Marksizm

Server Tanilli, sosyalist düşünceyi benimsemiş ve emekten yana bir aydındı.

İnsancıl yayınevinin hangi akıma ait olduğuna dair bilgi bulunamadı. Ancak, İnsancıl adıyla bilinen bazı yapılar şunlardır: İnsancıl Sahaf. İnsancıl Dergisi. İnsancıl Yayınları.

Eugen Böhm-Bawerk'in "Marx ve Marksist Sistemin Bitişi" adlı kitabı, Marx'ın "Kapital" adlı eserinin üçüncü cildinde çözümü ertelenen dönüşüm problemini çözemediğini ve bu nedenle Marksist sistemin tamamlanamadığını, dolayısıyla çöktüğünü savunur. Böhm-Bawerk, bu çöküşün siyasi değil, entelektüel bir çöküş olduğunu belirtir; yani Marksizmin entelektüel alanda geleceği olmadığını, ancak siyasi bir geleceği olabileceğini ifade eder.

Proletarya diktatörlüğü, Marksist felsefede proletaryanın, yani işçi sınıfının devlet iktidarını elinde bulundurduğu bir rejimdir. Bu rejim, kapitalist ekonomiden komünist ekonomiye geçiş aşamasıdır. Proletarya diktatörlüğünü ifade etmek için yaygın olarak kullanılan diğer terimler arasında sosyalist devlet, proleter devlet, demokratik proleter devlet, proletaryanın devrimci diktatörlüğü ve proletaryanın demokratik diktatörlüğü bulunur.

Marksist felsefeyi konu alan bazı kitaplar: Karl Marx'ın eserleri: "Komünist Manifesto"; "Kapital" (3 kitaptan oluşur, son kısım Friedrich Engels tarafından tamamlanmıştır); "Din Üzerine"; "Felsefenin Sefaleti". Friedrich Engels'in eserleri: "Ütopik Sosyalizmden Bilimsel Sosyalizme"; "Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni". Vladimir İlyiç Lenin'in eserleri: "Sosyalizm ve Savaş"; "Devlet ve Devrim". Diğer Marksist kitaplar: "Marksizmin 100 Kavramı" (Gerard Duménil, Michael Löwy); "Marksizm ve Biçim" (Fredric Jameson); "Marksist Klasikler Seti" (12 kitap, Yordam Kitap). Ayrıca, "Marksist Felsefeye Giriş" ve "Marksizm Nedir?" gibi eserler de bu akımın temel düşüncelerini anlamak için okunabilir.

Vladimir İlyiç Lenin, 20. yüzyılın en önemli siyasi liderlerinden biri olarak kabul edilir. Bazı özellikleri: Devrimci ve politikacı: Lenin, 1917 Ekim Devrimi'nin lideri ve Rus Komünist Partisi'nin (Bolşevikler) kurucusudur. Entelektüel: Karl Marx ve Friedrich Engels'in fikirlerinden etkilenmiş, Marksizmi çağın gereklerine göre uyarlamaya çalışmıştır. İdealist: Proleter bir dünya devrimi ve toplumsal sınıf karşıtlıklarının olmadığı bir toplum hedeflemiştir. Tartışmalı figür: Eylemleri ve görüşleri dünya çapında tartışmalara konu olmuştur. Lenin'in hayatı, sürekli kaçışlar ve siyasi hasımları tarafından suikasta uğrama riskiyle geçmiştir.

Evet, Rosa Luxemburg komünisttir. Polonyalı Marksist, filozof, ekonomist, savaş karşıtı aktivist ve devrimci sosyalist olan Rosa Luxemburg, 1918 yılında Karl Liebknecht ile birlikte Alman Komünist Partisi'ni kurmuştur.

Marksist demokrasi, insanların arasındaki maddi ve manevi her tür ayrılığı ve eşitsizliği ortadan kaldırmayı amaçlayan bir yönetim şeklidir. Marksist demokraside de rejimin temelinin özgürlük olduğu ve bireyin birtakım hak ve özgürlüklere sahip olduğu kabul edilir. Marksist demokrasi, reel sosyalizm içinde kullanılmış bir demokrasi şekli olmamakla beraber, beklentileri ve istekleri doğrultusunda doğrudan demokrasi ve sosyalist demokrasi (bir başka deyişle sosyal demokrasi) ile paralel bağlamlarda düşünülmelidir. Marks ve Engels hiçbir zaman demokrasiyi sosyalizmden ayırmamış, gerçek demokrasiyi veya sosyalist demokrasiyi bir politik sistem olarak değerlendirmemişlerdir.

Vera Zasuliç'in önemli olmasının bazı nedenleri: Devrimci faaliyetleri: 1868'de devrimci düşünceleri benimsemiş, yaşamının büyük bir kısmını hapiste, yeraltında ve sürgünde geçirmiştir. Suikast girişimi: 1878'de St. Petersburg Valisi General Trepov'u vurarak öldürmüş ve bu suikasttan beraat etmiştir. Marksist çalışmaları: 1883'te Plehanov önderliğinde kurulan ilk Rus Marksist örgütü "Emeğin Kurtuluşu"nun kurucuları arasında yer almış, Marx ve Engels ile mektuplaşmış ve Marksist eserleri Rusçaya çevirmiştir. Devrimci liderlik: Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nde (RSDİP) aktif rol almış, 1903'teki bölünmede Menşevikleri desteklemiş ve 1908'den sonra partinin yasadışı etkinliklerine son verilmesini savunan tasfiyeciler grubunun önderleri arasında yer almıştır. Devrimci miras: 60 yıllık devrimci çalışması boyunca emekçi kadınların kurtuluşu için mücadele etmiş ve bu alanda önemli bir deneyim hazinesi bırakmıştır.

