Değerler

"Acele işe şeytan karışır" atasözü, aceleyle yapılan işlerin genellikle düşünülmeden ve planlanmadan yapıldığı için sonuçlarının olumsuz olabileceğini vurgular. Atasözünde "şeytan"ın işin içine karışması, aceleyle yapılan işin bozuk, yanlış ya da eksik sonuçlanacağını sembolize eder. Bu atasözü, sabırlı ve planlı çalışmanın önemine dikkat çeker. "Aceleci şeytana yem olur" atasözü hakkında ise bilgi bulunamadı.

Erdemli bir insan şu özelliklere sahip olmalıdır: Doğru ve güvenilir olmak. Adaletten yana olmak. Dürüst ve şeffaf olmak. Yardımsever ve cömert olmak. Ölçülü ve dengeli olmak. Cesur ve kararlı olmak. İyi yürekli ve samimi olmak. Hırs ve öfkesine yenik düşmemek. İsraftan kaçınmak ve şükretmek. Başkalarına iftira atmamak. Erdemli bir yaşam sürmek, insanın aklı ve vicdanı ile doğru yolu bulmasına dayanır.

Rahat bir biçimde ifadesi, rahatça anlamına gelir. Rahat kelimesinin diğer anlamları: İnsanda üzüntü, sıkıntı, tedirginlik olmama durumu, huzur; Üzüntü, sıkıntı ve tedirginliği olmayan; Sıkıntı veya yorgunluk, tedirginlik vermeyen; Aldırmaz, gamsız; Kolay bir biçimde, kolaylıkla.

Eşek hikayesinin ne anlatmak istediği, hikayenin türüne ve içeriğine göre değişiklik gösterebilir. Eşeğin Nuh'un gemisine binmesi hikayesi, şeytanın gemiye eşeğin kuyruğuna tutunarak bindiğini anlatır ve eşeğin şeytanı gemiye soktuğunu ima eder. Aziz Nesin'in "Ah Biz Eşekler" hikayesi, bir eşeğin kurdun yaklaştığını fark edip kendini kandırmaya çalışmasını konu alır. Ezop'un eşek hikayesi, bir eşeğin uzak bir şehirde kendini yönetici olarak tanıtmasını ve halkı yönetmesini anlatır. Fabl türündeki eşek hikayeleri, genellikle bir ders veya öğüt vermek amacıyla, hayvanların insanlar gibi düşünüp konuştuğu ve davrandığı kurgusal olayları anlatır.

Vasat bir insanın nasıl davrandığına dair bazı özellikler: Kendine göre ve bağımsız düşünmez. Fuzuli işlerle meşgul olur. Uzmanlığa önem verir. İki yüzlüdür. Çıkarcı ve yararcıdır. Sorumluluk altına girmez. Tutarsızdır. Bu özellikler, vasat bir insanın genel profilini yansıtsa da, bireysel farklılıklar gösterebilir.

"Damlaya damlaya göl olur" atasözü, tasarruf ve tutumluluk davranışlarına yöneliktir. Bu atasözü, küçük ve önemsiz gördüğümüz şeylerin birikerek büyük şeyleri meydana getirdiğini ifade eder. Ayrıca, küçük çabaların büyük problemlerin çözümüne yardımcı olabileceği şeklinde de yorumlanabilir.

"Hasan almaz, basan alır" deyimi, genellikle "parayı veren düdüğü çalar" anlamında kullanılır. Bu deyim, Kültür ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu tarafından, turizm alanlarının tahsisinin "en çok parayı verenin tahsisi alması" yöntemiyle yapılmasını açıklamak için kullanılmıştır. Ayrıca, üç kağıtçı birinin, "Bul karayı, al parayı" oyunundan sonra, "Hasan almaz, basan alır" diyerek insanları kandırıp para aldığı bir senaryo da bulunmaktadır.

