CezaMuhakemesi

Tanığa verilen ücret, ceza muhakemesi sırasında kaybettiği zamanla orantılı olarak hesaplanır. Hesaplama şu şekilde yapılır: 1. Tanığa, günlük 60,00 ilâ 100,00 TL arasında bir ücret ödenir. 2. Eğer tanık, tanıklık için seyahat etmek zorunda kalmışsa, yol giderleri ve ikamet ile beslenme giderleri de karşılanır. Bu tarife, 1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe giren tebliğ ile belirlenmiştir.

Ön incelemede ifade alma süreci şu şekilde gerçekleşir: 1. Kimlik Tespiti: İfadesi alınacak kişinin kimliği belirlenir ve doğru olarak cevaplaması istenir. 2. Suç İsnadının Anlatılması: Kişiye yüklenen suç anlatılır ve bu konuda açıklama yapma hakkı olduğu bildirilir. 3. Avukat Hakkı: Müdafi (avukat) seçme hakkı olduğu ve onun hukuki yardımından yararlanabileceği söylenir. 4. Zorla Getirme: İfade için çağrılan kişi gelmezse, zorla getirilmesi için işlem yapılır. 5. İfade Alma: İfade, ifade tutanağına kaydedilir ve bu tutanak ifadeyi alan, ifadeyi yazan ve ifadesi alınan kişi tarafından imzalanır. Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre, şüpheli veya sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır ve kanuna aykırı yöntemlerle elde edilen ifadeler delil olarak değerlendirilemez.

SGK, ifade için zorla getirme kararı alamaz. Bu tür bir karar, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 146. maddesine göre, şüpheli veya sanığın ifadesinin alınması veya sorgusunun yapılması için Cumhuriyet savcısı tarafından verilebilir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 226. maddesinin 4. fıkrası, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. İptal kararı, 22 Şubat 2024 tarihinde verilmiş ve kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır.

CMK 134, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 134. maddesi anlamına gelir ve "Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma" konusunu düzenler. Bu maddeye göre: 1. Arama: Bir suç soruşturması kapsamında, başka surette delil elde etme imkanı yoksa, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programlarında arama yapılabilir. 2. Kopya Çıkarma: Arama sırasında bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılabilir ve bu kayıtlar çözülerek metin haline getirilebilir. 3. Elkoyma: Şifrenin çözülememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması durumunda, gerekli kopyaların alınabilmesi için ilgili bilgisayar ve gereçlere elkonulabilir. 4. Yedekleme: Elkoyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır. 5. Şüpheliye Bildirim: İstemesi halinde, yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır.

Adli tatilde itiraz süresi uzatılabilir, ancak bu uzatma belirli kurallara tabidir. Hukuk davalarında, itiraz süresi adli tatile denk gelirse, bu süre 7 gün uzatılır ve tatilin bitiminden itibaren işlemeye başlar. Ceza davalarında ise, itiraz süresi 3 gün uzatılır ve yine tatilin bitiminden itibaren işlemeye devam eder. Bu süreler, tarafların hak kaybını önlemek amacıyla otomatik olarak uzar, ek bir başvuru yapmalarına gerek yoktur. Ancak, savcılık kararlarına yapılan itirazlarda süre işlemez.

CMK 107, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 107. maddesi anlamına gelir ve bu madde, tutuklanmanın yakınlarına bildirilmesi ile ilgilidir. Maddenin içeriği şu şekildedir: 1. Tutuklamadan ve tutuklamanın uzatılmasına ilişkin her karardan tutuklunun bir yakınına veya belirlediği bir kişiye, hâkimin kararıyla gecikmeksizin haber verilir. 2. Ayrıca, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmemek kaydıyla, tutuklunun tutuklamayı bir yakınına veya belirlediği bir kişiye bizzat bildirmesine de izin verilir. 3. Şüpheli veya sanık yabancı olduğunda tutuklanma durumu, yazılı olarak karşı çıkmaması halinde, vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir.

CMK'da geçen "zehirli ağacın meyvesi ilkesi", ceza muhakemesi hukukunda hukuka aykırı yolla elde edilen delillerin de aynı şekilde hukuka aykırı kabul edilmesi ve hükme esas alınmaması gerektiğini ifade eder. Bu ilkeye göre, eğer delilin kaynağı hukuksuzsa, o kaynaktan çıkan tüm deliller de hukuksuz sayılır ve yargılamada kullanılamaz.

Gözaltına alınan kişi, savcıya çıkarılmazsa, gözaltı süresi dolduktan sonra serbest bırakılır. Gözaltı süresi, yakalama anından itibaren en fazla 24 saattir ve bu süre içinde savcı kararı ile kişi savcılığa çıkarılmak zorundadır.

34. ve 35. maddelere göre tebliğ, Tebligat Kanunu'nda düzenlenen iki farklı tebliğ yöntemini ifade eder: 34. Maddeye Göre Tebliğ: Akıl hastalığı, akıl zayıflığı veya diğer bir hastalık ya da engel sebebiyle kendisi ile anlaşma imkânı olmayan kişiye tebligat yapılmaz. 35. Maddeye Göre Tebliğ: Adresini değiştiren kişinin, yeni adresini bildirmemesi ve adres kayıt sisteminde yeni adresi saptanamadığı takdirde, tebligatın eski adrese yapılması usulünü öngörür. Tebligat Kanunu 35. maddeye göre kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen ilgili mercie bildirmekle mükelleftir. 35. maddeye göre tebligat yapılabilmesi için öncelikle muhatabın bilinen adresine usulüne uygun olarak normal bir tebligat çıkarılmış olmalı ve bu tebligat iade dönmelidir.

