Algı

Rüyaların renkli görülmesinin bazı nedenleri: Renkli televizyon ve medya: 1960'lardan itibaren renkli televizyon ve fotoğrafların yaygınlaşmasıyla insanlar daha fazla renkli rüya görmeye başlamıştır. Beyin tarafından üretilen görsel imgeler: Rüyalardaki renklerin, beyin tarafından doğal olarak renkli görsel imgeler üretilmesi nedeniyle olduğu düşünülmektedir. Görme yeteneğine sahip insanların %12'si rüyalarını siyah-beyaz görür.

Son dakika depremlerinin neden daha büyük hissedildiğine dair bilgi bulunamadı. Ancak, depremlerin daha büyük hissedilmesine neden olabilecek bazı faktörler şunlardır: Zemin koşulları. Bina yapısı. Depremin merkez üssüne olan uzaklık. Deprem büyüklüğü. Ayrıca, depremlerin sıklığının artması, genellikle daha fazla sismik enstrümanın bulunması ve depremlerin daha hızlı duyurulması gibi nedenlerle algılanabilir.

Kendi sesinden rahatsız olmanın nedenleri hem biyolojik hem de psikolojik olabilir. Biyolojik nedenler: Kemik iletimi: Konuşurken ses, kafatasındaki kemikler aracılığıyla da iletilir ve bu, sesin daha derin ve tok gelmesine neden olur. İşitsel korteksin kapanması: Konuşurken beynin bir kısmı uykuya geçer ve ses işleme görevi üstlenen işitsel korteks kapanır. Psikolojik nedenler: Kimlik algısı: Ses, kimliğin önemli bir parçasıdır. Duygusal yansıma: Kayıtta, gizlenmeye çalışılan kaygı veya üzüntü gibi duygular daha belirgin hale gelebilir. Bu durumu aşmak için, kişinin sesini daha fazla duyması ve kabul etmesi önerilir.

Köpeklerin korna sesini sevmeme nedenleri arasında birkaç faktör bulunmaktadır: Yüksek ses ve ani patlama: Korna sesi, köpekler için yüksek desibelde ve ani bir ses olarak algılanır, bu da panik ve huzursuzluğa yol açabilir. Titreşim: Korna sesinin yarattığı titreşimler, köpeklerde ekstra stres yaratabilir. Önceki deneyimler: Daha önce yaşanan olumsuz olaylar, köpeklerin seslere karşı korkusunu artırabilir. Hassas kulaklar: Köpeklerin kulakları, insanlarınkinden çok daha hassastır ve geniş bir frekans aralığını algılayabilir. Eğer köpekte korna sesine karşı korku veya stres belirtileri gözlemleniyorsa, bir uzmana danışılması önerilir.

Benzerlik ilkesi, Gestalt psikolojisinin bir ilkesi olup, aralarında benzerlik görülen şeylerin gruplanma ve aynı işlevi gördükleri düşünme eğilimi olduğunu ifade eder. Bu benzerlik; şekil, renk, gölgelendirme gibi çeşitli tasarım unsurlarıyla ortaya çıkabilir. Benzerlik ilkesi, görsel uyarıcıların algılanmasının yanı sıra, işitsel uyarıcıların algılanmasında da önemlidir.

Farklı renk görünen elbisenin nedeni, insan beyninin mutlak renkleri değil, renkler arasındaki ilişkileri algılamasıdır. Farklı renk algısının diğer nedenleri: Göz fizyolojisi: Yaşlanan kişilerin gözleri mavi ışığa olan duyarlılığını kaybedebilir, bu nedenle bu kişiler elbiseyi beyaz ve altın rengi olarak görebilir. Ekran ve ortam ışığı: Bilgisayar ekranlarındaki renk ile bulunulan odanın rengi, elbisenin nasıl algılandığını etkileyebilir. Elbisenin gerçek rengi, yapılan araştırmalara göre mavi ve siyah olarak belirlenmiştir.

