CumhuriyetDönemi

Cumhuriyet dönemi yazarlarından bazıları şunlardır: Roman ve hikaye yazarları. Tiyatro yazarları. Fıkra yazarları. Şairler. Ayrıca, Cumhuriyet dönemi edebiyatında Yedi Meşaleciler, Garipçiler, Hisarcılar gibi farklı edebi topluluklar da yer almıştır.

Cumhuriyet döneminin üç büyük yazarı olarak kabul edilen isimler şunlardır: 1. Yakup Kadri Karaosmanoğlu. 2. Sabahattin Ali. 3. Peyami Safa. Ayrıca, bu dönemde önemli eserler veren diğer yazarlar arasında Halide Edib Adıvar, Reşat Nuri Güntekin, Orhan Kemal ve Ahmet Hamdi Tanpınar da bulunmaktadır.

Cumhuriyet dönemi bazı kadın tiyatro yazarları: Fatma Nudiye Yalçı. Sevgi Sanlı. Adalet Ağaoğlu. Nezihe Meriç. Ülker Köksal. Bilgesu Erenus. Ayrıca, Halide Edib Adıvar, Nezihe Araz ve Perihan Zorlu da Cumhuriyet dönemi kadın tiyatro yazarları arasında yer alır.

Cumhuriyet dönemi şiir anlayışları şu ana başlıklara ayrılır: Millî edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir. Yedi Meşaleciler. Garip hareketi (Birinci Yeni). Serbest nazım ve toplumcu şiir. İkinci Yeniler. İkinci Yeni sonrası toplumcu şiir. Hisarcılar. 1980 sonrası şiir. Ayrıca, saf şiir anlayışını sürdüren şiir ve Maviciler gibi alt başlıklar da bulunmaktadır.

Cumhuriyet'in ilk yazarlarının kim olduğu ve eserlerinin neler olduğuna dair bir bilgi bulunamadı. Ancak Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının bazı önemli yazarları ve eserleri şu şekildedir: Sabahattin Ali. Kemal Tahir. Orhan Kemal. Aziz Nesin. Necati Cumalı. Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı hakkında daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: tr.wikipedia.org; universitego.com; turkedebiyati.org.

Cumhuriyet döneminde tiyatroda işlenen bazı konular: Kurtuluş Savaşı, Atatürk’ün hayatı ve fikirleri, Türk tarihi. Efsaneler ve masallar. Ruhsal çelişkiler. Yanlış Batılılaşma. Aile yapısı. Köy sorunları. Eğitimin önemi. Toplumsal ve ekonomik adaletsizlikler. Kapitalizmin getirdiği olumsuzluklar. Haksızlık ve sömürü düzeni. Halk kahramanlarının başkaldırması. Gecekondularda uyum ve kimlik sorunları.

Cumhuriyet döneminin en önemli yazarı olarak kabul edilebilecek tek bir isim yoktur. Ancak, bu dönemde öne çıkan bazı önemli yazarlar şunlardır: Yaşar Kemal. Tarık Buğra. Ahmet Hamdi Tanpınar. Kemal Tahir. Orhan Kemal.

Evet, Ankara Üniversitesi, Cumhuriyet döneminde kurulan ilk üniversitedir. Ankara Üniversitesi, 13 Haziran 1946 tarihinde kabul edilen 4936 sayılı kanunla kurulmuştur.

Eski paraların tedavülden çekilme tarihleri, paranın emisyon grubuna göre değişiklik göstermektedir: Birinci Emisyon Grubu (E1): 4 Eylül 1928 tarihinde tedavülden çekilmiştir. İkinci Emisyon Grubu (E2): 1 Ocak 2006 tarihinde tedavülden kaldırılmıştır. Sekizinci Emisyon Grubu (E8): 1 Ocak 2010 tarihinde tedavülden kaldırılmıştır. Dokuzuncu Emisyon Grubu (E9): 1 Ocak 2009 tarihinde tedavülden kaldırılmıştır. Ayrıca, 1946 yılında Merkez Bankası'nın bilgisi dışında piyasaya sürülen bazı seriler, 25 Nisan 1946 tarihinde tedavülden kaldırılmıştır.

Cumhuriyet dönemi şiirlerinden bazıları şunlardır: Sezai Karakoç, "Mona Roza". Ahmed Arif, "Hasretinden Prangalar Eskittim". Necip Fazıl Kısakürek, "Kaldırımlar". Turgut Uyar, "Göğe Bakma Durağı". Attila İlhan, "Ben Sana Mecburum". Cumhuriyet dönemi şiir akımlarından bazıları ise şunlardır: Beş Hececiler. Yedi Meşaleciler. Garip Hareketi (Birinci Yeni). İkinci Yeni. Toplumcu Gerçekçiler.

Cumhuriyet döneminde en çok kullanılan şiir türü hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, dönemin öne çıkan şiir türleri ve akımları şunlardır: Serbest nazım: 1940'lı yıllardan sonra yaygınlaşmış, ölçü ve uyağa bağlı bulunmayan şiirlerdir. Toplumcu şiir: İşçi, köylü ve toplumsal sorunları ele alan, Marksist ideolojiyle şekillenen şiirlerdir. Garip akımı (Birinci Yeni): 1940-1954 yılları arasında etkili olmuş, ölçü ve uyağı reddeden, günlük dili kullanan şiirlerdir. İkinci Yeni: 1954-1960 yılları arasında ortaya çıkmış, imgeli ve kapalı bir dil kullanan şiirlerdir. Ayrıca, Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir, öz (saf) şiir anlayışı gibi farklı akımlar da Cumhuriyet döneminde etkili olmuştur.

