Karaciğer

Evet, sarılıkta karaciğer enzimleri yükselebilir. Karaciğer enzimleri, karaciğer hasar gördüğünde veya hücre ölümü meydana geldiğinde kana salınır ve kan testlerinde seviyeleri yükselir. Ancak, karaciğer enzimlerinin yükselmesi her zaman sarılık belirtisi olmayabilir ve sarılığın nedenini belirlemek için kan testleri, ultrasonografi ve diğer ileri görüntüleme yöntemleri gereklidir. Karaciğer enzimlerindeki değişikliklerin doğru yorumlanması ve uygun tedavi için bir sağlık uzmanına danışılması önerilir.

Karaciğer nakli, hastanın hastalıklı karaciğerinin, kadavradan veya canlı bir vericiden alınan sağlıklı bir karaciğerle değiştirilmesidir. İşlem genellikle şu adımları içerir: 1. Değerlendirme: Hastanın genel sağlık durumu, organ uyumu ve ameliyat sonrası bakım ihtiyaçları değerlendirilir. 2. Cerrahi Müdahale: - Kadaverik Nakil: Beyin ölümü gerçekleşmiş donörlerden alınan karaciğer kullanılır. - Canlı Verici Nakli: Vericiden, alıcının kilosuna uygun karaciğer kısmı (sağ veya sol lob) alınır. 3. Bağlantı ve Yerleştirme: Karaciğerin damarları ve safra yolları, alıcının damarlarına bağlanır ve karaciğer yerine yerleştirilir. 4. İyileşme: Hastanede ortalama 2-3 hafta izleme gerektirir. Riskler ve Başarı Oranı: - Riskler: Dünyada kabul edilen verici ameliyat riski %1 civarındadır. - Başarı Oranı: Zamanında yapılan nakillerde %80'in üzerinde başarı oranı vardır. Karaciğer nakli, yalnızca bu konuda deneyimli uzman bir ekip tarafından tam donanımlı bir hastanede yapılmalıdır.

Biranın karaciğere etkisi, düzenli ve fazla tüketimle birlikte zamanla ortaya çıkar. Biranın karaciğer üzerindeki olumsuz etkileri: Karaciğer yağlanması: Bira, karaciğerde yağ birikmesine neden olabilir. Hepatit: Fazla miktarda bira tüketimi, karaciğer iltihaplanmasına (alkolik hepatit) yol açabilir. Siroz: Uzun vadede karaciğer hücrelerine zarar vererek siroz gibi ciddi sorunlara neden olabilir. Biranın karaciğere etkisinin ne zaman başlayacağına dair kesin bir süre vermek mümkün değildir. Bu, kişinin genetik yapısı, yaşı, cinsiyeti, beslenme alışkanlıkları ve alkol tüketim sıklığı gibi birçok faktöre bağlıdır. Sağlıklı bir yaşam için alkollü bira tüketmemek veya çok az tüketmek önerilir.

Evet, karaciğer bağışında yaş sınırı vardır. Verici için yaş sınırı: 18 yaşından büyük ve 65 yaşından küçük olmak gerekir. Alıcı için yaş sınırı: Genellikle 65 yaş üzerindekiler için operasyon sonrası komplikasyon riski daha yüksek olduğundan, uzman doktorun uygun görmesi halinde bu yaş grubundaki kişiler de karaciğer naklinden faydalanabilir. Bu yaş aralıklarında cerrahi riskin artması nedeniyle, 18 yaşından küçükler ile 65 yaşından büyük yetişkinlerin karaciğerleri bağış için alınmaz.

Genellikle 5 cm üzerindeki karaciğer kitleleri daha dikkatli değerlendirilir, ancak risk, tümörün türüne ve büyüme hızına göre değişir. 4 cm'den büyük kistler de tanının konulması açısından önemlidir. Pratikte 10 cm'den büyük karaciğer kistleri ise tehlikeli olarak değerlendirilir. Karaciğerde kitle şüphesi durumunda, doğru tanı ve tedavi için bir doktora başvurulması önerilir.

Karaciğer enzimleri kaç olursa karaciğer yağlanması olduğunun kesin olarak belirlenebileceğine dair bir bilgi bulunamamıştır. Ancak, karaciğer enzimlerinin yükselmesi, karaciğerde bir sorun olduğunun işareti olabilir. Karaciğer enzimlerinin normal aralıkta olması, karaciğerin düzenli çalıştığını gösterirken anormal yükselmeler bazı hastalıkların habercisi olabilir. Karaciğer enzimlerinizin yüksek olduğunu düşünüyorsanız bir doktora danışmanız önerilir. Bazı karaciğer enzimleri ve normal değer aralıkları şu şekildedir: ALT (Alanin aminotransferaz). AST (Aspartat aminotransferaz). ALP (Alkalin fosfataz). GGT (Gama-glutamil transferaz). Normal değer aralıkları laboratuvara, yaşa ve cinsiyete göre değişebilir.

