MilliMücadele

Sakarya Marşı, Sakarya Meydan Muharebesi'nin Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanmasının ardından, Ahmet Cemalettin Çinkılıç tarafından bestelenmiştir. Marşın sözleri ise Vedat Örfi Bengü'ye aittir.

Anadolu Ajansı'nın (AA) temel amacı, milli mücadeleyi desteklemek ve doğru bilgiyi halka ulaştırmaktır. AA'nın diğer amaçları arasında: İç ve dış kamuoyunun sağlıklı ve doğru bilgi akışını sağlamak; Türkiye'nin sesini uluslararası alanda daha geniş kitlelere ulaştırmak; Günlük ortalama 2000 haber, 2000'in üzerinde fotoğraf, 10'a yakın infografik ve 400'ün üzerinde video yayınlamak ve 20'ye yakın canlı yayın yapmak yer alır.

Milli Mücadele'de iç cephe komutanları arasında Ali Fuat Cebesoy, Çerkez Ethem, Refet Bele ve Demirci Mehmet Efe gibi isimler bulunmaktadır. Ali Fuat Cebesoy: İç Anadolu'daki askeri birliklerle Sakarya Boğazı'na kadar olan bölgeyi İngiliz işgaline karşı korumuştur. Çerkez Ethem: İç isyanları bastırmış ve Anzavur gibi tehditlere karşı mücadele etmiştir. Refet Bele: Konya'daki Birinci ve İkinci Bozkır Ayaklanmaları'nda önemli rol oynamış, halkı Milli Mücadele'ye kazandırmıştır. Demirci Mehmet Efe: Ege bölgesinde işgalci kuvvetlere karşı mücadele etmiştir. Ayrıca, düzenli ordu kurulduktan sonra her cepheye birer komutan atanmıştır.

Milli Mücadele döneminde öne çıkan bazı sanatçılar: Ressamlar: Halil Dikmen, Namık İsmail, Mehmet Ruhi Arel, Sami Yetik, Hikmet Onat, Şeref Akdik, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı. Yazarlar ve Şairler: Mehmet Emin Yurdakul, Süleyman Nazif, Mehmet Akif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı, Ziya Gökalp, Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Samih Rıfat, Aka Gündüz, Enis Behiç Koryürek, Celal Nuri İleri, Ahmet Ağaoğlu, Ruşen Eşref Ünaydın, Halit Fahri Ozansoy, Yusuf Ziya Ortaç, Falih Rıfkı Atay, Faruk Nafiz Çamlıbel, İbrahim Alâeddin Gövsa, Orhan Seyfi Orhon, İsmail Sevük, Müfide Ferit Tek, Şukufe Nihal Başar, Halide Nusret Zorlutuna.

Evet, Mehmet Akif ve Eşref Edip dosttur. Eşref Edip, Mehmet Akif'in yakın dostu olup, onun davasını ve düşünce dünyasını vefatından sonra da yaşatmıştır. İki dost, 1922 ile 1953 yılları arasında yurtdışında yaşadıkları dönemde de birbirleriyle sürekli mektuplaşmışlardır.

Mustafa Kemal Atatürk, Mondros Mütarekesi'ne şiddetle tepki göstermiştir. Atatürk'ün Mondros Mütarekesi'ne karşı tepkilerinden bazıları şunlardır: Bildiri. İşgallere karşı direnç. Sadrazama telgraf. Söz. Ayrıca, Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı'nın dağıtılması ve kendisinin İstanbul'a çağrılması üzerine, 13 Kasım 1918'de İstanbul'a dönmüştür.

Hayır, İrade-i Milliye ve Hakimiyet-i Milliye aynı değildir. İrade-i Milliye, Sivas Kongresi sonrasında Heyet-i Temsiliye tarafından yayınlanan, milli mücadelenin tek resmi gazetesi olarak Türk halkına ulus devletin yolunu gösteren gazetedir. Hakimiyet-i Milliye, İrade-i Milliye'nin devamı olarak, Mustafa Kemal Paşa'nın başkanlığında, 10 Ocak 1920'de yayın hayatına başlayan, Millî Mücadele'nin fikir ve kararlarını halka yaymayı amaçlayan gazetedir.