Suizanı terk etmek, kötü zan ve önyargılardan vazgeçmek anlamına gelir. Suizan, bir kişi hakkında yeterli bilgiye sahip olmadan olumsuz kanaat taşımaktır. Suizanı terk etmenin önemi: Toplumsal uyum: Önyargıları bırakmak, toplumun ayrışmasını önler ve uyumu artırır. Ahlaki değer: İslam ve Türk kültüründe, insanlar hakkında iyi düşünmek teşvik edilir. Yanlış kararlardan kaçınma: Suizan, yanlış yargılara ve hatalı kararlara yol açabilir.

Kültür, toplumların tarih boyunca oluşturduğu değerler, inançlar, normlar, dil, sanat, gelenek ve yaşam biçimlerinin bütünüdür. Kültürün bazı özellikleri: Toplumsaldır ve paylaşılır. Öğrenilerek kazanılır ve kuşaktan kuşağa aktarılır. Sürekli değişir ve gelişir. Maddi ve manevi ögeler içerir. Bireyin davranışlarını yönlendirir. Evrensel yönü olsa da her toplumda farklıdır. Değer, norm ve sembollere dayanır. Çevresel ve tarihsel faktörlerden etkilenir. Kültür, sadece sanatsal bir bağlamla sınırlı olmayıp, düşünce biçimleri, gelenekler, inanç sistemleri, ritüeller, giyim tarzları, yiyecekler ve mimari gibi birçok alanda kendini gösterir.

Edepli bir insan, saygılı, nazik ve hoşgörülü bir şekilde davranır. Edepli bir insanın bazı özellikleri: Sözde doğru olmak ve verilen sözlere sadık kalmak. Akrabaları ziyaret etmek ve zayıflara yardım etmek. Övünmekten ve kabara kabara yürümekten uzak durmak. Elinin ve gönlünün eriştiği her yere iyilikle uzanmak istemek. Kibir, riya ve haset gibi kalp hastalıklarını tevazu, ihlas ve kanaat ile temizlemek. Edep, aynı zamanda kişinin her halinin murakabe altında olduğunun şuurunda olması anlamına gelir.

Bir şeyin önemli olduğunu anlamak için şu yöntemler kullanılabilir: Kendini tanımak: Kendi değerlerini, hedeflerini, sınırlarını ve tutkularını keşfetmek, neyin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olabilir. Açık fikirli olmak: Yeni deneyimlere açık olmak, farklı fikir ve düşünceleri deneyimlemek, önemli olan şeyleri keşfetmeye katkı sağlar. Öncelikleri belirlemek: Nelerin önemli olduğunu hatırlamak için günlük hayatta öncelikleri belirlemek ve düşünmek gereklidir. Kaybı fark etmek: Bir şeyin önemini anlamak için onu kaybetmek ve eksikliğini hissetmek etkili bir yöntem olabilir. Ayrıca, istihare gibi manevi yöntemler de bir şeyin hayırlı olup olmadığını anlamak için kullanılabilir.

İyi insan, Allah’a karşı saygılı, kullara karşı hayırhah olan kimsedir. İyi insanın bazı özellikleri: İyilik yapmak: Sevdiği maldan yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara ve yardım isteyenlere harcayan, namazı kılıp zekâtı veren kişidir. Sorumluluk sahibi olmak: Sorumluluklarını yerine getiren, insanların sorunlarına duyarlı olan, sahip olduğu imkânları yoksul, muhtaç ve yolda kalmışlara harcamaktan kaçınmayan kişidir. Güzel huylu olmak: Dedikodu yapmayan, ihtiraslı olmayan, olan için şükreden, halinden şikâyet etmeyen, yaptığı iyilikleri başa kakmayan ve insanların kusurlarını araştırmayan kişidir. Ayrıca, "iyi insan sözünün üstüne gelir" şeklinde bir atasözü de vardır.

Yozlaşma, bir sistemin, kurumun veya toplumun özünden sapması ve değerlerin bozulması durumunu ifade eder. Türk Dil Kurumu'na göre, yozlaşmanın iki anlamı vardır: 1. Milli ve dini değerleri unutmak, dejenere olmak. 2. Başka kültürlere ve ülkelere ait gelenekleri benimsemek. Yozlaşma, toplumun genel refahını ve ilerlemesini olumsuz yönde etkileyen bir sorundur.