Yetişkin bir bireyde karaciğerin normal KK (kraniokaudal) boyutları şu şekildedir: Uzunluk: 15-20 cm. Kalınlık: 10-12 cm. Bu boyutlar, bireyin yaşı, cinsiyeti ve genel sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir. Karaciğer boyutundaki anormallikler, çeşitli sağlık sorunlarının belirtisi olabilir. Bu nedenle, düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak önemlidir.

Portal hipertansif kriz, portal hipertansiyonun ciddi bir komplikasyonu olup, portal venöz sistem içindeki kan basıncının aniden ve belirgin şekilde yükselmesi durumunu ifade eder. Bu durum, genellikle karaciğer hasarı veya tıkanıklıklar nedeniyle kan akışının engellenmesi sonucu ortaya çıkar. Belirtiler ve komplikasyonlar: Kanama: Özofagus varisi veya mide varisi gibi durumlarda kanama riski artar. Karında sıvı birikmesi (asit): Karın boşluğunda sıvı birikmesi ve buna bağlı şişlikler oluşur. Zihinsel karışıklık ve karar verme güçlüğü: Bilinç ve duygu durum değişiklikleri görülebilir. Ayaklarda veya bacaklarda ödem: Şişlikler oluşabilir. Tedavi: İlaç tedavisi: Beta blokerler gibi ilaçlar kullanılabilir. Cerrahi müdahale: TIPS (transjugular intrahepatic portosystemic shunt) gibi prosedürler uygulanabilir. Portal hipertansif kriz, yaşamı tehdit edebilen bir durumdur ve erken teşhis ile tedavi önemlidir.

Süt, karaciğeri temizleme özelliğine sahip değildir. Ancak, süt ürünleri sağlıklı bir protein kaynağı olup, kemik sağlığına katkıda bulunur ve genel olarak dengeli bir beslenmenin parçası olarak tüketilebilir. Karaciğer sağlığını desteklemek için antioksidan açısından zengin meyve ve sebzeler, probiyotikler, omega-3 kaynakları (balık, ceviz, keten tohumu) gibi besinlerin tüketimi önerilir. Herhangi bir sağlık sorunu veya beslenme düzeni değişikliği durumunda, bir uzmana danışılması önerilir.

Normal karaciğer boyutu, bir yetişkinde genellikle 12-15 santimetre arasında değişir. Karaciğerin normal boyutunun anlaşıldığı bazı yöntemler: Fiziksel muayene: Doktor, karın bölgesini elle muayene ederek karaciğerin büyüklüğünü değerlendirebilir. Görüntüleme yöntemleri: Ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) gibi yöntemlerle karaciğerin boyutu ve yapısı incelenebilir. Karaciğer boyutunun normal olup olmadığını kesin olarak belirlemek için bir sağlık uzmanına danışılması önerilir.

Karaciğer sağ lobundaki 5 mm büyüklüğündeki bir lezyonun kanser olup olmadığını kesin olarak belirlemek için bir sağlık uzmanına danışılmalıdır. Küçük lezyonlar çoğunlukla takip edilirken, büyük veya kanser potansiyeli olan lezyonlar cerrahi müdahale, radyofrekans ablasyonu veya embolizasyon gibi tedavi yöntemleriyle ele alınabilir. Kötü huylu lezyonlar kanserlidir ve yayılmalarını önlemek için tedavi gerektirirler. Karaciğer lezyonlarının teşhisi, genellikle fizik muayene, kan testleri, görüntüleme yöntemleri ve karaciğer biyopsisi gibi yöntemlerin kullanılmasını gerektirir.

Karaciğerin %70'ine kadar olan kısmı ameliyat edilebilir ve bu durumda herhangi bir yetmezlik gelişmez. Ancak, karaciğer ameliyatları karmaşık cerrahi işlemler olduğundan, her hasta için ameliyat kararı hastalığın türü ve evresine göre bireysel olarak değerlendirilir. Karaciğer ameliyatı gibi ciddi bir sağlık müdahalesi için mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

Karaciğer amonyağı üreye çeviremezse, kanda amonyak birikir ve bu durum hepatik ensefalopati olarak adlandırılan bir duruma yol açar. Ayrıca, üre düşüklüğü aşağıdaki belirtilere de neden olabilir: sık idrara çıkma; idrardaki köpüklenme; yorgunluk ve halsizlik; mide bulantısı ve kusma; ödem. Üre düşüklüğünün tedavisi için altta yatan hastalığın belirlenmesi ve tedavi edilmesi gereklidir.