Milli Mücadele setlerinin kitap sayıları farklılık göstermektedir: Halk Kitabevi'nin "Milli Mücadele Kahramanları" kitap seti 8 kitaptan oluşmaktadır. Kronik Kitap'ın Milli Mücadele seti ise 5 kitaptan oluşmaktadır.

Sporun 100 yılı, Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. yılı olan 29 Ekim 2023 tarihinde kutlanmıştır. Bu kapsamda, Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, 1923'ten 2023'e kadar olan 100 yıllık spor tarihini yansıtan "Cumhuriyet ve Spor Yolu" adlı bir koridor oluşturmuştur.

Nutuk'un 6. bölümünde, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin toplanması ve milli egemenlik esasına dayalı bir halk hükûmetinin kurulması konuları ele alınmaktadır. Bu bölümde ayrıca, milletin takip etmesi gereken siyasi prensipler, hükûmet teşkili ve Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması gibi konular da yer almaktadır.

Havza Genelgesi'nin gerekçeleri şunlardır: İzmir ve Manisa'nın işgali: İzmir'in ve ardından Manisa'nın işgali, gelecekteki tehlikeyi açıkça ortaya koymuştur. Milli bilinç ve direniş: Ulusal bilinç uyandırılarak halkın işgallere karşı tepki göstermesi sağlanmıştır. Askeri birliklerin terhisinin önlenmesi: Dağınık halde bulunan askeri birliklerin Mustafa Kemal Paşa'nın emrine girmesi ve terhisinin önlenmesi hedeflenmiştir. Milli derneklerin yaygınlaştırılması: Milli derneklerin faaliyetlerinin sağlanması ve milis kuvvetlerin kurulması teşvik edilmiştir. İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'ne tepki: İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'ne işgalleri kınayan telgraflar çekilmesi amaçlanmıştır.

Atatürk'ün dört kongre yapmasının başlıca nedenleri şunlardır: 1. Milli Mücadeleyi Ulusal Bir Temele Oturtmak: Sivas Kongresi ile tüm Anadolu ve Rumeli'deki direniş örgütlerini bir çatı altında birleştirerek ulusal bir mücadele başlatmak. 2. Bölgesel Direnişleri Ulusal Mücadeleye Dönüştürmek: Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri ile Batı Anadolu'daki yerel direniş hareketlerini ulusal bir yapıya kavuşturmak. 3. Bağımsızlık ve Milli İrade: Erzurum Kongresi'nde manda ve himayeyi reddederek tam bağımsızlık fikrini benimsemek. 4. Örgütsel Yapılanma ve Beyannameler: Kongrelerde, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kurulması ve önemli kararların alınması. Bu kongreler, Türk milletinin bağımsızlık ve egemenlik mücadelesinde kritik rol oynamıştır.

Sina Akşin'in "İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele" adlı üç ciltlik eseri, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerini ve Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesini ele alır. Üçüncü cilt, "İç Savaş ve Sevr'de Ölüm", şu konuları işler: Dördüncü Damat Ferit hükümetinin kuruluşundan Sevr Antlaşması'nın imzalanmasına kadar olan süreç; Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri olarak somutlaşan demokratik-ulusçu harekete karşı verilen iç savaş; Emperyalist kuvvetlerin Osmanlı İmparatorluğu'na yönelik planları ve Balkanlar, Ortadoğu ile Anadolu'yu yeniden şekillendirme çabaları.

Konya'da Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti, işgallere ve işgalcilerin zulümlerine karşı protesto gösterileri, yardım faaliyetleri ve İtilaf Devletleri temsilcilerine gönderilen telgrafları koordine etmek amacıyla kurulmuştur. Cemiyet, 26 Kasım 1919'da Sivas Valisi Reşit Paşa'nın eşi Melek Reşid Hanım'ın başkanlığında kurulmuş ve 9 Aralık 1919'da Sivas Valiliğince onaylanmıştır. Konya'daki kadınlar, Millî Mücadele sırasında eğitimli kadınlar tarafından yönetilen bu cemiyet aracılığıyla mitingler, beyannameler, askerlerin ihtiyaç malzemelerinin üretimi ve gönüllü sağlık hizmetleri gibi faaliyetlerde bulunmuşlardır.