Şekil ve büyüklük değişmezliği, öğrenme yoluyla sonradan kazanılan algı özelliklerindendir. Son yıllarda yapılan algı araştırmalarına göre, şekil-zemin algısı ve renk algısı gibi nispeten basit algılar doğuştan getirilirken, algısal değişmezlik ve algısal örgütlenme gibi karmaşık algılar öğrenme yoluyla sonradan kazanılır. Şekil ve büyüklük değişmezliğinin kazanıldığı dönem, Piaget'in bilişsel gelişim kuramında yer alan somut işlemler dönemi olarak belirtilen 7-11 yaş aralığıdır. Ancak, şekil ve büyüklük değişmezliğinin tam olarak ne zaman kazanıldığına dair kesin bir yaş vermek mümkün değildir. Algısal gelişim, bireyin deneyimleri ve öğrenme sürecine bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Mavi rengin sıcak ve soğuk olarak algılanmasının nedeni, renk çarkı üzerindeki konumu ve kültürel ile bireysel algılarla ilişkilidir. Renk çarkı üzerindeki konum. Kültürel ve bireysel algılar. Mavi rengin sıcak ve soğuk tonlarına örnekler: Sıcak mavi: Ultramarine Blue, hafif bir kırmızı alt tona sahiptir ve gökyüzü, dağlar ve su gibi geniş yüzeylerde dramatik bir etki yaratmak için uygundur. Soğuk mavi: Cerulean Blue, yeşilimsi bir alt tona sahip olup, deniz manzaraları ve açık gökyüzü gibi serin tonlu sahneler için idealdir.

Duyum süreci, tüketici davranışlarını çeşitli şekillerde etkiler: Seçici algılama: Tüketiciler, ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda belirli uyarılara odaklanır. Algısal örgütleme: Uyaranların kompozisyonu, tüketicilerin ürünleri nasıl algıladığını etkiler. Algısal yorumlama: Tüketiciler, uyarıcılara kişisel deneyim ve beklentilerine göre farklı anlamlar yükler. Ayrıca, duyusal markalama yoluyla renk, ses, koku, doku ve tat gibi duyular, tüketici algılarını şekillendirmek için kullanılır.

Algılanan Dünya, Maurice Merleau-Ponty'nin 1948'de Fransız Ulusal Radyosu'nda yayımlanan yedi sohbetinden oluşur. Eserde ele alınan bazı konular: Bilim ve diğer bilme biçimleri arasındaki ilişki. Modern resim ve bilimdeki gelişmelerin koşutluğu. Kartezyen ikici bilim modelinin iflası. İnsanın vücutsuz bir zihin olarak tasarlanması ve vücut sahibi bir varlık olarak keşfi. İnsanlığın, hayvanlık, çocukluk, delilik ve ilkellikle hesaplaşması. Algının, duyuların ve vücudun önemi. Doğal ve kültürel dünyaya algı üzerinden bağlılık. Sanat, sanat yapıtları ve algılanan dünya içindeki anlamı. Merleau-Ponty, bu eserde akılcılığa karşı çıkarak insan deneyiminin tüm öğelerine, özellikle algıya hak vermeye çalışır.

Kemoresepsiyon, organizmaların çevredeki veya vücudun iç ortamındaki kimyasal uyaranları algılama ve bunlara yanıt verme yeteneğidir. Kemoresepsiyonun çalışma prensibi: Bir tahriş edici, hücre içi sinyal zincirini aktive eden transmembran protein kompleksleri ile etkileşime girer. Kimyasal sinyal, bir aksiyon potansiyeline dönüştürülür. Kemoresepsiyon, evrimsel olarak en eski alım türüdür ve prokaryotlardan memelilere kadar tüm türlerin karakteristiğidir. Kemoresepsiyonun bazı türleri: Eksojen sinyallerin kemoresepsiyonu. Endojen sinyallerin kemoresepsiyonu. Kemoresepsiyon, koku ve tat alma duyularının temelini oluşturur.

Gerçekçilik, algının dış dünyanın olduğu gibi doğrudan bir yansıması olduğunu savunan bir görüştür. Algı yanılsaması ise, algının zaman zaman gerçeklikten sapabileceğini ve dış dünyayı olduğu gibi yansıtmadığını gösteren durumlardır. Felsefede gerçekçilik ve algı yanılsaması, algının güvenilirliği ve nesnelliği gibi konuları tartışan temel sorunlar arasında yer alır.

Hayır, algı duyumdan önce gelmez; algı, duyumdan sonra gelir. Duyum, dışsal bir uyarıcıyla ilgili ilk farkındalıktır ve uyarıcıların sinir akımı halinde beyne ulaşmasını ifade eder.