Ahmet Kutsi Tecer, halk edebiyatı akımına mensuptur. Ayrıca, Tecer, "Memleketçi Edebiyat" anlayışını ve duyuş tarzını devam ettiren şiirler kaleme almıştır. Tecer'in ait olduğu edebi akımla ilgili farklı görüşler de bulunmaktadır. Örneğin, bazı kaynaklara göre Tecer, Beş Hececiler'den sonra gelen ve bu vezne yeni ses ve söyleyiş imkânları getiren Necip Fazıl Kısakürek, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Ahmet Muhip Dıranas kuşağındandır.

Kömürhan Köprüsü'nün hikayesi şu şekilde özetlenebilir: İlk köprü: Kömürhan Köprüsü'nün yapımına 1638 yılında Sultan 4. Murad'ın Bağdat seferi sırasında karar verilmiş, ancak sultanın ölümü üzerine köprü yarım kalmıştır. Cumhuriyet dönemi: Cumhuriyet döneminde, aynı yere betonarme bir köprü inşa edilmiştir. Karakaya Barajı: Karakaya Barajı'nın yapımıyla köprü sular altında kalmıştır. Yeni köprü: 1983-1986 yılları arasında, eski köprünün üzerine Türkiye’nin ilk dengeli konsol köprüsü olarak yeni bir köprü inşa edilmiştir. Popüler kültür: "Kömürhan Köprüsü Harput'a bakar" dizesiyle Fırat türküsüne konu olmuştur. Güncel durum: 2021 yılında, mevcut köprünün yanına yeni bir köprü daha inşa edilmiştir.

Evet, Cumhuriyet döneminde durum hikayesi (Çehov tarzı) yazılmıştır. 1923-1940 yılları arasında durum hikayesi örnekleri veren bazı yazarlar: Sait Faik Abasıyanık; Memduh Şevket Esendal. Bu dönemde, Maupassant tarzı (olay hikayesi) ve durum hikayesi birlikte yazılmıştır.

Cumhuriyet dönemi tarih kitaplarından bazıları şunlardır: Tek Adam Mustafa Kemal. Atatürk: Modern Türkiye'nin Kurucusu. Modernleşen Türkiye'nin Tarihi. Cumhuriyet'in İlk Yüzyılı (1923-2023). Nutuk. Çankaya. Şu Çılgın Türkler. Allah’ın Süngüleri “Reis Paşa”. Modern Türkiye’nin Doğuşu. Modern Türkiye’nin Oluşumu. Ayrıca, Sina Akşin’in editörlüğünde hazırlanan 5 ciltlik Türkiye Tarihi de Cumhuriyet dönemi tarih kitapları arasında yer alır.

Cumhuriyet döneminin ilk romanı olarak kabul edilebilecek birkaç eser bulunmaktadır: Yaban (1932), Yakup Kadri Karaosmanoğlu. Kuyucaklı Yusuf (1937), Sabahattin Ali. Ayaşlı ve Kiracıları (1934), Memduh Şevket Esendal. Bu eserler, Cumhuriyet'in ilanının ardından yazılan ve dönemin toplumsal, siyasi ve kültürel özelliklerini yansıtan önemli romanlardır.

Halid Ziya Uşaklıgil, Servet-i Fünûn ve Cumhuriyet dönemi yazarıdır. Servet-i Fünûn dönemi: 1893'e kadar olan ilk döneminde "Mehmed Halid" ve "Halit" imzalarını kullanmıştır. Cumhuriyet dönemi: 1930'larda yazı hayatına büyük bir canlılıkla dönmüş, Cumhuriyet ve Son Posta gazetelerinde yazılar yayımlamıştır.

Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde öne çıkan bazı akımlar: Beş Hececiler: Milli edebiyattan etkilenmiş, hece ölçüsünü kullanmış, vatan sevgisi ve kahramanlık gibi temaları işlemiştir. Yedi Meşaleciler: Sanatın sanat için olduğunu savunmuş, geleneksel konulardan sıyrılıp yeni konular işlemiştir. Garipçiler (Birinci Yeniler): Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday ve Oktay Rıfat'ın öncülüğünü yaptığı akım, vezinsiz ve uyaksız şiir yazmış, duygusallığa karşı çıkmıştır. İkinci Yeniler: İlhan Berk, Edip Cansever ve Ece Ayhan'ın temsil ettiği akım, soyutlama ve imgelere dayalı bir şiir anlayışı geliştirmiştir. İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir: Ataol Behramoğlu, İsmet Özel ve Süreyya Berfe'nin yer aldığı akım, Marksist ideolojiyi benimsemiş ve toplumsal konuları işlemiştir. Hisarcılar: Garip akımına karşı çıkmış, sanatçının bağımsız olması gerektiğini savunmuştur.

Salah Birsel, Cumhuriyet Dönemi'nde hem şiir hem de deneme türünde eser veren sanatçılardan biridir.

Cumhuriyet dönemi edebiyatı, genellikle iki ana döneme ayrılır: 1. 1923 - 1940 yılları arası Türk edebiyatı. 2. 1940 sonrası Türk edebiyatı. Ayrıca, 1940 sonrası dönem, kendi içinde 1940-1960, 1960 sonrası ve 1980 sonrası gibi alt dönemlere de ayrılabilir.