Karaciğer

Karaciğer, evrimsel süreçte ilk canlılarda ortaya çıkmıştır. İlk canlılarda karaciğer gibi karmaşık organlar bulunmazken, sadece basit doku ve hücrelerden oluşan yapılar vardı. Karaciğerin evrimsel süreci, canlıların ortamlarındaki değişikliklere uyum sağlamaları ve fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamaları ile ilişkilidir.

Karaciğer nakli donör onam formu, karaciğer vericisinin, bağış işlemini kendi özgür iradesiyle ve tüm riskler hakkında bilgilendirilerek kabul ettiğini gösteren yasal bir belgedir. Bu formda, vericiye yapılacak ameliyat ve olası komplikasyonlar detaylı bir şekilde anlatılır. Donör onam formu, genellikle nakil öncesi yapılan değerlendirmeler sırasında, nakil ekibi tarafından hazırlanır.

Hepatositler, karaciğerin kendini yenileme (rejenerasyon) süreci sayesinde yenilenir: 1. Hücre hasarı. 2. Proliferasyon. 3. Diferansiyasyon. Bu süreç, genellikle birkaç hafta sürebilir. Hepatositlerin yenilenmesini etkileyen bazı faktörler: Yaş. Genetik yapı. Beslenme. Alkol ve toksinler. Ayrıca, kök hücre tedavisi gibi yöntemler de karaciğer rejenerasyonuna katkıda bulunabilir.

Direkt bilirubin serum plazma, serum ya da plazmada ölçülen, karaciğerde işlenmiş ve suda çözünebilen bilirubin formudur. Direkt bilirubin yüksekliğinin bazı nedenleri: safra yolları tıkanıklığı; karaciğer hasarı; ekstrahepatik safra kanalı tıkanıklığı; safra akışında veya taşınmasında bozukluklar. Direkt bilirubin seviyesi genellikle 0,1–0,3 mg/dL arasında olmalıdır.

Karaciğer nakli sonrası bazı komplikasyonlar: Teknik komplikasyonlar: Gastrointestinal kanama, akut böbrek yetmezliği, inotrop ihtiyacı, mekanik ventilatör kullanımı. Venöz outflow komplikasyonları: VCİ veya hepatik ven kaynaklı sorunlar, gecikmiş greft fonksiyonu, hepatomegali, hızlı gelişen masif asit. Bilier komplikasyonlar: Safra kaçağı, safra yolu darlığı, kolanjit, safra taşları. Primer nonfonksiyon: Nakledilen karaciğerin fonksiyon görmemesi. İlaç toksisitesi: Nakil sonrası kullanılan ilaçlara bağlı olarak gelişen kolestatik hepatit. Postoperatif sıvı toplanması: Perihepatik alanda sıvı birikmesi. Organ reddi: Vücudun nakledilen organı kabul etmemesi. Komplikasyon riski, kişiden kişiye değişebilir ve genellikle erken teşhis ve uygun tedavi ile yönetilebilir.

SGOT (AST) ve SGPT (ALT) seviyelerinin yükselmesinin bazı nedenleri: Karaciğer hastalıkları: Hepatit, siroz, karaciğer yağlanması, ilaç toksisitesi. Alkol tüketimi: Alkolik karaciğer hastalığı. Viral enfeksiyonlar: Hepatit A, B, C, otoimmün hepatit. Diğer sağlık sorunları: Kalp krizi, kas hastalıkları, diyabet, safra kesesi iltihabı, obezite, bazı kanser türleri. İlaç kullanımı: Özellikle antibiyotikler, kolesterol ve ağrı kesici ilaçlar. SGOT ve SGPT seviyelerinin yükselmesi, karaciğerin zarar gördüğünü veya aşırı çalıştığını gösterebilir. Kesin nedenin belirlenmesi ve uygun tedavi için bir sağlık uzmanına başvurulması önerilir.

Karaciğer kapsülü, Glisson kapsülü veya Läennec kapsülü olarak adlandırılır. Glisson kapsülü, karaciğerin visseral peritonun altında yatan fibröz bir kapsüldür.

Karaciğerde iki çeşit sinüzoid bulunur: 1. Süreksiz sinüzoid endotel: Kan hücrelerinin ve daha büyük proteinlerin damarlar ve çevreleyen doku arasında geçmesine izin veren daha büyük gözenekler içerir. 2. Pencereli sinüzoid endotel: Oksijen, karbondioksit, besinler, proteinler ve atıkların sinüzoidlerin ince duvarlarından değişimine olanak tanıyan gözenekler içerir.

Karaciğer yağlanmasına hangi patatesin iyi geldiğine dair bilgi bulunamadı. Ancak, karaciğer yağlanmasına iyi gelen bazı besinler şunlardır: Enginar. Yeşil yapraklı sebzeler. Avokado. Yağlı balıklar. Ceviz. Karaciğer yağlanması durumunda, beslenme düzeninizi oluştururken bir uzmana danışmanız önerilir.

Akut karaciğer yetmezliği ve akut hepatit aynı şey değildir. Akut hepatit, karaciğer dokusunda iltihaplanma gelişmesidir ve bu durum, virüsler, ilaçlar veya alkol toksisitesi gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Akut karaciğer yetmezliği ise, daha önce karaciğer hastalığı olmaksızın, 8 hafta içinde ortaya çıkan karaciğer hasarıdır. Özetle, akut hepatit karaciğerin iltihaplanmasıdır; akut karaciğer yetmezliği ise karaciğerin fonksiyonlarını yerine getiremeyecek kadar hasar görmesi durumudur.

