Atom

Ca (kalsiyum) ve C (karbon) atom kütlelerinin farklı olmasının nedeni, bu elementlerin izotoplarının farklı kütlelere sahip olmasıdır. Karbon atomu: Doğada karbon-12, karbon-13 ve karbon-14 izotopları bulunur. Kalsiyum atomu: Kalsiyumun da farklı izotopları vardır, ancak karbon kadar çeşitlilik göstermez. Atom kütlesi, bir elementin tüm izotoplarının atom kütlelerinin ağırlıklı ortalamasıdır ve bu ortalama, izotopların doğada bulunma oranlarına göre hesaplanır.

İki atom arasında kimyasal bağın oluşabilmesi için itme ve çekme kuvvetleri arasındaki ilişki şu şekilde olmalıdır: 1. Çekme kuvvetleri, itme kuvvetlerinden büyük olmalıdır. 2. Toplam enerji azalmalıdır. Sonuç olarak, kimyasal bağın oluşumu, atomlar arasındaki kuvvetlerin dengeli bir şekilde etkileşimine bağlıdır.

Atom formülünün nasıl bulunacağına dair bilgi bulunamadı. Ancak, atomun yapısını ve bileşenlerini anlamak için aşağıdaki bilgiler faydalı olabilir: Atom, bilinen evrendeki tüm maddenin kimyasal ve fiziksel niteliklerini taşıyan en küçük yapı taşıdır. Atomun temel bileşenleri: Çekirdek: Proton ve nötronlardan oluşur, atomun merkezinde yer alır ve pozitif yük sağlar. Elektronlar: Çekirdeği kuşatan negatif yüklü taneciklerdir. Atom numarası (Z), atomun çekirdeğindeki proton sayısını ifade eder. Kütle numarası (A), proton ve nötronların toplamını (nükleon sayısı) belirtir.

9. sınıf kimya dersinde atomun yapısı ile ilgili ders notu çıkarmak için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: OGM Materyal: "Kimyanın Bilim Olma Süreci", "Atom ve Periyodik Sistem", "Atomun Yapısı" gibi konu özetlerine ulaşılabilir. YouTube: "Atomun Yapısı | 9. Sınıf Kimya" başlıklı video, atomun yapısı ile ilgili bilgiler sunar. prfakademi.com: 9. sınıf kimya dersinde atom ve periyodik sistem ile ilgili PDF dosyası mevcuttur. zeduva.com: 9. sınıf TYT kimya dersinde atom ve periyodik sistem ile ilgili konu anlatımı PDF dosyası bulunabilir. kunduz.com: Atom modelleri ve atomun yapısı ile ilgili ders notları mevcuttur. Ayrıca, ders kitabı ve öğretmen notları da ders notu çıkarmak için faydalı olabilir.

Nötrleşme ve nötr atom arasındaki fark şu şekildedir: Nötrleşme: Asitlerle bazların birleşmesi sonucu oluşan maddelere "tuz" denir. Bu birleşme olayına "nötrleşme" denir. Nötr Atom: Elektron ve proton sayısı birbirine eşit olan atomlara nötr atom denir. Özetle, nötrleşme bir kimyasal reaksiyonun sonucu, nötr atom ise atomun yapısal bir özelliğidir.

Bir atomun büyüklüğünü belirleyen temel faktörler şunlardır: Enerji katmanları (enerji seviyeleri). Çekirdek yükü. Atomun büyüklüğü, elektron bulutunun yeri ile de ilgilidir. Atom yarıçapını belirlemek zordur, çünkü elektronların çekirdek etrafındaki katmanlarda bulunma olasılığı çekirdekten uzaklaştıkça azalır. Atom yarıçapı ile ilgili farklı türler vardır: Kovalent yarıçap. Van der Waals yarıçapı. İyon yarıçapı.

İyonlaşma enerjisi ve iyon oluşumu arasındaki ilişki şu şekilde açıklanabilir: İyonlaşma enerjisi, bir atomun gaz halinde izole bir iyon oluşturmak için ihtiyaç duyduğu minimum enerji miktarıdır. İyon oluşumu, bir atomun elektron alarak veya vererek kararlı hale geçmesi olayıdır. Dolayısıyla, iyonlaşma enerjisi, iyon oluşumunun gerçekleşmesi için gerekli olan enerjiyi ifade eder.

Modern atom modeli, atomun yapısını ve davranışını kuantum mekaniği temelinde açıklayan bir modeldir. Bu model, aşağıdaki temel önermelere dayanır: Atom çekirdeği: Atomun merkezinde, protonlar ve nötronlardan oluşan çekirdek bulunur. Elektron bulutu: Çekirdeğin etrafında, belirli enerji seviyelerinde dönen elektronlar bulunur. Enerji seviyeleri: Elektronlar, belirli enerji seviyelerinde bulunur ve bu seviyeler, çekirdeğe olan uzaklıklarına bağlıdır. Kimyasal reaksiyonlar: Atomlar, kimyasal reaksiyonlarda birleşebilir veya ayrılabilir, ancak bu reaksiyonlar sırasında atomun temel yapısı değişmez. Modern atom modeli, Erwin Schrödinger, Werner Karl Heisenberg ve Louis de Broglie gibi bilim insanlarının katkılarıyla geliştirilmiştir.

Elektron, protondan daha hızlıdır. Bunun sebebi, elektronun protondan çok daha hafif olmasıdır. Ayrıca, her iki parçacık da aynı kuvvetle hızlandığı için, elektron daha fazla ivme kazanır.

C2H6'da 2 mol C atomu vardır.

D orbitali en fazla 10 elektron alabilir. Bunun nedeni, her bir orbitalin en fazla 2 elektron alabilmesi ve d orbitalinin 5 adet orbital içermesidir.