Erzurum Kongresi'nde alınan tam bağımsızlığı amaçlayan karar, "Milli sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür, parçalanamaz." kararıdır. Bu kararla, milli sınırlar içinde kalan toprakların Türk vatanını oluşturduğu ve bu sınırların korunması gerektiği vurgulanarak, Misak-ı Milli'nin temeli atılmış ve tam bağımsızlık amacı açıkça ortaya konmuştur.

Amasya Genelgesi'nin milli mücadeleyi kişisellikten çıkarması, kurtuluş hareketinin bireysel bir girişim olmaktan çıkıp, milletin birlik ve dayanışmasını sağlayacak bir kurul tarafından yürütülmesini sağlamak anlamına gelir. Genelgede, "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ifadesiyle, milli iradeye ve halk egemenliğine dayanan yeni bir meclis, hükümet ve devlet kurma hedefi açıkça ortaya konmuştur. Bu kararla birlikte, Osmanlı Devleti'nin tamamen çöktüğü ve padişah hükümetinin milleti temsil edemediği vurgulanarak, milletin kendi kaderini kendi eline alması gerektiği belirtilmiştir.

Hakimiyet-i Milliye Gazetesi'nde yer alan bazı haber konuları: Kuva-yi Milliye, Milli Mücadele ve cephe gelişmeleri. İstanbul'un işgali. Büyük Millet Meclisi'nin kararları. Türkiye ve Türk halkının geleceği. Fransız İnsan Hakları Beyannamesi. Gazetede ayrıca, Mustafa Kemal Paşa'nın not ettirdiği başyazılar, işgal protestolarına dair telgraflar ve Anadolu'dan gelen haberler de yer alıyordu. Hakimiyet-i Milliye, Millî Mücadele'nin sözcüsü olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yarı resmî organı kabul edilmiş ve "Anadolu'nun millî vicdanına tercüman" olmuştur.

Yörük Ali Efe, Kurtuluş Savaşı sırasında gösterdiği kahramanlıklar ve Batı ile Güney Anadolu'da düşmana ilk düzenli baskını yapmasından dolayı kahraman ilan edilmiştir. Kahramanlığının bazı sebepleri: 16 Haziran 1919'da, Sultanhisar'da, Malgaç Köprüsü’nü basarak bir Yunan müfrezesini imha etmesi. Düzenli ordu kurulana kadar düşman kuvvetlerinin Aydın kanadından Anadolu içlerine ilerlemesini engellemesi. Milli Mücadele'deki başarıları nedeniyle TBMM tarafından Kırmızı şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmesi.

Milli Mücadele döneminde Trabzon'da çeşitli siyasi gruplar ve cemiyetler bulunmaktaydı: Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti: 10 Şubat 1919'da kurulmuş, Trabzon'un Osmanlı Devleti'ne bağlılığını korumayı amaçlamıştır. Trabzon ve Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti: Aralık 1919'da kurulmuş, Trabzon ve çevresinde adem-i merkeziyet (yerinden yönetim) istemiştir. Pontus Rum Örgütleri: Trabzon'da Pontus Devleti kurma amacıyla faaliyet gösteren Rum cemiyetleri ve çeteler bulunmaktaydı. Ayrıca, Milli Mücadele'yi destekleyen sosyal, kültürel ve mesleki cemiyetler de vardı: Türk Ocağı: Yeniden faaliyete geçirilmiştir. Hilal-i Ahmer Cemiyeti: Sosyal yardım amacıyla kurulmuştur. Himaye-i Etfal Cemiyeti: Çocuklarla ilgili çalışmalar yapmıştır. Muallimîn Cemiyeti: Öğretmenlerin teşkilatlanması için kurulmuştur. İdman Ocağı: Spor kulübü olarak kurulmuştur.

Dramalı Rıza Bey, I. Dünya Savaşı sırasında Sina-Filistin Cephesi'nde savaşmıştır. Milli Mücadele döneminde ise Dramalı Rıza Bey, çeşitli cephelerde görev almıştır: Batı Anadolu: Yunan işgaline karşı mücadelede yer almıştır. Akhisar Cephesi: İzmir'in işgalinden sonra Akhisar'da milli teşkilatların kurulmasında rol oynamıştır. Salihli Cephesi: Çerkes Ethem Bey ile birlikte Yunanlara karşı savaşmıştır. Anzavur Ahmet'in İsyanı: Anzavur Ahmet'in isyanını bastırmak için kurulan takip müfrezesinin kumandanı olarak görev yapmıştır.