Karl Marx'a göre burjuvazinin amacı, karını maksimize etmektir. Marx, burjuvazinin bu potansiyeli sadece para kazanmak için harcadığını ve bu durumun bir devrimle yok olmalarına yol açabileceğini savunur. Marx'ın teorisinde burjuvazi, üretim araçlarına (fabrikalar, toprak, sermaye vb.) sahip olan ve işçileri istihdam ederek kar elde eden sınıftır.

Meslekler sosyolojisinde bazı teorik yaklaşımlar: İşlevselci yaklaşım. Profesyonelleşme ve meslek aşınması. Weberci ve Marksist yaklaşımlar. Kapatma ve tekel. Proleterleşme. Hakem kontrolü. Ayrıca, Pierre Bourdieu'nün meslekleri iktidar mücadelesi alanları olarak inceleyen "alan" kavramı da bu alanda önemli bir teorik yaklaşımdır.

Türkiye Sosyalist Partisi (TSP), sosyalist bir ideolojiye sahiptir. Parti programının birinci maddesi, "Türkiye Cumhuriyeti devletini tam bir halk devleti hâline getirmek" ve halka kendi kendini idare etmesi için gerekli olan siyasi, iktisadi ve sosyal şartları kanunlarla yaratmak olarak belirtilmiştir. Ayrıca, Türkiye Sosyalist Partisi, işçi sınıfı önderliğinde ulusal sınıfların iktidarını gerçekleştirerek Kemalist devrimi tamamlamayı ve "cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilik" ilkelerini hayata geçirmeyi amaçlamıştır.

Amerikan Marksistleri arasında öne çıkan bazı isimler ve kuruluşlar şunlardır: Kişiler: Fredric Jameson. Joel Kovel. Huey P. Newton. Eugene V. Debs. Fred Hampton. Kuruluşlar: Amerikan Emek Partisi (APL). Ayrıca, işçi hareketi, Afro-Amerikan kurtuluş hareketi ve 1960'ların öğrenci hareketi gibi çeşitli sosyal ve siyasi hareketler de Marksist düşünceden etkilenmiştir.

Ahmed Arif'in "Yalnız Değiliz" şiiri, toplumcu gerçekçi bir bakış açısıyla yazılmıştır ve çeşitli temaları işler: Sevgi ve direniş: Şiirde, sevilen kişiyle birlikte olmanın verdiği güven ve umutla her zorluğun üstesinden gelinebileceği anlatılır. Anadolu ve Anadolu insanı: Şair, Çukurova ve Karacadağ gibi coğrafyalardan bahsederek Anadolu'nun zenginliklerine vurgu yapar. İşçi sınıfının yaşamı: Tütün tarlalarında ve tezgahlarda çalışan işçilerin yaşam mücadelesi, sabır ve dirençle tasvir edilir. Sınıf çatışması: Üretim araçları ve ilişkiler arasındaki mücadeleden doğan sınıf çatışmasına değinilir. Şiir, Marksist estetiğin unsurlarını bünyesinde barındırır ve toplumsal eşitlik ile özgürlüğün önemini vurgular.

Komünist Birlik adında iki farklı örgüt bulunmaktadır: 1. İlk Uluslararası Komünist Organizasyon: 1847 yılında Londra'da Friedrich Engels ve Karl Marx öncülüğünde kurulan ve 1852 yılında dağılan örgüt. 2. Günümüz Komünist Birliği: Marks, Engels, Rosa Luxemburg, Lenin ve Troçki'nin fikirlerine bağlı, kapitalist sistemin eleştirisini yapan ve işçi sınıfının düzen dönüştürücü gücüne inanan bir akım. Ayrıca, TKP içinde 1989'dan itibaren ideolojik yayın faaliyetleri yürüten Komünist Birlik adlı bir grup da bulunmaktadır.

Artı ürünü (artı değer) Karl Marx bulmuştur.

Kızıl bayrak, ağırlıklı olarak sosyalizmin, komünizmin, marksizmin, sendikaların ve sol siyasetin bir sembolüdür. Ayrıca, Fransız Sosyalist Parti (PS), Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SDP) ve İspanyol Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) gibi bazı demokratik sosyalistler ve sosyal demokratlar tarafından da bir sembol olarak kullanılmaktadır. Geçmişte, bazı bağlamlarda kızıl bayraklar veya pankartlar, meydan okuma ve savaşın bir sembolü olarak da görülmüştür.

Marksist kurama göre Türk romanının başlangıcı, 1930'lu yıllardan itibaren Rusya'da etkin olan toplumcu gerçekçi sanat anlayışının Türkiye'de görülmeye başlamasıyla kabul edilir.

Siyah Marksizmin kurucusu olarak Cedric Robinson kabul edilir. Ancak Siyah Marksizmi, aynı zamanda W. E. B. Du Bois, C. L. R. James ve Frantz Fanon gibi isimlerin de içinde bulunduğu bir düşünce geleneği olarak ele almak gerekir.

Toplumsal proletaryanın öncüsü, klasik Marksizm'de Komünist Parti olarak kabul edilir. Lenin'e göre, proletarya, sınıflı toplumsal yapıyı sona erdirecek tek iradedir ve bu irade, öncü Komünist Parti önderliğinde şekillenir. Bu kavram, proletaryanın örgütsüz ve bilinçsiz olduğu durumlarda, devrimin birincil öğesinin ve yaratıcısının marksist parti olduğunu ifade eder.