Dilbilim

Fince, özellikle Ural-Altay dil ailesine mensup olması nedeniyle Türkçe ile benzerlik göstermektedir. Fincenin benzediği diğer diller arasında şunlar sayılabilir: Estonca; Macarca; Japonca; Karelya Dili; Laponca; Vepsçe; Mordvince; Çeremişçe; Marice; Komi. Fince ayrıca, Baltık-Fin dil ailesiyle de ortak özelliklere sahiptir.

İsveççe, Hint-Avrupa dil grubunun Cermen dilleri koluna aittir. İsveççe'nin benzediği diller arasında şunlar sayılabilir: Norveççe. Danca. İzlandaca. Ayrıca, bazı kaynaklara göre İsveççe ile Türkçe arasında da dilbilgisi ve kelime benzerlikleri bulunmaktadır.

Türkçeden başka dillere geçen bazı kelimeler: Yoğurt. Bakır. Ayva. Aksakal. Bulgur. Kazak (Fransızca). Sultan, hanım (Almanca). Başlık, baş örtüsü (Arapça). Değirmenci (Bulgarca). Güdücü, muhafız (Çince). Türkçeden yabancı dillere geçen on binlerce kelime, Günay Karaağaç'ın "Türkçe Verintiler Sözlüğü" adlı kitabında toplanmıştır. Türkçeden en fazla sözcüğün geçtiği dil olarak 9 bin kelimeyle Sırpça öne çıkarken, Bulgarca 3 bin 500, Farsça, Ermenice, Rumence, Bulgarca, Arnavutça ve Yunanca gibi diller de ortalama 3 bin kelime almaktadır.

Belçika'da en çok konuşulan dil Felemenkçe'dir (Flamanca). İkinci en çok konuşulan dil ise yaklaşık üçte bir oranla Fransızcadır. Almanca, Belçika'da en az kullanılan resmî dildir ve nüfusun %1'inden azı tarafından konuşulur.

Azerbaycan Türkçesi grameri, çeşitli araştırmacılar tarafından yazılmıştır. Öne çıkan bazı isimler şunlardır: Süleyman Kaan Yalçın: 2018 yılında "Azerbaycan Türkçesi Grameri" adlı eseri yayımlanmıştır. Gerhard Doerfer ve Ahmet Caferoğlu: "Das Aserbaidschanische" adlı kitap bölümünde Azerbaycan Türkçesi gramerine yer vermişlerdir. Kurtuluş Öztopçu: İngilizce olarak hazırlanmış temel bir Azerbaycan Türkçesi grameri olan "Elementary Azerbaijani" adlı eseri yazmıştır. Sooman Noah Lee: Güney Azerbaycan Türkçesinin modern yöntemlerle hazırlanmış önemli bir grameri olan "A Grammar of Iranian Azerbaijani" adlı eseri yazmıştır. Ayrıca, Azerbaycan'da Memmedağa Şireliyev, Ferhad Zeynalov, Afad Qurbanov, Elövset Abdullayev, Qezenfer Kazımov, Ağamusa Axundov, Tofiq Hacıyev, Fexreddin Veyselli, Kamal Abdulla ve Mehman Musaoğlu gibi araştırmacıların da Azerbaycan Türkçesi gramerine yönelik çalışmaları bulunmaktadır.

Bir kelimesinin kökeni Eski Türkçe'dir. Kelimenin diğer dillerdeki bazı kökenleri şu şekildedir: Hititçe pra (=ilk, ön, önce, evvel); Sanskritçe pra (=ilk, önce, evvel); Zendce paurva (=birinci); Eski Farsça paruva (=ön, evvel); Omiros’ta prin (=önce, evvel, evvelâ); Latince pro (=ön), primus (=birinci), princeps (=birinci, prens). Günümüzde dile getirilen prens ve prenses sözleri de bu Latince kelimeyle bağlantılıdır. Ayrıca, Kürtçe ber (=ön, önde olan; meme) sözü de aynı kökene dayanmaktadır.

