Sermaye

Sermaye bütçeleme yöntemleri iki ana kategoriye ayrılır: paranın zaman değerini göz önünde bulundurmayanlar ve göz önünde bulunduranlar. Paranın zaman değerini göz önünde bulundurmayan yöntemler: Geri Ödeme Dönemi (Pay Back Period) Yöntemi. Yatırım Kârlılığı (Return on Investment=ROI) Yöntemi. Paranın zaman değerini göz önünde bulunduran yöntemler: Net Bugünkü Değer (Net Present Value=NPV) Yöntemi. Kârlılık Endeksi (Profitability Index) Yöntemi. İç Getiri Oranı (Internal rate of Return=IRR) Yöntemi. Düzeltilmiş İç Getiri Oranı Yöntemi (Modified Internal rate of Return=MIRR). Ayrıca, sermaye bütçelemesinde Ortalama Verimlilik (Kârlılık) Yöntemi ve Yıllık Eşdeğer Gider Yöntemi gibi statik yöntemler ile Monte Carlo Simülasyonu gibi modern yöntemler de kullanılır.

Sermaye tavanının artırılması, doğrudan hisse alımı için bir neden değildir. Sermaye tavanının artırılması, şirketin sermaye yapısını korurken sermaye artırımı yapmasına izin veren bir yasal düzenlemedir. Hisse alımı kararı verirken, şirketin kayıtlı sermaye tavanını artırma kararının yanı sıra, genel finansal durumu, büyüme beklentileri ve sermaye artırımının türü (bedelli veya bedelsiz) gibi faktörler dikkate alınmalıdır. Yatırım kararları almadan önce bir finansal danışmana başvurulması önerilir.

Sermaye artırımı için SPK'ya başvuru zamanı, şirketin bedelsiz sermaye artırımı kararı aldıktan sonradır. Bedelsiz sermaye artırımı süreci şu aşamalardan oluşur: 1. Yönetim Kurulu Kararı. 2. Genel Kurul Onayı. 3. SPK Onayı. SPK'nın inceleme ve onay süreci, belgelerin tamamlanması ve değerlendirilmesine bağlı olarak bir hafta ile birkaç ay arasında sürebilir.

Limited şirkette sermaye artırımı, genel kurul kararının ardından 30 gün içinde ticaret sicilinde tescil edilmelidir. Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 93. maddesine göre, bu süre içinde başvurunun yapılmaması durumunda ek belgeler talep edilebilir.

Sermaye bütçelemesinde ilk aşama, planlama aşamasıdır.

İştirake sermaye aktarımı, özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir. Özkaynak yöntemine göre: İştirak yatırımı başlangıçta elde etme maliyeti ile kaydedilir. Yatırımcının, yatırım yapılan işletmenin kâr veya zararındaki payı, yatırımın defter değerini artırarak veya azaltarak finansal tablolara yansıtılır. Yatırım yapılan iştirakten alınan kâr payı gibi dağıtımlar, yatırımın defter değerini azaltır. Yatırım yapılan iştirakin değerlemesi sonucu oluşan kâr veya zarardan yatırımcıya düşen pay, özkaynak grubunda diğer kapsamlı gelir veya gider olarak sınıflandırılır. Ayrıca, iştirak yatırımı için katlanılan işlem maliyetleri (aracı kurumlara ödenen komisyonlar gibi) yatırımın defter değerine eklenir.

Anonim şirket, ortakların sermaye payları ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, hisse senetleri ile sermayesinin bölündüğü ve halka açık olabilen bir şirket türüdür. Anonim şirketin bazı işlevleri: Yönetim: Şirket, genel kurul ve yönetim kurulu aracılığıyla yönetilir. Sermaye birikimi: Şirket, daha fazla sermaye toplamak için ek hisse ve tahvil ihraç edebilir. Ortaklık yapısı: Ortak sayısı en az 5 olup, üst sınır yoktur; ortaklar hisselerini serbestçe devredebilir. Kâr dağıtımı: Ortaklar, şirkete yatırdıkları sermaye oranında kâr elde eder. Örnek olarak, Arçelik gibi büyük ölçekli firmalar anonim şirket yapısındadır.