Bozma görüşü, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca, kesinleşen karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkların giderilmesi amacıyla Adalet Bakanlığı tarafından herhangi bir süreye bağlı olmaksızın verilir.

Polis, telefon kayıtlarına aşağıdaki durumlarda ulaşabilir: 1. Mahkeme kararı ile: Telefon kayıtları, ancak mahkeme kararı olduğunda ve yasal prosedürler izlenerek elde edilebilir. 2. Suçun önlenmesi amacıyla: Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili maddelerine göre, casusluk suçları hariç, bilişim suçları gibi belirli suçların işlenmesinin önlenmesi amacıyla telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişim tespit edilebilir, dinlenebilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. 3. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde: Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile, bu emir 24 saat içinde hakimin onayına sunulmak üzere telefon kayıtları incelenebilir.

Evet, beraat eden kişi maddi tazminat alabilir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesine göre, haksız yere tutuklanan veya gözaltına alınan ve daha sonra beraat eden kişiler, devletten maddi tazminat talep edebilirler. Tazminat miktarı, kişinin sosyal ve ekonomik durumu, tutuklu kaldığı süre ve diğer özel koşullara göre belirlenir.

Evet, katılanın duruşmada hazır bulunma hakkı vardır. Katılan, ceza muhakemesinde duruşmalarda hazır bulunma ve yargılamaya yön verme hakkına sahiptir.

Tutuklamanın istisnaları, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ve Anayasa'da belirtilen belirli koşullar altında uygulanır. Bu istisnalar şunlardır: 1. Kuvvetli suç şüphesinin olmaması: Tutuklama kararı verilebilmesi için öncelikle kuvvetli suç şüphesinin varlığı gerekmektedir. 2. Adli para cezası öngörülen suçlar: İşlenen suçun karşılığı sadece adli para cezası ise, tutuklama kararı verilemez. 3. Hapis cezasının üst sınırının 2 yılı aşmaması: İşlenen suçun kanundaki hapis cezası üst sınırı 2 yıldan fazla değilse, tutuklama uygulanamaz. 4. Orantılılık ilkesi: Tutuklama, suçun önemine kıyasla orantısız bir yaptırım oluşturuyorsa, mahkeme bu tedbire başvuramaz. 5. Daha hafif tedbirlerin yeterliliği: Tutuklama yerine, adli kontrol gibi daha hafif tedbirler yeterli olabilecekse, tutuklama yoluna gidilmemelidir. Ayrıca, siyasi içerikli veya ifade özgürlüğüyle ilgili davalarda tutuklamanın istisnai bir tedbir olması gerektiği ve bu tür durumlarda daha sıkı denetim uygulanması gerektiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında vurgulanmıştır.

Soruşturma dosyasında aşağıdaki belgeler yer alır: 1. Suçun işlendiği yer ve zaman bilgileri: Olayın gerçekleştiği yer ve zaman. 2. Şüpheliler ve mağdurlar: Olayla ilgili kişilerin kimlikleri. 3. Tanıklar: Olayı gören veya bilgi sahibi olan kişilerin ifadeleri. 4. Deliller: Olay yeri inceleme raporları, bilirkişi ve adli tıp raporları gibi delil niteliğindeki belgeler. 5. Savunma beyanları: Şüphelilerin savcılıktaki ifadeleri. 6. Yazışmalar ve tebligat belgeleri: İhbar, şikayet ve diğer yazışmaların kopyaları. 7. Dizi pusulası: Dosyadaki tüm belgelerin sıralandığı ve teslim eden ile alanın imzalarının bulunduğu belge. Bu belgeler, soruşturmanın etkin bir şekilde yürütülmesi ve adil bir yargılama sürecinin sağlanması için titizlikle hazırlanır.

CMK 325 maddesi, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Sanığın Yükümlülüğü başlıklı maddesidir. Bu madde şu hükümleri içerir: 1. Yargılama Giderleri: Cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm edilmesi hâlinde, bütün yargılama giderleri sanığa yüklenir. 2. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ve Cezanın Ertelenmesi: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın ertelenmesi hallerinde de birinci fıkra hükmü uygulanır. 3. Hakkaniyete Aykırılık Durumu: Yargılamanın değişik evrelerinde yapılan araştırma veya işlemler nedeniyle giderler meydana gelmiş olup da, sonuç sanık lehine ortaya çıkmış ise, bu giderlerin sanığa yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında mahkeme, bunların kısmen veya tamamen Devlet Hazinesine yüklenmesine karar verir. 4. Sanığın Ölümü: Hüküm kesinleşmeden sanık ölürse, mirasçılar giderleri ödemekle yükümlü tutulmazlar.

İddianamede anlatılan olay dışında bir fail ve fiilin yargılanması, belirli koşullar altında mümkündür. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 225. maddesine göre, hangi fail ve fiili hakkında dava açılmışsa, sadece o fail ve fiili hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilir.

CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) ve AAÜT (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi) farklı yasal dayanaklara sahiptir ve bu nedenle birbirinden farklıdır. CMK, yargılama giderlerinin kimlere yükletileceğini belirler ve beraat eden sanık yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini öngörür. AAÜT ise avukatların hukuki hizmetler karşılığında müvekkillerinden alabilecekleri asgari ücretleri düzenler.

"Yakala" uygulaması ifadesi, iki farklı bağlamda kullanılabilir: 1. Hukuki Bağlam: "Yakalama" terimi, ceza muhakemesinde suç şüphesi altındaki kişilerin özgürlüklerinin geçici olarak kısıtlanması anlamına gelir. 2. Teknoloji Bağlamı: "Yakala" kelimesi, zaman yönetimi ve odaklanma amacıyla kullanılan bazı uygulamalarla da ilişkilendirilebilir.