En iyi göz yanılması olarak kabul edilebilecek belirli bir görüntü veya illüzyon yoktur, çünkü bu tür fenomenler kişisel algıya ve görsel deneyime göre değişebilir. Ancak, bazı yaygın ve etkileyici göz yanılmaları şunlardır: 1. Müller-Lyer Yanılması: İki aynı uzunluktaki çizginin, uçlarındaki okların yönü değiştiğinde, farklı uzunlukta algılanmasıdır. 2. Kanizsa Üçgeni: Tam olarak belirgin olmayan bir üçgenin, üç adet yay ile oluşturulması sonucu, izleyicinin beyninin bu şekli tamamlayarak bir üçgen algılamasıdır. 3. Ponzo Yanılması: Paralel çizgilerin, arka planda yer alan çizgiler tarafından nasıl algılandığını gösteren bir yanılsamadır. 4. Hermann Izgarası: Beyaz arka planda yer alan siyah çapraz çizgilerin kesişim noktalarında, gri noktaların görünmesi ile oluşan bir yanılmadır. 5. Mavi Kafe Duvarı İllüzyonu: Çizgilerin, ışığın etkisi, renklerin kontrastlığı ve elmas desenlerinin farklı açılarda yer alması nedeniyle yamuk görüldüğü bir görüntüdür.

Kurbağalar bazı insanlar tarafından sevilmez çünkü genellikle sevimsiz ve ürkütücü olarak algılanırlar. Ancak, kurbağaların ekosistem için önemli bir rol oynadığı ve böcek popülasyonunu kontrol ederek doğal dengeyi sağladığı unutulmamalıdır.

Yanılsama iki farklı anlamda kullanılabilir: 1. Yanlış algılama ve duyu yanılması. 2. Sanat yoluyla yaratılmış görüntü.

Subliminal ve supraliminal arasındaki temel fark, algılama eşiğidir: - Subliminal: Bilinçaltı düzeyinde algılanan, yani bilinç seviyesinin altında kalan mesajları ifade eder. - Supraliminal: Bilinçli algı eşiğinin üzerinde olan, yani açıkça görülebilen veya duyulabilen mesajları ifade eder.

Şekil-zemin yeteneği, nesnelerin ardalana göre göze çarpar şekilde veya zeminden doğru sivriliyor gibi algılanması yeteneğidir. Bu yetenek, Gestalt algı yasalarından biri olarak kabul edilir ve algısal deneyimlerde en temel ilkelerden biridir.

Şekil-zemin ilişkisi, algısal deneyimlerde bir nesnenin (şekil) arka planından (zemin) nasıl ayrıldığını açıklayan ilkedir. Örnekler: 1. Resimlerde: Bir yüzü tanıdığımızda, o yüzü arka plandan ayırırız ve bu ayırım sayesinde şekli net bir şekilde algılarız. 2. Günlük yaşamda: Sınıf tahtasının üst kısmında Atatürk portresi bulunur; bu portre, duvar görüntüsüyle bir bütün olarak görülür, ancak ayrı olarak algılanır.

Stroop etkisi, psikolog J. R. Stroop tarafından 1935 yılında geliştirilen bir bilişsel kontrol testidir. Bu testte deneklere üç farklı görev verilir: 1. Renk isimleri okuma: Deneklerden renk isimlerini olabildiğince hızlı okumaları istenir. 2. Renklerin rengini söyleme: Deneklerden renkli mürekkeple basılı nokta kümelerinin renklerini olabildiğince hızlı söylemeleri istenir. 3. Kelime okuma: Deneklerden sunulan rengin adından farklı renkten mürekkeple yazılan kelimeleri olabildiğince hızlı ve yüksek sesle okumaları istenir (örneğin, "mavi" kelimesi kırmızı veya sarı mürekkeple yazılmıştır). Stroop etkisinin çarpıcı sonucu, deneklerin farklı renkten mürekkeple yazılan renk adlarını okumakta zorlanmaları, doğru okuyabilmek için uzunca bir süre harcamaları ve hatta yazılı kelimeyi değil, mürekkebin rengini söylemeleridir. Bu test, görsel algının sembolik-semantik algıdan daha temel ve ilkel olduğunu ve çatışma durumunda görsel algının ağır bastığını ortaya koyar.