Rönesans

Ortaçağ ve Yeniçağ arasındaki bazı farklar: Başlangıç ve Bitiş Tarihleri: Ortaçağ, Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılışıyla (476) başlar ve İstanbul'un fethiyle (1453) sona erer. Yönetim ve Sosyal Yapı: Ortaçağ'da derebeylik (feodalite) yönetimi ve kilise etkisi ön plandadır. Bilimsel ve Kültürel Gelişmeler: Yeniçağ, Rönesans ve Reform gibi önemli hareketlerle sanat, bilim ve teknolojide büyük gelişmelere sahne olmuştur. Din ve Mezhepler: Ortaçağ'da çok tanrılı dinler yaygındı ve din savaşları vardı.

İnkılaba neden olan bazı akımlar şunlardır: Fransız İhtilali. Sanayi İnkılabı. Kapitülasyonlar. Osmanlı'nın ekonomik durumu. Azınlık isyanları. Ayrıca, Atatürk önderliğinde gerçekleşen Türk İnkılabı'nı hazırlayan temel fikir akımları arasında cumhuriyetçilik, devletçilik, halkçılık, inkılâpçılık, laiklik ve milliyetçilik yer almaktadır.

Alt yazılı sahnede İtalya'nın ne anlattığına dair bilgi bulunamadı. Ancak, altyazıların genel olarak içerikle ilgili bazı işlevleri şunlardır: Erişilebilirliği artırma. Katılımı artırma. Kültürel nüansları yansıtma.

Rönesans ve Barok arasındaki sanat dönemi Maniyerizm'dir. Maniyerizm, 16. yüzyılın ortalarında İtalya'da ortaya çıkan ve Rönesans'ın klasik denge ve uyum anlayışına karşı gelişen bir sanat akımıdır.

Rönesans döneminde kullanılan bazı müzik aletleri: Klavsen. Lavta. Flüt. Obua. Keman. Trompet. Viyolonsel. Trampet. Zil. Vurmalı çalgılar. Ayrıca, Rönesans döneminde org, yan flüt, kornet, mandore, orpharion, bandora gibi çalgılar da kullanılmıştır.

Avrupa'nın uyanışı, yani Rönesans, Reform ve Aydınlanma hareketlerinin başlangıcı, çeşitli nedenlerle tetiklenmiştir: Coğrafi keşifler. Eski Yunan ve Roma eserlerinin incelenmesi. Kağıt ve matbaanın yaygınlaşması. Din adamlarına duyulan güvenin azalması.

İtalya, Rönesans'ın en önemli ülkesidir. Rönesans, 14. yüzyılın sonlarında İtalya'nın Floransa, Venedik ve Roma gibi şehirlerinde başlamış ve 17. yüzyılın başlarına kadar sürmüştür.

Raphael (Raffaello Sanzio da Urbino), Rönesans sanatının önemli bir temsilcisidir ve birçok açıdan önemlidir: Sanat Anlayışı: Eserlerinde zarafet, uyum ve insanın yüceltilmesi ilkelerini yansıtmıştır. Teknik Ustalık: Perspektif, renk kullanımı ve figürlerin anatomisi gibi alanlarda ustalaşmıştır. Başyapıtlar: "Atina Okulu", "Sistine Madonna" ve "Madonna del Prato" gibi önemli eserlere imza atmıştır. Etkisi: Barok dönem ressamlarından 19. yüzyıl akademik sanatçılarına kadar birçok sanatçıya ilham kaynağı olmuştur. Mimari Çalışmaları: Aziz Petrus Bazilikası'nın baş mimarlığını yapmış ve Roma'daki antik kalıntıların belgelenmesi ve korunması için çalışmalar yürütmüştür.

Rönesans'ın Osmanlı'ya etkileri şunlardır: Kültürel ve bilimsel geri kalma: Rönesans ile ortaya çıkan gelişmeleri takip etmekte geç kalan Osmanlı, batı dünyası ile arasındaki kültürel ve bilimsel farkın açılmasına sebep olmuş ve Osmanlı, Avrupa karşısında geri kalmaya başlamıştır. Ekonomik etkiler: Rönesans, Avrupa'da zenginliğin artmasına yol açmış, bu da Osmanlı'nın vergi gelirlerinin azalmasına neden olmuştur. Ticaret yollarının önem kaybetmesi: İpek ve Baharat yolları önemini kaybetmiş, bu durum Osmanlı'nın ekonomik olarak zor duruma düşmesine yol açmıştır. Haçlı ordularının engellenmesi: Avrupa'da Papa'nın etkinliğinin sona ermesi ve kiliseye duyulan güvenin azalması, Osmanlı'nın Haçlı bir ordu ile karşılaşmasını engellemiştir. Hezarfenlerin yetişmesi: Rönesans döneminde Osmanlı'da Matrakçı Nasuh gibi çok yönlü insanların (hezarfen) yetişmesine katkı sağlamıştır. Teknik ve bilimsel ilerlemeler: Rönesans'ın etkisiyle Osmanlı'da da bilim ve teknik alanda ilerlemeler kaydedilmiştir. Ayrıca, Osmanlı egemenliği altında yaşayan Hristiyan halkın geniş haklara sahip olması ve dini özgürlüklerin bulunması, Reform sonrası Avrupa'da yaşanan mezhep savaşları benzeri çatışmaların Osmanlı'da yaşanmamasına neden olmuştur.