Heterojen karaciğer parankimi, karaciğerin ana gövdesi içinde farklı yapılara sahip anormal bir görünümü ifade eder. Heterojen eko yapısının nedenleri arasında şunlar bulunur: karaciğer yağlanması; alkolik veya alkol dışı karaciğer hastalıkları; karaciğer sirozu; hepatit enfeksiyonları (viral veya otoimmün); karaciğer tümörleri; enfeksiyonlar ve iltihaplanmalar. Teşhis için genellikle ultrasonografi kullanılır; ancak daha ayrıntılı değerlendirme için bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi yöntemler de gerekebilir. Tedavi seçeneği, teşhis konulduğu takdirde mevcuttur. Heterojen karaciğer parankimi, potansiyel sağlık sorunlarının bir göstergesi olarak dikkate alınmalı ve uygun klinik değerlendirmelerle desteklenmelidir.

Deneysel karaciğer intoksikasyonunda DNA hasarının belirlenmesi, oksidatif stresin DNA'da hasar ve kırılmalara yol açtığını, histon asetilasyonunun arttığını ve deasetilasyonunun azaldığını ortaya koyar. N-Asetil Sistein'in (NAS) rolü ise DNA hasarını koruyucu bir şekilde azaltmasıdır. Bu bilgiler, 2011 yılında Hasan Akşit tarafından yapılan "Deneysel Karaciğer İntoksikasyonunda DNA Hasarının Belirlenmesi ve N-Asetil Sisteinin Rolü" başlıklı çalışmada elde edilmiştir.

Evet, hepatit B sarılık yapar. Sarılık, hepatit B'nin bir belirtisidir ve cilt ile göz aklarında sararma şeklinde kendini gösterir. Ancak, sarılık sadece hepatit B'nin bir bulgusu olup, bir hastalık değildir. Hepatit B'nin diğer belirtileri arasında halsizlik, iştahsızlık, bulantı, karın ağrısı, koyu renkli idrar ve eklem ağrıları yer alır.

Karaciğer segment 5, karaciğerin sağ lobunun alt kısmında yer alan bir anatomik bölgedir. Segment 5'in bazı özellikleri: Vaskülarizasyon: Sağ hepatik arter ve portal ven tarafından beslenir. Safra dökülmesi: Safra üretiminde rol oynar ve safranın karaciğerden safra kesesine akışında önemli bir işlevi vardır. İlişkili yapılar: Sol hepatik arterin dalı, sağ hepatik venin dalı ve intrahepatik safra yolları ile ilişkilidir. Klinik önem: Tümörler, kist veya enfeksiyon gibi patolojik durumların yerleşim yeri olabilir. Segment 5'te meydana gelebilecek hastalıklar arasında hepatit, siroz, tümörler ve kistik lezyonlar bulunur.

HCC (Hepatoselüler Karsinom) tanısı şu yöntemlerle konur: Kan Testleri: Alfa-fetoprotein (AFP): En sık kullanılan tümör belirtecidir. Karaciğer fonksiyon testleri (ALT, AST, ALP, GGT, bilirubin): Karaciğer hasarını ve fonksiyon durumunu gösterir. Pıhtılaşma testleri (INR): Karaciğer yetmezliği derecesini belirlemede kullanılır. Tam kan sayımı: Anemi, trombositopeni ve enfeksiyon varlığını araştırır. Görüntüleme Yöntemleri: Ultrasonografi (USG): Tarama ve ilk değerlendirme yöntemidir. Bilgisayarlı tomografi (BT): Tümörün boyutu, damar tutulumu ve yayılımı hakkında bilgi verir. Manyetik rezonans (MR): Lezyonun karakterini değerlendirmede en duyarlı yöntemdir. PET-CT: Metastaz araştırmasında kullanılır. Biyopsi: Şüpheli lezyonlardan doku alınarak patolojik inceleme yapılır. Tanı, hastanın şikayetleri, fizik muayene bulguları ve test sonuçlarının değerlendirilmesiyle konur.

Chilaiditi sendromu, kolonun karaciğer ile diyafram arasına girmesi sonucu oluşan bir hastalıktır. Belirtileri: karın ağrısı; abdominal distansiyon; anoreksiya; bulantı, kusma; kabızlık. Nedenleri tam olarak belirlenememiştir, ancak transvers kolonu yerinde tutan bağların yokluğu üzerinde durulmaktadır. Tanı, genellikle rutin akciğer grafisi ve direkt karın grafisinde tesadüfen konur. Tedavi, asemptomatik hastalarda özel bir tedavi gerektirmez.

Evet, görevi biten hormonlar karaciğerde parçalanabilir. Hormonlar, görevlerini yerine getirdikten sonra inaktive olur ve parçalanır.

Hayır, safra sıvısı pankreasta üretilmez. Safra, karaciğer tarafından üretilen bir sindirim sıvısıdır.

Lipaz yüksekliğinde yapılan tahliller, pankreas ve diğer olası sağlık sorunlarının teşhisine yöneliktir. Bu tahliller arasında şunlar yer alır: Lipaz testi. Amilaz testi. İdrar örneği. Diğer kan testleri. Test sonuçları, doktorun diğer belirtiler ve laboratuvar bulguları ile birlikte değerlendirmesiyle anlam kazanır.

Karaciğer enzimlerinin normal değerlerin 3 ya da 5 kat üzerinde olması tehlikeli olabilir. Karaciğer enzimlerinin tehlikeli olabilecek seviyeleri şu şekildedir: ALT ve AST. ALP. Karaciğer enzimlerinin yüksek olup olmadığını anlamak için bir doktora danışılması önerilir.