratik öneriler sunmaktadır.

      • youtube.com
    • Decoy Effect (Yem Etkisi) Eğitim Videosu

      Bu video, bir konuşmacının decoy effect (yem etkisi) adlı bilişsel önyargıyı anlattığı eğitici bir içeriktir. Video, decoy effect'in ne olduğunu açıklayarak başlıyor ve ardından bu etkinin ilişkilerde, satışta ve ticarette nasıl kullanıldığını günlük hayattan çeşitli örneklerle açıklıyor. Konuşmacı, bu etkinin üç farklı yöntemle uygulandığını belirtiyor ve fiyat, ürün gerçekliği, harcama yöntemi, sahip olma aciliyeti ve ihtiyacı gibi faktörlerin nasıl manipüle edildiğini anlatıyor. Videoda Starbucks menüleri, restoran fiyat skalası, fast food restoranlarındaki "double burger" teknikleri, sinemalardaki patlamış mısır satışları, elektronik dergi abonelikleri, marketlerdeki zeytinyağı satışları ve ilişkilerdeki tatil planlamaları gibi çeşitli örnekler üzerinden yem etkisinin nasıl algıları manipüle ettiğini ve insanların kararlarını nasıl etkilediğini göstermektedir.

      • youtube.com
    • Zihinsel Muhasebe Bilişsel Önyargıları

      Bu video, Yale Üniversitesi'nde psikoloji dersleri veren Loris Santos'un hazırladığı bilişsel önyargılar serisinin bir parçasıdır. Konuşmacı, zihinsel muhasebe kavramını anlatmaktadır. Video, zihinsel muhasebe önyargısını iki farklı sinema bileti senaryosu üzerinden açıklamaktadır. İlk senaryoda bilet kaybolması durumunda insanların %54'ünün eve dönmesi, ikinci senaryoda ise %88'inin filmi seyretmesi gösterilmektedir. Bu önyargının, insanların farklı aktiviteler için farklı zihinsel hesaplar oluşturduklarını ve bu hesapları birbirinden ayrı tuttuğunu göstermektedir. Video, bu önyargıların klasik ekonomi prensiplerine aykırı olduğunu ancak bunları lehimize kullanabileceğimizi vurgulamaktadır.

      • youtube.com
    • Kırmızı Rengin Etkisi ve Ön Yargılar Üzerine Bir İnceleme

      Bu video, bir konuşmacının kırmızı rengin etkisi ve ön yargılar hakkında bilgi verdiği eğitici bir içeriktir. Konuşmacı, kendi deneyimlerini de paylaşarak konuyu anlatmaktadır. Video, 2004 yılında yapılan bir araştırmadan başlayarak kırmızı rengin spor müsabakalarındaki etkisini incelemektedir. Kırmızı rengin testosteron seviyesini ve dominantlığı artırdığı teorisi, hakemlerin kırmızı tarafa daha fazla puan vermesi gibi farklı görüşler ele alınmaktadır. Ayrıca Coca-Cola'nın 1985'te yaptığı "Yeni Kola" reklamı ve konuşmacının kendi FPS sayacı deneyiminden örnekler verilerek, insanların ön yargılarının ve içgüdülerinin onları nasıl yanlış yönlendirebileceği anlatılmaktadır.

      • youtube.com
    • İkna Bilimi Eğitim Videosu

      Bu video, Amerika ve Kopenhag'da eğitim almış, Türkiye'de yaklaşık 17 yıl kurumsal olarak çalışmış ve şimdi ikna sanatı alanında faaliyet gösteren bir şirketin kurucusu tarafından sunulan bir eğitim içeriğidir. Video, ikna biliminin temel ilkelerini anlatmaktadır. Konuşmacı, karşımızdaki insanı değerli hissettirmek, beğeni ilkesi, azlık ilkesi, bağlılık ve tutarlılık ilkesi gibi temel ikna prensiplerini açıklamaktadır. Ayrıca bilinçaltı ve hipnotik dil kalıplarının ikna sürecindeki rolü, beden dili ve üslup tarzının önemi gibi konulara değinilmektedir. Video, yaklaşık 3-3,5 saat süren bir eğitimin özetini içermektedir.

