Stopaj

Stopaj ödemenin bazı avantajları: Vergi tahsilatını hızlandırır. Vergi beyanını kolaylaştırır. Vergi kaçakçılığını önler. Ekstra mali yükleri azaltır. Bazı fonlarda vergi muafiyeti sağlar. Stopaj oranları, gelir türüne ve yürürlükteki vergi mevzuatına göre belirlenir.

CMK makbuzunda stopajın nasıl hesaplanacağına dair bilgi bulunamadı. Ancak, stopaj vergisinin genel olarak nasıl hesaplandığı hakkında bilgi verilebilir. Stopaj, gelir üzerinden belirli bir yüzdesi kesilerek hesaplanır. Hesaplama için aşağıdaki adımlar izlenir: 1. Brüt ücretin hesaplanması. 2. Kesintilerin hesaplanması. 3. Gelir vergisi matrahının hesaplanması. 4. Stopajın hesaplanması. Stopaj vergisi oranları, maaş ödemelerinde %15-35, kira ödemelerinde %20 ve serbest meslek ödemelerinde %20 gibi farklılıklar gösterir. Daha detaylı bilgi ve hesaplama için bir vergi danışmanına başvurulması önerilir.

Mevduat faizinde stopaj oranları en son 1 Şubat 2025 tarihinde artırılmıştır. 9 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile stopaj oranlarında yeniden artışa gidilmiştir. Daha önce satın alınan yatırım fonu paylarının 9 Temmuz 2025 tarihinden sonra elden çıkarılmasında ise iktisap tarihlerinde geçerli olan oranlar uygulanmaktadır.

Stopaj ve damga vergisi aynı değildir. Stopaj, gelir veya kazanç üzerinden tahakkuk eden verginin, geliri elde eden kişi veya kurumdan doğrudan tahsil edilmesi yerine, bu geliri sağlayan kişi veya kurum tarafından kesilerek ilgili vergi dairesine beyan edilip ödenmesi yöntemidir. Damga vergisi, kişiler ile kurumlar, kurumlar ile kurumlar veya kişiler ile kişiler arasında gerçekleştirilen tüm resmi ve hukuki işlemlerde kullanılan kağıtlardan alınan vergiyi temsil etmektedir. Dolayısıyla, stopaj ve damga vergisinin amaçları ve uygulama alanları farklıdır.

Stopaj matrahına KDV dahil değildir. Stopaj, brüt gelir üzerinden hesaplanır ve bu hesaplama sırasında KDV dikkate alınmaz. Örneğin, bir danışmana 10.000 TL ödeme yapıldığında, stopaj hesaplaması şu şekilde yapılır: Gelir Tutarı: 10.000 TL Stopaj Oranı: %20 Stopaj Kesintisi: 10.000 x 0,20 = 2.000 TL Bu durumda, danışmana ödenecek net tutar 10.000 - 2.000 = 8.000 TL olacaktır.

BES stopaj iadesi hesaplanmaz, çünkü stopaj kesintisi yasal bir vergi olup iadesi yapılmaz. Ancak, bireysel emeklilik sisteminden (BES) çıkış yaparken ödenecek stopaj tutarı, sistemde kalınan süreye ve çıkış nedenine göre değişen oranlara göre hesaplanır: 10 yıldan önce ayrılma: %15 stopaj. 10 yıl tamamlanıp 56 yaş öncesi ayrılma: %10 stopaj. Emeklilik, vefat veya maluliyet nedeniyle ayrılma: %5 stopaj.

Temettüye stopaj gelmesi, yatırımcıların net temettü kazançlarında azalmaya yol açar. 22 Aralık 2024 tarihinden itibaren, Borsa İstanbul’da işlem gören halka açık şirketlerin nakit temettü dağıtımlarında stopaj oranı %10'dan %15'e yükseltilmiştir. Örneğin, brüt 10 TL temettü dağıtımı yapan bir şirketin hissedarları daha önce net 9 TL alırken, yeni düzenlemeyle bu tutar net 8,5 TL’ye düşer. Stopaj oranındaki bu artış, temettü hisselerine yatırım yapan bireysel yatırımcıların net kazançlarını azaltabilir ve temettü hisselerine olan ilgiyi bir miktar düşürebilir.