Ödenmemiş sermaye için çeşitli cezalar uygulanabilir: Temerrüt faizi: Türk Ticaret Kanunu'na göre, sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahibi, ihtara gerek olmaksızın temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür. Şirketten ihraç: Yönetim kurulu, sermaye borcunu ödemeyen pay sahibini şirketten ihraç edebilir. Sözleşme cezası: Esas sözleşmede öngörülmüşse, pay sahipleri temerrüt hâlinde sözleşme cezası ödemekle zorunlu tutulabilir. Zararın tazmini: Şirket, sermaye koyma borcunun gecikmesi nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep edebilir. Örtülü kazanç dağıtımı: Vergi incelemesi sonucunda, ödenmemiş sermaye üzerinden adat yöntemiyle faiz hesaplanarak cezalı geçici vergi, kurumlar vergisi ve KDV tarhiyatı yapılabilir. Ayrıca, ödenmemiş sermaye borcu için şirketin kendi ortaklarına icra takibi başlatabileceği de belirtilmiştir.

Sermaye artırımı, belirli durumlarda yapılamaz. Bu durumlar şunlardır: Mevcut sermayenin ödenmemiş olması. Şirketin yasal sınırların altında sermayeye sahip olması. Şirketin özkaynaklarının sermayesinden daha az olması. Sermayeye eklenecek iç kaynakların bulunmaması. Ayrıca, sermaye artırımı için gerekli olan genel kurul kararının alınamaması veya Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) onayının sağlanamaması da sermaye artırımını engelleyen faktörler arasındadır.

Otofinansman, işletmenin elde ettiği karın bir bölümünün dağıtılmayıp işletme içinde bırakılmasına ve bu şekilde kendine öz kaynak yaratmasına verilen isimdir. Otofinansman, aynı zamanda finansal kuruluşların sermayedarlarının yanı sıra kredi sağlayıcılarının da çözüm sırasında ortaya çıkan zararlara ortak edilmesi uygulaması olarak da kullanılabilir. Otofinansmanın temel ilkeleri şunlardır: İşletmelerin ekonomik bağımsızlığı (kendi kendine yeterlilik, kendi kendini finanse etme, kendi kendini yönetme); Ekiplerin ve her bir çalışanın ekonomik faaliyetlerinin sonuçlarına maddi ilgisi; Sonuçlara yönelik maddi sorumluluk; Para yönetimi. Otofinansman, ekonomiyi yönetme prensibi olarak da kabul edilir ve malların satışından, işlerin ve hizmetlerin ifasından sağlanan gelirlerin işletme maliyetlerini tamamen karşılamasını öngörür.

Anonim şirketlerde tasfiye giriş kararı nisabı, sermayenin en az %75'ini oluşturan pay sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oylarıdır. Bu nisap, genel kurulda alınır ve ilk toplantıda bu çoğunluk sağlanamazsa, ikinci toplantıda da aynı nisap aranır.

Şirketlerin sermaye artırımına gitmesi, hem avantajlar hem de riskler barındırabilir. İşte bazı olumlu ve olumsuz etkiler: Avantajlar: Finansal gücün artırılması. Yatırım ve büyüme olanakları. Hisse senedi likiditesinin artırılması. Borçların azaltılması. Riskler: Mevcut hissedarlar için mülkiyet oranının azalması. Hisse fiyatlarının düşmesi. Sermaye artırımına katılıp katılmamak, şirketin yapısı, mevcut sermaye durumu ve yasal uyum gibi faktörlere bağlıdır.

Evet, belediye şirketleri sermaye artırımı yapabilir. Belediye şirketlerinde sermaye artırımı, iç kaynaklardan ve dış kaynaklardan olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilebilir. Dış kaynaklardan sermaye artırımı. İç kaynaklardan sermaye artırımı. Belediye şirketlerinin sermaye artırımına gidebilmesi için öncelikle belediye meclisinden kararın alınması gereklidir.

Sabit sermaye yatırımları, girişimcinin gerçekleştirmeyi düşündüğü proje ile ilgili ya da devam eden işletmecilik faaliyetleri içerisinde bilançonun duran varlıklarının finansmanını ifade eder. Bu kavram, aynı zamanda sermaye bütçelemesi veya yatırım bütçelemesi olarak da adlandırılır.

Ödenmiş sermaye, hisse senedi sayısı ile hisse nominal değerinin çarpılmasıyla hesaplanır. Formül şu şekildedir: Ödenmiş Sermaye = Hisse Senedi x Hisse Nominal Değeri. Örneğin, bir şirketin 50 milyon hisse adedi ve 1000 TL nominal hisse değeri varsa, ödenmiş sermaye şu şekilde hesaplanır: 50.000.000 x 1000 = 50.000.000.000 TL. Ödenmemiş sermaye, şirket ortaklarının ödemesi gereken sermaye tutarından ödenmiş olan sermayenin çıkarılmasıyla bulunur. Her anonim ve limited şirketin ödenmiş sermaye hesaplaması yapması ve yatırması zorunludur. Hesaplama yapılırken dikkat edilmesi gereken bazı unsurlar: Şirketin toplam yatırım tutarı; Şirketin sahip olduğu tüm mal varlığı; Şirketin ek yatırımları. Hesaplamanın ticari sicil kayıtları, şirketin ana sözleşmesi veya finansal raporlar üzerinden de kontrol edilmesi mümkündür.