Asanatlar platformunda yer alan bazı sanatçılar: Ali Yaycıoğlu; Artin Demirci; Atalay Mansuroğlu; Aydemir Ökmen; Ayşenur Köksal; Beyza Boynudelik; Can Göknil; Cemal Erez; Cumhur Özer; Çağla Saydağ Karter. Ayrıca, Mehmet Atak, Alper Gencer, Selim Erdoğan gibi şairler de platformda yer almaktadır. Asanatlar, "şiirden sinemaya" temalı bir platform olup, çeşitli sanat dallarından sanatçıların eserlerini içermektedir.

Tıpta gerçek kadavraların kullanımı hiçbir zaman yasaklanmamıştır. Ancak, kadavra temininde zorluklar yaşanmaktadır. Türkiye'de, sahipsiz cenazelerin kadavra olarak kullanılması, 29.05.1979 tarih ve 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir. Kadavra temininde yaşanan zorluklar, özellikle beden bağışının az olması nedeniyle, bazı tıp fakültelerinin ithal kadavra kullanmasına yol açmaktadır.

15-17. yüzyıl felsefesinin ortaya çıkmasının bazı nedenleri: 12. yüzyıl çeviri faaliyetleri. Yeni coğrafi keşifler. Ekonomik gelişmeler. Siyasi değişimler. Hümanizm. Bilimsel yöntem. Bu dönemde felsefe alanındaki değişimlerden önce bilim, sanat, din, ekonomi ve bunların bir sonucu olarak toplumsal hayat ve kültürel alanda değişimler yaşanmıştır.

Vitruvius (Marcus Vitruvius Pollio), MÖ 1. yüzyılda yaşamış Romalı bir mimar, mühendis ve yazardır. Vitruvius'un yaptığı bazı önemli işler: Jül Sezar'ın ordusunda görev yapmak. Fano'da bir bazilika inşa etmek. Leonardo da Vinci'ye ilham vermek. Vitruvius'un çalışmaları, mimarlıkta "sağlamlık", "kullanışlılık" ve "güzellik" olarak özetlenen üç temel prensibi (firmitas, utilitas, venustas) ortaya koymuştur.

Papa Martin hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, 21 Nisan 2025 tarihinde 88 yaşında hayatını kaybeden Papa, Jorge Mario Bergoglio (Papa Franciscus) idi.

İtalya'da başlayan ve bilim ile sanat üzerindeki skolastik düşüncenin etkisini kaybetmesine, akıl, eleştiri ve hümanizmin ön plana çıkmasına yol açan gelişme Rönesans'tır. Rönesans, 15. ve 16. yüzyıllarda İtalya'da başlayan ve Batı ile klasik İlk Çağ (Eski Roma ve Yunan) eserleri arasında bağın yeniden kurulmasını sağlayan bir dönemdir. Rönesans'ın ortaya çıkışında İslam coğrafyasından yapılan çeviriler, coğrafi keşifler, ekonomik faaliyetler ve siyasal hareketlilikler gibi etkenler de rol oynamıştır.

Donatello'nun Rönesans sanatına katkıları şunlardır: Teknik yenilikler: "Schiacciato" adı verilen çok ince kabartma tekniğini geliştirmiştir. Gerçekçilik ve duygusal derinlik: Eserlerinde yüksek derecede gerçekçilik ve duygu yoğunluğu kullanmıştır. Malzeme çeşitliliği: Mermer, bronz, ahşap ve pişmiş toprak gibi farklı malzemelerle çalışmıştır. Perspektif kullanımı: Heykel sanatına resimsel bir bakış açısı kazandırmış, figürlerin mekânla olan ilişkisini ustalıkla kurgulamıştır. Antik tekniklerin canlandırılması: Antik Roma heykellerini inceleyerek, klasik tarzı Rönesans hareketine taşımıştır. İnsan merkezli anlatım: Kahramanları kusursuz değil, insanî zaafları ve duyguları olan varlıklar olarak tasvir etmiştir.

Gentile Bellini, Rönesans döneminde Venedik'te yaşamış önemli bir İtalyan ressamdır ve Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapmasıyla tanınmaktadır. Bellini'nin önemli olmasının diğer nedenleri arasında: Sanatçı bir ailenin üyesi olması. Venedik resim sanatına katkıları. Doğu-Batı kültürlerini yansıtması.

Santa Maria del Fiore Katedrali'nin mimarı Filippo Brunelleschi'dir. Katedralin ilk mimarı ise Arnolfo di Cambio'dur.

Michel de Montaigne, deneme türünü yaratması ve geliştirmesiyle önemli bir yazardır. Önemli olmasının bazı nedenleri: İnsan odaklı yazıları: Denemelerinde insan sevgisi, iyimserlik, dayanışma, özgürlük ve okuma alışkanlığı gibi konuları ele almıştır. Sade anlatım: Karmaşık felsefi düşünceleri herkesin anlayabileceği bir dille ifade etmiştir. Edebiyata katkısı: Felsefeyi gündelik dile uygulayarak düşünceyi aydın kitlelere sevdirmiştir. Etkisi: Montaigne, Shakespeare, Descartes, Nietzsche gibi birçok yazarı etkilemiştir. Özgün yaklaşımı: Klasik kuşkuculuğu yeniden gündeme getirmiş ve sürekli eleştirel inceleme fikrini tanıtmıştır.

Rönesans döneminin üç büyük sanatçısı şunlardır: 1. Leonardo da Vinci. 2. Michelangelo Buonarroti. 3. Raffaello Sanzio (Rafael).