MilliMücadele

Alemdar Gemisi, 27 Ocak 1921 tarihinde Karadeniz Ereğli halkı, Liman Reisi Nazmi Bey ve Ereğli Müdafaayı Hukukçuları tarafından kurtarılmıştır. Gemi, Fransız işgal kuvvetlerine teslim edilmemiş, karaya oturtulup su boşaltılarak yeniden yüzdürülmüştür. Ayrıca, Alemdar'ın kaçırılmasında ve kurtarılmasında rol oynayan kahraman denizciler arasında II. Çarkçı Üsküdarlı Osman Efendi, Güverte Lostromosu Üsküdarlı Ali Reis, Serdümen Trabzonlu Rıfat Reis ve Rizeli Recep Kahya gibi isimler bulunmaktadır.

Cumhuriyet Dönemi Türk resminde işlenen bazı konular: Figüratif resim. Toplumsal ve siyasi temalar. Günlük hayat. Anadolu halkı ve rengi. Milli mücadele ve inkılaplar. Ayrıca, soyut ve soyutlama eğilimli resimler de bu dönemde ilgi görmüştür.

İzmir'in işgali, bir dizi önemli olayı tetiklemiştir: Türk Kurtuluş Savaşı'nın Başlaması: İşgal, Türk halkının işgale karşı topyekûn bir direniş başlatmasına zemin hazırlamıştır. Kuvâ-yi Milliye'nin Oluşumu: İşgalin ardından, Urla'da ilk Kuvâ-yi Milliye birliği kurulmuştur. Silahlı Direniş: İzmir'deki Türk halkı, silah depolarını ele geçirerek milis kuvvetleri oluşturmuştur. Uluslararası Gerilim: İtalya, işgal nedeniyle Anadolu'daki toprak kazançlarının dengelenmemesi nedeniyle İtilaf Devletleri ile gerilim yaşamıştır. Propaganda ve Taşkınlıklar: Rumların taşkınlıkları ve Yunan işgalinin propagandası, Türk ve Rum toplulukları arasında gerginliğe yol açmıştır. Bu olaylar, İzmir'in işgalinin sadece yerel değil, aynı zamanda uluslararası alanda da önemli etkilere sahip olduğunu göstermektedir.

Milli Mücadele döneminde yaşanan bazı önemli olaylar şunlardır: Samsun'a çıkış (19 Mayıs 1919). Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919). Erzurum ve Sivas Kongreleri. TBMM'nin açılışı (23 Nisan 1920). Kuvay-i Milliye'nin kurulması. Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922). Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923). Milli Mücadele, Türk halkının emperyalizme karşı gösterdiği topyekün direnişle, Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılışı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu sürecini kapsar.

Mustafa Kemal'in savaş hayatının bir buçuk dakikada anlatılması için aşağıdaki önemli noktalar vurgulanabilir: Askeri Eğitimi: 1899'da İstanbul Harp Okulu'na kaydoldu ve 1902'de teğmen, 1905'te ise kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. İlk Görevleri: Şam'da "Vatan ve Hürriyet Cemiyeti"ni kurdu ve 1911'de Trablusgarp Savaşı'na gönüllü olarak katıldı. I. Dünya Savaşı: Çanakkale, Kafkas ve Suriye cephelerinde görev yaptı. Kurtuluş Savaşı: 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak milli mücadeleyi başlattı ve 30 Ağustos 1922'de Başkomutanlık Meydan Muharebesi'ni kazandı. Bu noktalar, Mustafa Kemal'in askeri kariyerinin ana hatlarını özetleyerek bir buçuk dakikalık bir konuşma sınavı için uygun bir anlatım sağlar.

Mehmet Âkif Ersoy'un önemli olmasının bazı sebepleri: İstiklal Marşı: Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ulusal marşı olan İstiklal Marşı'nın yazarıdır. Toplumsal duyarlılık: Eserlerinde toplumun çeşitli kesimlerinin sorunlarını, eğitim ve ahlaki problemleri işlemiştir. Milli Mücadele: Milli Mücadele'ye şair, hatip, seyyah, gazeteci ve siyasetçi olarak katılmış, cephede Mehmetçiğe ve halka moral desteği sağlamıştır. Dini ve milli şahsiyet: Dini ve milli bir şahsiyet olarak, Türk edebiyatında yeni bir ses olarak kabul edilir. Çok yönlülük: Veteriner hekim, öğretmen ve siyasetçi kimliğiyle de öne çıkmıştır.

Mersin'in kurtuluşunda Kuvâ-yı Milliye birlikleri ve yerel direniş örgütleri savaşmıştır. Bazı direniş örgütleri: Bozkurd Müfrezesi; Tarsus Gençler Müfrezesi; Selçuk Müfrezesi; Demirbaş Müfrezesi; Gökbayrak Müfrezesi. Yerel direniş liderleri arasında Hüsamettin Bey öne çıkmaktadır. Ayrıca, Türk Ordusu'nun düzenli birlikleri, 3 Ocak 1922'de Mersin'in kurtuluşunda rol oynamıştır.