Evet, 7524 sayılı Kanun ile elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarının üçüncü taraf satıcılarına yaptıkları ödemelerden stopaj kesintisi yapılacaktır. 22/12/2024 tarihli ve 32760 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 9284 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile elektronik ticarette stopaj oranı %1 olarak belirlenmiştir. Söz konusu düzenleme, 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecektir.

9 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 10041 nolu karar ile para piyasası fonlarında stopaj oranının artmasının sebebi, 6 aya kadar vadeli hesaplarda stopaj oranının %15’ten %17,5’e yükseltilmesidir. Bu değişiklik, yatırımcıların elde edeceği net faiz getirilerinde azalma yaşanmasına neden olmuştur. Stopaj oranları, fonun türüne ve alım tarihine göre değişiklik gösterebilir. Güncel stopaj oranları hakkında detaylı bilgi almak için bankaların veya aracı kurumların müşteri iletişim merkezleri ile iletişime geçilmesi önerilir.

01.11.2024 ile 31.01.2025 tarihleri arasında iktisap edilen, (değişken, karma, eurobond, dış borçlanma, yabancı, serbest fonlar ile unvanında "döviz" ifadesi geçen yatırım fonları hariç) yatırım fonlarından elde edilen gelir ve kazançlar için stopaj oranı %10 olarak uygulanmaktadır. Bu uygulama, 9 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 10041 nolu karar ile belirlenmiştir. Stopaj oranları, yatırım fonlarının türüne ve iktisap tarihine göre değişiklik göstermektedir.

Serbest meslek makbuzu KDV ve stopaj hesaplaması şu şekilde yapılır: 1. Brüt Tutar: Hizmet bedeli üzerinden hesaplanır. 2. Stopaj (Gelir Vergisi): Brüt tutar üzerinden %20 oranında hesaplanır. 3. Net Tutar: Brüt tutardan stopaj çıkarılarak bulunur. 4. KDV: Net tutar üzerinden %18 oranında hesaplanır. 5. Tahsilat Tutarı: Net tutar ve KDV toplamı alınarak elde edilir. Örnek Hesaplama: - Brüt Hizmet Tutarı: 20.000 TL - Stopaj (Gelir Vergisi): 20.000 x 20/100 = 4.000 TL - Net Tutar: 20.000 - 4.000 = 16.000 TL - KDV: 16.000 x 18/100 = 2.880 TL - Tahsilat Tutarı: 16.000 + 2.880 = 18.880 TL Hesaplama Araçları: - Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dijital vergi dairesi; - Paraşüt'ün serbest meslek makbuzu hesaplama aracı; - TÜRMOB'un hesaplama aracı.

Arızi kazançlarda stopaj vergisi uygulanabilir. Arızi kazançlar, Gelir Vergisi Kanunu'nun 82. maddesinde belirtilen ve devamlılık arz etmeyen kazançlardır. Örneğin, serbest meslek mensubu bir kişinin bir kereye mahsus sunum yaparak gelir elde etmesi arızi kazanç olarak nitelendirilir ve bu kazanç üzerinden %20 oranında stopaj vergisi hesaplanır. Ancak, stopaj vergisi ödeme yükümlülüğü, vergi kanunlarında belirtilen muafiyetler veya istisnalar kapsamında değerlendirilebilir.

Özelge ile gider pusulası stopaj oranı değişebilir. Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi, farklı işlem türleri için belirli stopaj oranlarını belirler ve bu oranlar özelge ile değiştirilebilir. 2025 yılı için güncel stopaj oranları ise şu şekildedir: Dokuma ürünleri, nakış işleri, turistik eşya gibi mal alımları ve üretiminde ödenen hizmet bedelleri: %2. Hurda mal alımları: %2. Diğer mal alımları: %5. Diğer hizmet alımları: %10. Vergi mükellefi olmayan ve esnaf muafiyetinden yararlanmayan kişilerden alınan hizmetler: %20. Kapı kapı dolaşarak satış yapan kişilere yapılan komisyon ve prim ödemeleri: %20.

