Atom

Nükleon sayısı, bir atomun çekirdeğinde bulunan proton ve nötron sayısının toplamıyla bulunur. Formül: Nükleon sayısı = Proton sayısı + Nötron sayısı. Örnek: Helyum atomunun 2 protonu, 2 nötronu vardır. - Nükleon sayısı = 2 + 2 = 4. Alternatif olarak, periyodik tabloda genellikle bir elementin sembolünün üst kısmında verilen kütle numarası, nükleon sayısını ifade eder.

Atomda elektron hareketi şu şekilde gerçekleşir: Belirli enerji seviyelerinde hareket: Elektronlar, atom çekirdeğinin etrafında belirli enerji seviyelerinde, yani kabuklarda hareket eder. Dans benzetmesi: Bu hareket, "elektronların dansı" olarak adlandırılır. Enerji alışverişi: Elektronlar, enerji seviyeleri arasında geçiş yapabilir, bu sırada enerji yayar veya soğurur. Çekirdek etrafında dönme: Elektronlar, çekirdek etrafında döner; bu dönüş, elektronun negatif, çekirdeğin ise pozitif yüklü olması nedeniyle oluşan çekim kuvveti sayesinde gerçekleşir. Sıfır nokta hareketi: Elektronlar, en düşük enerji seviyesinde bile sürekli hareket eder; bu hareket, kuantum etkisi olan "sıfır nokta hareketi" olarak adlandırılır. Elektronun hareketini durduracak bir kuvvet olmadığı sürece, elektron hareketini sürdürür.

Atom numarası ve atomun kimliği aynı şeydir, çünkü atom numarası, bir elementin her bir atomundaki proton sayısını ifade eder. Atom numarası, periyodik tabloda elementlerin sırası belirlenirken kullanılır ve bir elementi diğerinden ayırt etmeyi sağlar.

Kimyada oktet kuralı, elementlerin bileşik oluştururken son orbitallerindeki (yörüngelerindeki) elektron sayılarını, soy gazlarınkine benzer şekilde sekize getirmesi kuralıdır. Bu kuralla ilişkilendirilen bir diğer kural olan dublet kuralı ise, helyumun sadece iki elektronu olduğu için, helyuma benzemek amacıyla elektron sayısını ikiye getirme kuralıdır. Helyum dışındaki soy gazların son yörüngesinde zaten 8 elektron bulunduğundan, atomlar kararlı hale gelmek için elektron verebilir, elektron alabilir veya ortaklaşa kullanabilir.

İyonlar, atomların elektron kazanması veya kaybetmesi sonucu oluşan yüklü parçacıklardır. Katyonlar: Atomlar elektron kaybettiğinde oluşan pozitif yüklü iyonlardır. Anyonlar: Atomlar elektron kazandığında oluşan negatif yüklü iyonlardır. İyonlar, elektriksel iletkenlik ve kimyasal reaksiyonlarda önemli rol oynar. İyonların çalışma prensiplerinden biri de, yüksek yüklü iyonların katı malzemelere nüfuz ettiğinde eksik elektronları geri kazanarak elektriksel olarak nötr hale gelmesidir.

Elektronların orbitallere yerleşimi, üç temel prensibe göre yapılır: 1. Aufbau İlkesi (İnşa Kuralı). 2. Pauli Dışlama İlkesi. 3. Hund Kuralı.

Aktinyumun elektron dağılımı şu şekildedir: 1s: 2 elektron. 2s: 2 elektron. 2p: 6 elektron. 3s: 2 elektron. 3p: 6 elektron. 3d: 10 elektron. 4s: 2 elektron. 4p: 6 elektron. 4d: 10 elektron. 5s: 2 elektron. 5p: 6 elektron. 4f: 14 elektron. 5d: 10 elektron. 6s: 2 elektron. 6p: 6 elektron. 6d: 1 elektron. 7s: 2 elektron. Bu dağılım, kısaltılmış haliyle Rn 6d1 7s2 olarak yazılır.

Karbon atomu, tekli, ikili ve üçlü kovalent bağlar kurarak çeşitli atomlarla bağ yapabilir. Karbon atomunun bağ yaptığı bazı atomlar: Hidrojen. Oksijen. Diğer karbon atomları. Karbon, genellikle metallerden ve ametallerin birçoğundan farklı olarak, bağ oluşumunda iyonik değil, kovalent (ortaklaşa) bir yol izler.

C2H6 molekülü 8 mol atom içerir. - 2 karbon atomu (C) - 6 hidrojen atomu (H) Toplamda 8 atom bulunur.

En fazla s, d, p, f bloklarının kaç olabileceği, periyodik tablodaki yerlerine ve elektron dizilimlerine bağlıdır: s bloğu: Her s orbitali en fazla 2 elektron alabilir. p bloğu: p orbitali en fazla 6 elektron alabilir (3 p orbitali × 2 elektron/orbital). d bloğu: d orbitali en fazla 10 elektron alabilir (5 d orbitali × 2 elektron/orbital). f bloğu: f orbitali en fazla 14 elektron alabilir (7 f orbitali × 2 elektron/orbital). Bu bilgilere göre, bir elementin taşıyabileceği maksimum s, d, p, f elektron sayıları sırasıyla 2, 10, 6 ve 14'tür.