Evet, emisyon primi ve ihraç primi aynı şeyi ifade eder. Anonim şirketlerde kuruluş veya sermaye artırımı sırasında, pay senedinin itibari değerinden daha yüksek bir bedelle çıkarılması durumunda ortaya çıkan farka “emisyon primi” veya “ihraç primi” denir.

Ticari işletmeden limited şirkete dönüşüm raporu hazırlamak için aşağıdaki adımlar izlenmelidir: 1. Tür Değiştirme Planı (TTK m. 185): Şirketin tür değiştirmeden önceki ve sonraki ticaret unvanı, merkezi ve yeni türe ilişkin bilgileri içermelidir. Şirketin sözleşmesini ve ortakların tür değiştirmeden sonra sahip olacakları payların sayısını, cinsini ve tutarını açıklamalıdır. 2. Tür Değiştirme Raporu (TTK m. 186): Yeni türe dönüşmenin amacı ve sonuçlarına dair hukuki ve ekonomik açıklamalar yapmalıdır. Limited şirkete ilişkin kuruluş hükümlerinin yerine getirildiğini, şirketin sözleşmesini ve ortakların pay değişim oranını belirtmelidir. Varsa, tür değiştirmeden kaynaklanan ek ödeme yükümlülükleri ve kişisel sorumlulukları açıklamalıdır. 3. YMM veya SMMM Raporu: Tür değiştiren işletmenin sermayesinin ödenip ödenmediği, karşılıksız kalıp kalmadığı ve şirket özvarlığının tespitini içermelidir. Tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri gibi özel sicillerde kayıtlı malvarlığının bulunması halinde, bunların gerçeğe uygun değerlerinin tespitini yapmalıdır. Raporlar, ilgili müdürlüklere hitaben hazırlanmalı ve yetkili kişiler tarafından imzalanmalıdır.

Sermaye artırımı yönetim kurulu beyan örneği hazırlanırken, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 457. maddesine göre aşağıdaki bilgiler yer almalıdır: Şirketin unvanı ve ticaret sicil numarası. Eski ve yeni sermaye miktarları. Nakdi sermaye artırımında, artırılan kısmın tamamen taahhüt edildiğine ve gerekli ödemelerin yapıldığına dair açıklamalar. Borç takası, sermayeye dönüştürülen fonlar veya yedek akçeler hakkında bilgiler. Gerekli organ ve kurumların onaylarının alındığına dair açıklamalar. Rüçhan haklarının durumu ve kullanılmayan hakların dağılımı. Ayni sermaye konuluyor veya işletme devralınıyorsa, bunlara verilecek karşılığın uygunluğuna dair açıklamalar. Hizmet verenlere ödenen ücretler hakkında bilgiler. İç kaynaklardan yapılan artırımın kaynakları ve gerçekliği. Şartlı sermaye artırımının kanuna uygunluğu. Örnek bir beyan için İTO'nun "dilekceler-belgeler" sayfasında yer alan "Yönetim Kurulu Beyanı" kullanılabilir. Beyan, yönetim kurulu üyeleri tarafından imzalanmalı ve T.C. kimlik numaraları veya vergi numaraları eklenmelidir.

Şirket açmak için sermaye özgüleyen senet hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, şirket kurarken sermaye ile ilgili bazı belgeler gereklidir: Sermaye beyanı. Hisse senedi veya ilmühaber. Şirket kurarken gerekli belgeler ve sermaye miktarı, şirket türüne göre değişiklik gösterir.

Sivas sanayisinin geri kalmasının bazı nedenleri: Sanayi kuruluşlarının yetersizliği. Eski sanayi sitelerinin durumu. Yetersiz teşvikler. Sivas sanayisinin gelişmesi için 1. OSB yatırımı için kredi desteği, çatı GES uygulamalarında kota açılması ve TÜRASAŞ’ta çıraklık eğitim merkezinin yeniden faaliyete geçirilmesi gibi talepler ilgili kurumlar tarafından olumlu karşılanmıştır.