Milli Mücadele döneminde kullanılan bazı görsel malzemeler şunlardır: Afişler, ilanlar ve reklamlar. Fotoğraflar ve fotoğraf albümleri. Diyapozitif ve slaytlar. Haritalar, planlar, taslaklar, krokiler ve tarih atlasları. Pullar. Tablo, resim, gravür ve minyatürler. Anıt, heykel ve kabartmalar.

Milli Mücadele döneminde iç kaynaklar: Tekalif-i Milliye Emirleri: Halkın, ordusunu desteklemek için her türlü malını ve aracını seferber etmesini gerektiren emirler. Düyun-ı Umumiyye gelirleri: Mustafa Kemal Paşa'nın, İstanbul'un işgal edilmesi üzerine bu idarelerin gelirlerine el koymasıyla elde edilen kaynaklar. Vergiler: Yeni ve mevcut vergilerin toplanmasıyla sağlanan gelirler. Örtülü Ödenek: Mustafa Kemal Paşa'nın, Anadolu'ya geçerken kullandığı örtülü ödenekten temin ettiği 25 bin lira. Milli Mücadele döneminde dış kaynaklar: Sovyetler Birliği: Lojistik destek ve yardımlar. Hint Müslümanları: Maddi yardımlar. Fransa: Dolaylı yardımlar. Almanya, İtalya ve Bulgaristan: Çeşitli yollarla temin edilen silah ve malzemeler.

Milli Mücadele dönemindeki kongre ve genelge maddelerinden Amasya Genelgesi, hem milli egemenlik hem de milli bağımsızlık ile ilişkilidir. Amasya Genelgesi'nin ilgili maddeleri: "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azmi ve kararı kurtaracaktır" (yöntem). "Her türlü denetim ve etkiden uzak bir milli kurul oluşturulmalıdır" (milli egemenlik). Bu genelge ile milli mücadelenin gerekçesi ve yönetim şekli belirlenmiş, ilk defa milli egemenlikten bahsedilmiştir.

Zeybekler, Milli Mücadele'deki rolleri ve mesleki yetkinlikleri nedeniyle kahraman ilan edilmişlerdir. Zeybeklerin kahraman olarak görülmelerinin bazı nedenleri: Halka yapılan zulme karşı çıkmaları. Kuvâ-yı Milliye birliklerini oluşturmaları. Yunan işgal kuvvetlerine karşı savaşmaları. Ayrıca, zeybekler, kendi değer yargıları ve teşkilatları sayesinde, adi eşkıyalardan ayrılarak, milli kahraman kimliğine kavuşmuşlardır.

Maraş halkı, Milli Mücadele döneminde Müdafaa-i Milliye Cemiyeti ve Kuva-yı Milliye gibi örgütler içinde yer almıştır. Müdafaa-i Milliye Cemiyeti: Maraş halkı, bu cemiyeti kurarak örgütlenmiş ve Evliya Efendi, Aslan Bey gibi isimlerin liderliğinde işgalden kurtulmak için hazırlık yapmıştır. Kuva-yı Milliye: Maraş Kuva-yı Milliye teşkilatı, Yüzbaşı Kılıç Ali, Yörük Selim ve diğer yerel liderler tarafından kurulmuş ve Fransızlara karşı direniş göstermiştir. Ayrıca, Maraş halkı, Sivas Kongresi'nde alınan karar doğrultusunda Heyet-i Temsiliye'nin yönlendirmesiyle Güney Cephesi'nde milli ordu oluşumuna katılmıştır.

Milli Mücadele dönemi, Mondros Ateşkes Antlaşması ile başlamıştır. Bu antlaşma, 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanmıştır.

Milli Mücadele'nin yol haritası, 22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi ile belirlenmiştir. Bu genelgede yer alan bazı temel ilkeler şunlardır: Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı: Bu iki unsurun tehlikede olduğu ve tek kurtuluşun Türk milletine güvenmek olduğu belirtilmiştir. Milletin azim ve kararı: Milletin istiklalini yine kendi azim ve kararının kurtaracağı ifade edilmiştir. Topyekün mücadele: Anadolu halkının bu mücadeleye destek vermesi gerektiği vurgulanmıştır. Manda ve himaye reddi: Manda ve himaye gibi girişimlerin kabul edilmeyeceği ilan edilmiştir. Amasya Genelgesi'nin ardından Erzurum ve Sivas kongreleri düzenlenmiş ve ulusal kurtuluş mücadelesi bu kongrelerde alınan yeni kararlarla sürdürülmüştür.