Azla yetinmek ile ilgili bazı atasözleri: Azıcık aşım, ağrısız başım. Aza tamah eden çoğu bulamaz. Kanaat eden, kanaat bulur. Aç gözlü maldan olur, kanaatkâr zengin olur.

Doğa ile ilgili bazı atasözleri: Ağaç kökünden yıkılır. Ağaç yaş iken eğilir. Ağaç yaprağı ile gürler. Ağaç ne kadar uzasa göğe eremez. Bir çiçek ile bahar olmaz. Yaş kesen, baş keser. Orman bekçiyle değil sevgiyle korunur. Ağaca beşikten mezara kadar muhtacız. Ayrıca, "Bağa bak üzüm olsun, yemeye yüzün olsun" ve "Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur" gibi atasözleri de çevre bakımı ve doğanın sürdürülebilirliği ile ilgilidir.

Alın teri ile ilgili bazı atasözleri: Alın teriyle kazanılan ekmek tatlıdır. Emek olmadan yemek olmaz. İşleyen demir ışıldar. Alın teri kurumadan göğüs gerilmez. Alın teri dökmeden altın olmaz. Alın teri helaldir, ekmeğin yedirir. Alın teri, insanı bükülmüş başa götürür. Alın teri olmayanın başı, soğan soyamaz. Alın teri, insanı namertliğe düşürmez. Alın teri, rızkın anahtarıdır.

Gerçek dostluk, zor zamanlarda da sürdürülebilen, karşılıklı saygı ve değer vermeye dayanan bir ilişkidir. Gerçek dostluğun bazı özellikleri: Koşulsuz destek: Dost, çeşitli nedenlerle uzaklaşılsa bile diğerini fark ettirmeden izler ve tehlikelerden korumaya çalışır. Duygudaşlık: Dost, dostunun yükünü çeker, sadece kendi mutluluğunu değil, dostunun mutluluğunu da paylaşır. Sadakat: Dost, başarıldığında sevinir, başarısızlıkta teselli eder ve yeniden başlamak için yüreklendirir. Dayanışma: Dost, dostuyla birlikte sıkıntılı durumları göğüslemek için sabırla uğraşır. Gerçek dostluk, sadece iyi günlerde değil, zor zamanlarda da ortaya çıkar.

"Önemli olan nedir?" sorusuna verilebilecek bazı yanıtlar şunlardır: Yardımsever olmak. Öğretmek. Karakter. Başkaları üzerindeki etki. Geride kalan izler. Seçimler.

"Sağ elin verdiğini sol el bilmeyecek" ifadesi, yapılan iyiliklerin gizli tutulması gerektiğini vurgular. Bu söz, yardım yapan kişinin kibirlenmemesi ve yardım alan kişinin mahcup olmaması için iyiliklerin gösteriş amacı taşımadan yapılmasını öğütler. Bu düşünce, İslam dininde de yapılan iyiliklerin gizli yapılması gerektiği şeklinde yer bulur. Ayrıca, Yeni Ahit'te Matta 6. bölümde, sadaka verirken sol elin sağ elin ne yaptığını bilmemesi gerektiği, böylece verilen sadakanın gizli kalacağı ve bunu gören babanın kişiyi ödüllendireceği ifade edilir.

Kanaat ile ilgili bazı atasözleri: Kanaat eden, kanaat bulur. Kanaat, kişiyi açgözlülükten korur. Kanaat bitmez tükenmez bir hazinedir. Aza kanaat etmeyen, çoğu hiç bulamaz. Aç doymam, tok acıkmam sanır. Kanâatta izzet, tamah da zillet vardır. Azıcık aşım, kaygısız başım. Bugünkü tavuk, yarınki kazdan iyidir. Evdeki ayran, komşudaki yoğurttan iyidir. Çoğu zarar, azı karar.