Elektron bulutu modeli, atomun iç yapısını açıklamak için geliştirilmiş bir modeldir. Elektron bulutu modelinin bazı özellikleri: Olasılık dağılımı: Elektronun kesin konumu belirlenemez, sadece olası konumları gösteren bir dağılım kullanılabilir. Dış faktörlerden etkilenme: Elektron bulutu, elektron-elektron etkileşimleri, dış manyetik alanlar ve diğer atomlardan veya moleküllerden kaynaklanan bozulmalar gibi faktörlerden etkilenir. Kullanım alanları: Kuantum mekaniği, kimya ve fizik gibi alanlarda kullanılır. Elektron bulutu modeli, 1926 yılında Erwin Schrödinger tarafından geliştirilen Schrödinger dalga denklemi sayesinde ortaya çıkmıştır.

Elektron katman diziliminin 10. katmana kadar nasıl yapılacağına dair bilgi bulunamadı. Ancak, elektron katman dizilimi şu şekilde yapılır: Enerji seviyelerine göre sıralama. Maksimum elektron sayısı. Pauli dışlama ilkesi. Hund kuralı. Elektron katman dizilimi örnekleri ve daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: eokultv.com; wikihow.com.tr; tr.wikipedia.org; bikifi.com.

Periyot ve gruplarda görülen değişimlerin temel sebepleri şunlardır: Atom yarıçapı: Periyot boyunca (soldan sağa doğru): Çekirdek yükünün artması ve elektronların çekirdeğe daha güçlü çekilmesi nedeniyle atom yarıçapı azalır. Grup boyunca (yukarıdan aşağıya doğru): Enerji seviyelerinin artması ve elektronların çekirdekten daha uzak bir mesafede yer alması nedeniyle atom yarıçapı artar. İyonlaşma enerjisi: Periyot boyunca: Çekirdek yükünün artması ve elektronların çekirdeğe daha güçlü bağlanması nedeniyle iyonlaşma enerjisi artar. Grup boyunca: Atom yarıçapının artması ve elektronların çekirdekten daha uzak olması nedeniyle iyonlaşma enerjisi azalır. Elektronegatiflik: Periyot boyunca: Çekirdek yükünün artması ve elektronların çekirdeğe daha güçlü çekilmesi nedeniyle elektronegatiflik artar. Grup boyunca: Atom yarıçapının artması ve çekirdekten daha uzak olan elektronların daha zayıf çekilmesi nedeniyle elektronegatiflik azalır. Bu değişimler, atomların yapısal özellikleri ve elektron dizilimlerine bağlıdır.

Bir atomun kütlesi, çekirdekte bulunan proton ve nötronlardan oluşur. Protonlar, pozitif yüklü taneciklerdir ve yaklaşık 1,6725 × 10⁻²⁷ kg kütleye sahiptir. Nötronlar, elektriksel yükü olmayan taneciklerdir ve yaklaşık 1,6748 × 10⁻²⁷ kg kütleye sahiptir. Atomun boyutu, çekirdeğin etrafındaki katmanlarda dönen elektronlardan oluşur.

9. sınıf kimya dersinde atom yarıçapının nasıl hesaplandığına dair bilgi bulunamadı. Ancak, atom yarıçapı hakkında şu bilgiler değerlendirilebilir: Atom yarıçapı, bir atomun çekirdeği ile en son elektronu arasındaki uzaklığı ifade eder. Atom yarıçapı, farklı yöntemlerle ölçülebilir: kovalent yarıçap, Van der Waals yarıçapı ve metalik yarıçap. Aynı cins iki atomun atom çekirdekleri arasındaki uzaklığın yarısıdır. Atom yarıçapı, periyodik tabloda bir grupta yukarıdan aşağıya inildiğinde artar, bir periyotta soldan sağa doğru ilerledikçe azalır. Yörünge sayısı aynı olan atomlarda yarıçap, proton sayısı ile ters orantılıdır. Bir atom elektron aldığında yarıçapı artar, elektron verdiğinde ise yarıçapı azalır.

Kararlı yapıya sahip atomlar, genellikle soygazlar veya asal elementler olarak bilinir ve periyodik cetvelin 8A grubunda yer alırlar. Bazı kararlı atom örnekleri: Helyum (2 elektron); Neon (2-8 elektron); Argon (2-8-8 elektron).

Atomun formülleri hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, atomun yapısını ve parçacıklarını tanımlayan bazı semboller ve terimler şunlardır: Proton (p+). Nötron (n). Elektron (e-). Atom numarası (Z). Kütle numarası (A). Orbital. Atomun yapısı ve parçacıkları hakkında daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: tr.wikipedia.org; ogmmateryal.eba.gov.tr; egitim.siirt.edu.tr.

7. sınıf atom modeli testleri için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: Wordwall sitesinde 7. sınıf atom modelleri ile ilgili çeşitli testler bulunmaktadır. Derslig sitesinde 7. sınıf atom modelleri testi PDF formatında mevcuttur. Wayground sitesinde atom ve atom modelleri ile ilgili 7. sınıf için uygun bir değerlendirme testi yer almaktadır. YouTube'da 7. sınıf atomun yapısı ile ilgili test çözümleri mevcuttur. Fenokulu sitesinde 7. sınıf kazanım kavrama testleri arasında atomun yapısı ile ilgili testler bulunmaktadır.

Evet, proton ve nötron nükleonlardır. Nükleon, nötron ve protonların ortak ismidir.

İyon yarıçapı, iyonun yüküne ve periyodik tablodaki yerine göre değişir. Katyonlar (pozitif iyonlar), nötr atomlarından daha küçüktür. Anyonlar (negatif iyonlar), nötr atomlarından daha büyüktür. Periyodik tabloda: Periyotta (yatay satır) sağdan sola gidildikçe iyon yarıçapı genellikle büyür. Grupta (dikey sütun) yukarıdan aşağıya inildikçe iyon yarıçapı genellikle büyür.