Milli Mücadele ile ilgili bazı sloganlar: "Vatan, canım sana feda". "Özgürlük için cepheye". "Vatanı olmayanın nefesi olmaz". "Haydi cepheye, vatanımız seni göreve çağırıyor". "Düşmanı kovana kadar bin canım feda olsun". "Can vatan varsa candır, vatan yoksa can yoktur". "Vatana borcumuzu ödeme zamanı". "Bayrak yere düşmesin, vatan bölünmesin". "Milli mücadelede bir olalım, gelin el ele verip emaneti beraber koruyalım". "Özgürlük ya da esirlik, bu vatan kimin?".

Kazım Karabekir Paşa, Mustafa Kemal'i Anadolu'ya, milli bir hükümet kurmak ve ordunun kuvvetini muhafaza ederek milli bağımsızlığı kurtarmak amacıyla göndermiştir. Kazım Karabekir, İstanbul'da görev almanın, vatanın ve milletin yok edilmesine seyirci kalmak olduğunu anlamış ve Mustafa Kemal'le anlaşarak onun Doğu'da görev almasını sağlamıştır.

Mustafa Kemal Paşa, Mondros Mütarekesi'nin ardından cepheden dönüp, Sultan Vahideddin ile görüşmek ve Millî Mücadele için hazırlık yapmak amacıyla 13 Kasım 1918'de İstanbul'a gelmiştir. İstanbul'da yaklaşık beş buçuk ay kalan Mustafa Kemal, bu süre zarfında yakın arkadaşlarıyla görüşerek ülkenin kurtuluşuna yönelik faaliyetlerde bulunmuş ve işgale karşı direnişi örgütlemiştir.

Milli Mücadele'nin sosyal tarihi, dönemin toplumsal olaylarını ve halkın bu süreçteki rolünü inceler. Bazı önemli noktalar: Toplumsal Bütünleşme: Toplumun her kesimi, işgaller karşısında birleşmiş ve tepkilerini dile getirmiştir. Yerel Direniş Örgütleri: "Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri" gibi yerel direniş örgütleri, milli birliğin kurulması ve toplumsal hareketin örgütlenmesinde önemli rol oynamıştır. Ekonomik ve Sosyal Zorluklar: Halkın büyük bir kısmı fakirdi ve göçler sosyal dengeleri bozmuştu. Sosyal Politikalar: TBMM, Milli Mücadele döneminde "Muâvenet-i İçtimâiye" adlı bir sosyal yardım kurumu kurmuş ve çeşitli sosyal politikalar uygulamıştır. Halkın Desteği: Halkın savaş koşullarında gösterdiği destek ve bütünleşme, mücadelenin kazanılmasında kritik bir rol oynamıştır.

İki Devrin Perde Arkası, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Teşkilatı Mahsusa Başkanlığı ve mütareke yıllarında Milli Müdafaa Grubu Başkanlığı görevlerinde bulunan emekli Süvari Albayı Hüsamettin Ertürk’ün anılarını, dönemin önde gelen gazetecilerinden Samih Nafiz Tansu’ya anlatmasıyla ortaya çıkan bir eserdir. Eserde, Osmanlı'nın son dönemi (mütareke yılları) ve Milli Mücadele dönemi gibi iki devrin karanlıkta kalan birçok olayı aydınlığa kavuşmaktadır. Kitapta ele alınan bazı konular şunlardır: Abdülaziz'in intihar mı ettiği yoksa öldürülüp öldürülmediği; Jöntürklerin İstanbul'da nasıl teşkilatlandıkları; 31 Mart Vakası'nın arka planında neler olduğu; Milletlerarası Siyonist Teşkilatı'nın amaçlarının neler olduğu; Birinci Dünya Savaşı'na nasıl girildiği; Gizli teşkilatın en önemli ajanının kim olduğu; Malta zindanlarında kimlerin bulunduğu; Milli Müdafaa Grubu'nun nasıl kurulduğu; Milli cephelerin silah ve teçhizatının nasıl temin edildiği; Son Osmanlı hükümdarının nasıl kaçtığı.

Yorgun Savaşçı romanı, 1919 ve 1920 yıllarında İstanbul’daki örgütlenmeleri ve Anadolu direnişini anlatır. Eserde anlatılan bazı konular şunlardır: Osmanlı İmparatorluğu’nun mütarekeyi imzalaması; Milli Mücadele’nin güçlendiği dönem; İttihat ve Terakki üyelerinin hem hükümet hem de işgalciler tarafından aranması; Halkın Milli Mücadele’ye gönülden katkıda bulunmaması; Halkın yoksulluk, sefillik ve işgallere karşı tepkisizliği. Ayrıca, romanda Kurtuluş Savaşı’nın zorlukla kazanılmış bir bağımsızlık olduğu, zaferin ancak büyük mücadelelerle mümkün olduğu da işlenir.