      • youtube.com
    • İkna ve Manipülasyon Testi

      Bu video, izleyicilere bir test sunan eğitici bir içeriktir. Sunucu, izleyicilerin ikna ve manipülasyon yeteneklerini test etmek için bir soru sormaktadır. Videoda, ormanda, şehir merkezinde ve deniz kenarında çıkan yangınlar arasında ambulansın ilk önce hangisine gittiği sorusu sorulmaktadır. İzleyicilerden cevaplarını yorumlara yazmaları ve test etmek istedikleri arkadaşlarına bu videoyu göndermeleri istenmektedir.

      • youtube.com
    • Davranışsal İktisat Temel Kavramları

      Bu video, bir eğitim içeriği olup konuşmacı davranışsal iktisat konusunu anlatmaktadır. Konuşmacı, önceki videolarda ikili sistem (Sistem 1 ve Sistem 2) konusunu ele aldığını belirtiyor. Video, davranışsal iktisadın temel kavramlarını açıklıyor. Öncelikle Daniel Kahneman'ın Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazandığı ve psikolojik araştırmaların ekonomi bilimine entegrasyonu konusu ele alınıyor. Ardından Çapa Etkisi, Sürü Psikolojisi, Statüko Etkisi ve Zihinsel Muhasebe ile İrade kavramları örneklerle açıklanıyor. Her kavram için günlük hayattan örnekler veriliyor ve bu davranışların nasıl değiştirilebileceği hakkında öneriler sunuluyor.

      • youtube.com
    • Sosyal Medya ve Tüketim Davranışları Üzerine Röportaj

      Bu video, iki farklı röportajdan oluşan bir içeriktir. İlk bölümde davranışsal ekonomi konusunda kitap yazmış bir konuşmacı ile, ikinci bölümde ise stand-up komedyen Akın Aytekin ile röportaj yapılmaktadır. Video, sosyal medyanın tüketim alışkanlıklarını nasıl etkilediği ve marjinal tüketim eğilimi konularını ele almaktadır. İlk bölümde Instagram ve Twitter gibi sosyal medya platformlarının gösteriş yapma eğilimini nasıl teşvik ettiği, Twitter'ın sorgulama eksikliğini nasıl yarattığı ve sosyal medya algoritmalarının kişisel bilgileri nasıl kullanarak reklamları kişiselleştirdiği tartışılmaktadır. İkinci bölümde ise Türkiye'deki tüketim alışkanlıkları, gösteriş eğilimi ve finansal bilinç eksikliği konuları incelenmektedir. Röportajların sonunda Akın Aytekin'in FM oyunu deneyimleri ve İngilizce öğrenme süreci hakkında kısa bir sohbet gerçekleşmektedir.

      • youtube.com
    • Decoy Efekti ve Bilişsel Önyargılar

      Bu video, decoy efekti ve bilişsel önyargılar hakkında bilgi veren eğitici bir içeriktir. Video, decoy efektinin bir yem etkisi olduğunu ve tuzağa düşürme veya yanıltma anlamına geldiğini açıklamaktadır. Bilişsel önyargılar, algılarımızdaki eğilim veya taraflı algı olarak tanımlanmakta ve matematiksel konularda bile inançların nasıl devam ettiği örneklerle anlatılmaktadır. Ayrıca, tüketicilerin asimetrik olarak baskın olan üçüncü bir seçenekle birlikte sunulduğunda iki seçenek arasında tercih yapma eğiliminde olduğu olgusuna değinilmektedir.

      • youtube.com
  • Yazeka sinir ağı makaleleri veya videoları özetliyor