Atomdan daha küçük parçacıklara atomaltı parçacıklar denir. Bazı atomaltı parçacıklar şunlardır: Leptonlar. Kuarklar. Nötrinolar. Foton. Bozonlar. Mezonlar. Baryonlar. Graviton. Ayrıca, yapısı tamamen keşfedilmemiş olan foton, bozon, mezon, fermiyon, baryon gibi parçacıklar da vardır.

Antimadde, normal maddenin zıt özelliklerine sahip atom altı parçacıklardan oluşur. Antimaddenin bazı özellikleri: Elektrik yükü: Normal maddenin tam tersidir; örneğin, elektronun antimaddesi olan pozitron pozitif yük taşır. Kütle: Normal madde ile aynı kütleye sahiptir. Kullanım alanları: Teorik olarak enerji üretimi, tıbbi görüntüleme ve kanser tedavisi gibi alanlarda kullanılabilir. Anti-atomlar, antiproton ve pozitron gibi antiparçacıkların bir araya gelmesiyle oluşur. Antimadde, Büyük Patlama'dan sonra normal madde ile birlikte oluşmuştur, ancak evrende çok nadir bulunur.

Atom tablosu (periyodik tablo), elementlerin atom numaralarının sırasına göre sıralanır. Periyodik tabloda ayrıca şu düzenlemeler de bulunur: Periyotlar. Gruplar. Bloklar. Periyodik tabloda ayrıca her elementin atom numarası, kimyasal sembolü ve atomik kütlesi bulunur.

Orbital şeması çizmek için şu adımlar izlenebilir: 1. Orbitallerin Sıralaması: İlk 20 element için orbitallerin sıralaması şu şekildedir: 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s. 2. Orbitallerin Temsili: Her orbital, s orbitalleri için tek bir kutu, p orbitalleri için üç yan yana kutu ile temsil edilir. 3. Elektron Yerleşimi: Bir orbitale iki elektron, zıt spinli olarak yerleşir. Hund kuralına göre, p orbitalleri önce tek tek dolar. 4. Elektronların Gösterimi: Elektronlar, yukarı yönlü ok (↑) ve aşağı yönlü ok (↓) ile temsil edilir. Örnek: Karbon (C) atomunun orbital şeması şu şekilde çizilir: 1s orbitali: ↑↓ (tek kutu, iki elektron). 2s orbitali: ↑↓ (tek kutu, iki elektron). 2p orbitalleri: ↑ ↑ (üç kutu, iki elektron, Hund kuralına göre ayrı kutulara yerleşir). Örnek: Neon (Ne) atomunun orbital şeması şu şekilde çizilir: 1s orbitali: ↑↓. 2s orbitali: ↑↓. 2p orbitalleri: ↑↓ ↑↓ ↑↓ (tüm kutular dolu). Orbital şeması çizimi hakkında daha fazla bilgi için şu kaynaklar kullanılabilir: ogmmateryal.eba.gov.tr; sciencing.com; sorumatik.co.

Bir atomun çapı, elektron bulutu da dahil olmak üzere yaklaşık 10⁻⁸ cm civarındadır. Atom çekirdeğinin çapı ise 10⁻¹³ cm kadardır.

Dalton, Thomson, Rutherford ve Bohr'un sırasıyla ortaya koyduğu atom modelleri şunlardır: 1. Dalton Atom Modeli (1803). Elementler, atom adı verilen küçük ve bölünemez taneciklerden oluşur. Bir elementin tüm atomları aynıdır. Kimyasal reaksiyonlar, atomların birleşmesi, ayrılması veya yeniden düzenlenmesiyle gerçekleşir; atomlar yok olmaz veya yeni atomlar oluşmaz. 2. Thomson Atom Modeli (1902). Atomlar, pozitif yüklü bir kek gibi olup, içine gömülü negatif elektronlara sahiptir. Elektronların kütlesi çok küçüktür ve atomun büyük bir kısmı boş alandan oluşur. 3. Rutherford Atom Modeli (1911). Atomun kütlesinin büyük bir kısmı ve pozitif yükü, çekirdek adı verilen çok küçük bir bölgede yoğunlaşır. Atomun büyük bir kısmı boş alandan oluşur ve çekirdek çevresinde elektronlar bulunur. 4. Bohr Atom Modeli (1913). Elektronlar, çekirdek etrafında belirli enerji seviyelerine sahip dairesel yörüngelerde hareket eder. Temel hâlde bulunan atom kararlıdır; madde ısıtıldığında elektronlar daha yüksek enerji seviyelerine geçer ve bu durumda atom kararsız olur.

Hayır, H2 ve 4H aynı atom değildir. H2, hidrojen gazını ifade eder ve iki hidrojen atomunun (H) birleşmesiyle oluşur.

Uyarılma enerjisi, bir atomun elektronlarının bir üst enerji seviyesine çıkarılması için gereken enerji miktarıdır. Uyarılmış atom, temel haldeki bir atoma enerji verilerek elektronlarından birinin üst enerji düzeylerinden birine aktarılması sonucu oluşan atomdur. Atomu uyarmak için dört farklı yöntem vardır: 1. Atomların ısıyla uyarılması. 2. Atomların birbiriyle çarparak uyarılması. 3. Atomun elektronlarla uyarılması. 4. Atomların fotonlarla uyarılması.

Orbital, elektronların atom çekirdeği etrafındaki konumunu ve dalga-benzeri özelliklerini tanımlayan matematiksel bir fonksiyondur. Elektron bulutu ise, modern atom kuramında çekirdeğin etrafında dönen elektronlardan ziyade, çekirdeğin etrafındaki elektronların bulunma olasılığını ifade eder. Orbitaller, elektron bulutlarının olasılık dağılımını temsil eder ve farklı şekillere sahip olabilirler.