Karaciğerde yağlanma, karaciğer ağırlığının yüzde 5'inden fazlasını oluşturduğunda tehlikeli kabul edilir. Karaciğer yağlanması, başlangıçta genellikle belirti vermez ancak zamanla ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Karaciğer yağlanması şüphesi durumunda, doğru tanı ve tedavi için bir sağlık uzmanına başvurulması önerilir.

Karaciğer kanseri çeşitleri, oluşum yeri ve özelliklerine göre farklılaşır ve hem kötü huylu (malign) hem de iyi huylu (benign) tümörlerden oluşabilir. Bazı karaciğer kanseri türleri: Hepatoselüler karsinom (HCC). İntrahepatik kolanjiokarsinom. Anjiyosarkom ve hemanjiyosarkom. Hepatoblastom. Hemanjioma, hepatik adenom, fokal nodüler hiperplazi (FNH). Ayrıca, karaciğerde en sık görülen tümörler, vücudun başka bir yerindeki kanserin karaciğere sıçraması sonucu oluşan metastazlardır.

Hepatobilier US (karaciğer ultrasonu), karaciğer, safra kesesi ve safra yollarının yapısal durumunu değerlendirmek için yapılır. Bu tetkikin yapılma sebeplerinden bazıları şunlardır: Karaciğer hastalıkları. Karaciğer yağlanması. Kistler ve tümörler. Safra yolu hastalıkları. Dalak hastalıkları. Belirsiz karın ağrıları. Enfeksiyon hastalıkları. Kronik karaciğer hastalıkları.

Rotor ve Dubin-Johnson sendromları arasındaki temel farklar şunlardır: Gross muayene: Dubin-Johnson sendromunda karaciğerin brüt muayenesinde hepatositlerin lizozomlarında koyu melanin benzeri pigment birikimi görülür. Üriner koproporfirin: Rotor sendromunda total üriner koproporfirin içeriği 2-5 kat artar ve bunun %65'ini koproporfirin I oluşturur. Kolesintigrafi: Dubin-Johnson sendromunda safra kesesi ve safra yollarının görselleştirilmesi gecikir veya olmazken, Rotor sendromunda hepatobiliyer sistem hiç görüntülenmez. Bromosülfoftalein (BSP) temizleme testi: Dubin-Johnson sendromunda 45 dakikada BSP klirensi normaldir, ancak 90 dakikada ikinci bir iki fazlı pik görülür. Her iki sendrom da konjuge hiperbilirubinemiye neden olan nadir, otozomal resesif karaciğer hastalıklarıdır.

Midenin ön tarafında bulunan organlar, sol üst kadrana göre değişiklik gösterebilir: Diyafram: Midenin üst bölümünde diyaframla sınır paylaşır. Karaciğer: Midenin ön yüzünde sol karaciğer lobu ile ilişkisi vardır. Karın duvarı: Midenin ön yüzü, karın ön duvarıyla da komşudur. Ayrıca, mide dolu olduğunda Labbe üçgeni bölgesinde karın ön duvarıyla da temas edebilir.

Mikrozomal enzimler, o organı oluşturan hücrelerin düz endoplazmik retikulumunda (ER) bulunan enzimlerdir. Bazı özellikleri: Elde Edilme: Doku homojenatına uygulanan santrifüj işlemiyle endoplazmik retikulum çöktürülerek elde edilen pellete mikrozom denir. Dağılım: Mikrozomlar, karaciğer, böbrek, beyin gibi çeşitli dokularda bulunabilir. Fonksiyon: İlaç metabolizmasının %90'ını mikrozomal enzimler, %10'unu ise sitozolik enzimler gerçekleştirir. En Önemli Sistem: Mikrozomal enzimlerin en önemli sistemi, karaciğerde ve vücutta yüzlerce izozimi bulunan sitokrom P450 (CYP450) enzim sistemidir. Mikrozomal enzimler, oksidasyon, redüksiyon, hidroliz ve konjugasyon gibi reaksiyonları katalize ederek biyotransformasyon sürecinde rol oynar.

Alkol içtikten sonra kan gelmesinin birkaç nedeni olabilir: Mide tahrişi veya kanama. Kusma sırasında parmak ile boğazı tahriş etme. Alkol tüketimi sonrası kan gelmesi durumunda bir doktora başvurulması önerilir. Alkol tüketimi, sağlık sorunlarına yol açabilecek bir risk faktörüdür.