Evet, TEB She fonu (TEB Portföy Önce Kadın Değişken Fon) için stopaj oranı %17,5'tir. Bu oran, 9 Temmuz 2025 tarihinde yayımlanan 10041 sayılı kararla belirlenmiştir.

Stopaj oranı brüt tutar üzerinden hesaplanır. Örneğin, kira stopajı brüt kira bedeli üzerinden yapılır; net kira bedeli üzerinden hesaplama yapılmaz.

Stopaj vergisi, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen takvim doğrultusunda ödenir. Aylık ödemeler: Ödemeyi takip eden ayın 26. gününe kadar yapılır. Üç aylık ödemeler: Ödemenin alınacağı ayı takip eden üçüncü ayın 26. gününe kadar yapılır. Yıllık ödemeler: Her yıl mart ve temmuz aylarında iki taksit şeklinde ödenir. Ayrıca, stopaj vergisi yıllık gelir beyannamesi ile de belirlenip ödenebilir.

Evet, iş yeri kira stopajı gider olarak yazılabilir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesi uyarınca, kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen kira gelirleri üzerinden kesilen stopaj, ticari faaliyetin devamı için yapılmış bir gider sayılır ve kurum kazancından indirilebilir. Ancak, bu giderlerin belgelenmesi ve bordroya doğru şekilde yansıtılması gereklidir.

Serbest meslek makbuzunda stopaj muhasebe kaydı şu şekilde yapılır: 1. Brüt Tutar: Makbuzda belirtilen brüt tutar, 7XX gider hesabına kaydedilir. 2. Gelir Vergisi Stopajı: Brüt tutar üzerinden hesaplanan %20 stopaj, 360 ödenecek vergi ve fonlar hesabına kaydedilir. 3. KDV: Brüt tutar üzerinden hesaplanan %18 KDV, 191 indirilecek KDV hesabına kaydedilir. 4. Net Tutar: Brüt tutardan stopaj ve KDV düşüldükten sonra kalan net tutar, 329 diğer ticari borçlar hesabına kaydedilir. Örnek bir muhasebe kaydı: 7XX Gider Hesabı: 510,20 TL. 191 İndirilecek KDV: 91,84 TL. 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar: 102,04 TL. 329 Diğer Ticari Borçlar: 500,00 TL. Bu muhasebe kaydı, serbest meslek erbabının mesleki faaliyetlerine ilişkin tahsilatını ve vergi yükümlülüklerini doğru bir şekilde yansıtmasını sağlar. Daha detaylı ve doğru bir muhasebe kaydı için bir mali müşavirden destek alınması önerilir.

09.07.2025 tarihinden sonra satın alınan borçlanma araçları fonlarından elde edilen kazançlar için stopaj oranı %17,5 olarak belirlenmiştir. Vergi dilimine tabi olma durumu, fonun türüne ve elde tutma süresine göre değişiklik gösterebilir: Değişken, karma, eurobond, dış borçlanma, yabancı, serbest fonlar ile unvanında "döviz" ifadesi geçen fonlar: %17,5 stopaj oranına tabidir. Hisse senedi yoğun fonlar: Stopaj oranı %0'dır. İki yıldan fazla süreyle elde tutulan girişim sermayesi yatırım fonu ve gayrimenkul yatırım fonu katılma payları: %0 stopaj oranına tabidir.

Yatırım fonlarında stopaj oranları, 9 Temmuz 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değiştirilmiştir. Bu değişiklikle, 09.07.2025 tarihinden itibaren iktisap edilen yatırım fonu katılma belgelerinden elde edilen kazançlar üzerinden yapılacak stopaj kesintisi oranı %15'ten %17,5'e çıkarılmıştır. Daha önceki değişiklikler ise şu tarihlerde gerçekleşmiştir: 1 Şubat 2025: 9487 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile stopaj oranı %15 olarak belirlenmiştir. 1 Kasım 2024: 9075 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile stopaj oranı %10 olarak güncellenmiştir.