Kontraksiyon, kelime anlamı olarak büzüşme, küçülme ve kasılma gibi anlamlara gelir. Tıp dilinde ise kontraksiyon genellikle kasların kasılması hareketini ifade eder. Kontraksiyon, doğum sırasında rahmin bebeği doğum kanalına itmek için gösterdiği kasılma hareketi olarak da bilinir.

Jargon, belirli bir meslek, topluluk veya ilgi alanı paylaşan kişilerin ortak dil kullanımıdır. Jargon kelimesi, bazı sözlüklerde aşağılayıcı bir anlam yüklenerek "anlaşılması güç, bozuk dil" veya "argo" olarak da tanımlanır. Jargon örnekleri: Tıp jargonu: Tonsillit, renal kolik, MI (Miyokard Infarktus). Polis jargonu: Enterne etmek, karakol, kelepçe takmak, zula. Öğretmen jargonu: ŞÖK'e kalmak, büte bırakmak, kurtarma sınavı. Sosyal medya jargonu: Loser, yıkık.

Rumca, köken olarak Yunanca ile aynıdır ve Hint-Avrupa dil ailesinin Helenik koluna aittir. Benzerlikler: Ortak köken: Her iki dil de Eski Yunanca'dan türemiştir. Kültürel bağ: Aynı kültürel mirası paylaşırlar. Yazılı dil: Ortak bir kelime dağarcığına ve gramatik yapılara sahiptirler. Farklılıklar: Alfabe: Rumca, Kiril alfabesini kullanırken, Yunanca Yunan alfabesini kullanır. Sesbilim: İki dilde farklı ses dizgeleri vardır ve bazı sesler bir dilde olup diğerinde yoktur. Dil bilgisi: Bazı dil bilgisi kuralları farklıdır, örneğin zamirlerin kullanımı ve fiil çekimleri.

Ermeni alfabesinin farklı olmasının birkaç nedeni vardır: İncil'i Ermeniceye çevirmek için oluşturulması. Bağımsız karakter. Matematiksel sistem. Etiyopya alfabesi ile benzerlik. Diğer dillerden etkilenme.

Koca kelimesinin kökeni Farsçadır. "χʷāce" (خواجه) kelimesinden alıntıdır ve "saygın kişi, efendi" anlamına gelir. Ayrıca, Eski Türkçe'de "qocha" kelimesinden de türemiş olabilir. Türkiye Türkçesi'nde "koca" ile Farsça kaynaklı "χodā" (efendi, ulu kişi) sözcükleri, 12. yüzyıldan itibaren eşdeğer olarak kullanılmıştır.

"Twistowe" kelimesi iki farklı anlamda kullanılabilir: 1. Teknik Anlam: "Twistowy" kelimesi, döner veya fırdöndü anlamına gelir ve teknik alanda çeşitli ekipmanların tanımlamasında kullanılır. 2. Dilbilim Anlamı: "Plot twist" olarak çevrilen "twistowy", filmlerde beklenmedik olayların gerçekleşmesi durumunu ifade eder ve "ters köşe" anlamına gelir.

Serpantine, yüzey kaplaması olarak kullanılan bir taş olan serpantin taşına benzediği için serpantin denir. Serpantin, belirli bir sistematik üzerine kurgulanmış ısıtma ya da soğutma sistemlerinde bükülerek ya da kıvrılarak yüzeye uygulanan, ısı transferi için kullanılan, birbirine bağlı boruların döngüsel bir desen oluşturduğu bir yapıdır.

Aspirasyon, ağızdan veya burundan alınan yiyecek, sıvı, tükürük veya yabancı cisimlerin yanlışlıkla soluk borusuna ve akciğerlere kaçması durumudur. Bu durum, yutma sırasında epiglot düzgün kapanmadığında veya bilinç kaybı yaşandığında meydana gelir. Aspirasyon riski taşıyan gruplar: yaşlılar; yutma güçlüğü çekenler (disfaji); bilinç kaybı yaşayanlar; nörolojik bozuklukları olanlar; bazı cerrahi işlemler sonrası hastalar.

Kaşgarlı Mahmut, Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserini Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türkçenin zengin bir dil olduğunu, Arapçayla boy ölçüşecek nitelikte olduğunu kanıtlamak amacıyla Arapça yazmıştır. Ayrıca, o dönemde İslam dünyasında Arapçanın ilim dünyasındaki üstünlüğü göz önüne alındığında, Kaşgarlı Mahmut kendi dilini Arapça ile eşit bir ölçü ve kıymette görmekteydi.

Hayır, Ukraynaca ve Rusça aynı dil değildir. Her iki dil de Doğu Slav dillerine ait olsa da, farklı dilbilgisi kuralları, kelime dağarcığı ve telaffuzlara sahiptirler. Ukraynaca, 10. ve 13. yüzyıllar arasında gelişen Eski Doğu Slavcası’ndan evrimleşmiştir. Tarihsel süreçte yaşanan siyasi ve kültürel ayrılıklar, bu iki dilin birbirinden uzaklaşmasına neden olmuştur.

Ermenice, özellikle anadili Türkçe olanlar için zor bir dil olarak kabul edilir. Ermenice'yi zorlaştıran bazı unsurlar şunlardır: Alfabe: Ermenice, kendine özgü 39 harften oluşan bir alfabeye sahiptir. Dilbilgisi: Zaman, durum ve cinsiyet gibi dilbilgisi kuralları, diğer Hint-Avrupa dillerinden farklıdır. Kelime Öğrenme: Ermenice'de, Türkçeyle benzeşen kelimeler dışında, kökü aynı olan kelimeleri tahmin yoluyla bulma imkânı yoktur. Kaynak Eksikliği: Dil öğrenmek için kullanılan pratik çözümler ve teknolojilerden (örneğin, Google Translate) yararlanılamaz.

Ermenice, özellikle anadili Türkçe olanlar için zor bir dil olarak kabul edilir. Ermenice'yi zorlaştıran bazı unsurlar şunlardır: Alfabe: Ermenice, kendine özgü 39 harften oluşan bir alfabeye sahiptir. Dilbilgisi: Zaman, durum ve cinsiyet gibi dilbilgisi kuralları, diğer Hint-Avrupa dillerinden farklıdır. Kelime Öğrenme: Ermenice'de, Türkçeyle benzeşen kelimeler dışında, kökü aynı olan kelimeleri tahmin yoluyla bulma imkânı yoktur. Kaynak Eksikliği: Dil öğrenmek için kullanılan pratik çözümler ve teknolojilerden (örneğin, Google Translate) yararlanılamaz.

Armin Vambery'nin önemli olmasının bazı nedenleri: Türkolog kimliği: Vambery, Türk kültürünü yakından tanıyan ve bu alanda önemli eserler veren bir Macar Türkologdur. Orta Asya seyahati: Sünni bir derviş kılığında 1861-1864 yılları arasında Ermenistan, İran ve Türkistan'ı gezmiş, bu bölgelerden coğrafya, etnografya ve filoloji alanlarında önemli bulgularla dönmüştür. Casusluk faaliyetleri: Vambery, İngilizler adına istihbarat toplayan bir ajan olarak da görev yapmıştır. Turancılık üzerindeki etkisi: Macaristan'da ve Türk aydınları arasında Turancılık ve Türkçülük akımının doğmasında önemli rol oynamıştır. Ermeni meselesi hakkındaki görüşleri: Vambery, Ermeni meselesi hakkında Osmanlı tezini savunmuş, bu konuda makaleler ve tekzipler yayımlatmıştır.

Göktürkçe, Altay dil ailesine benzeyen bir dildir. Ayrıca, Göktürkçe'nin söz varlığı açısından şu dillerle benzerlikler ve etkileşimler gösterdiği belirtilmiştir: Türkçe kökenli kelimeler. Çince, Moğolca, Mançuca, Sanskritçe ve Farsça gibi diller. Göktürkçe, diğer Türk dilleriyle de ses, dilbilgisi ve kelime benzerlikleri taşımaktadır.