PeriyodikTablo

Üç elementin aynı periyotta yer alabilmesi için, artan atom numaralarına göre sıralanmış periyodik tabloda yan yana gelmesi gerekmektedir. Periyodik tabloda elementler, atomlarının enerji seviyelerine (elektron kabuk sayısına) göre periyotlara ayrılır. Periyodik tablodaki yatay sıralar periyot olarak isimlendirilir ve toplamda yedi periyot bulunur.

Periyodik tabloda erime noktası, soldan sağa doğru (bir periyotta) ve yukarıdan aşağıya doğru (bir grupta) azalır. Periyotlar boyunca: Soldan sağa doğru hareket ettikçe atomların atom boyutları küçülür, elektriksel çekim gücü artar ve erime noktası da artar. Gruplar boyunca: Yukarıdan aşağıya doğru hareket ettikçe atomların atom boyutları büyür, elektriksel çekim gücü azalır ve erime noktası düşer.

Na (Sodyum) ve K (Potasyum) periyodik özellikler bakımından şu şekilde karşılaştırılabilir: Atom Yarıçapı: K'nın atom yarıçapı, Na'nın atom yarıçapından daha büyüktür. İyonlaşma Enerjisi: Na'nın iyonlaşma enerjisi, K'nın iyonlaşma enerjisinden daha yüksektir. Elektronegatiflik: Na'nın elektronegatifliği, K'nın elektronegatifliğinden daha yüksektir. Bu özellikler, Na ve K'nın periyodik tablodaki konumlarına ve elektron dizilimlerine bağlı olarak değişir.

9. sınıf kimya ders kitabının 85. sayfasında genellikle iyonlaşma enerjileri ile ilgili etkinlikler ve sorular yer alır. Örneğin, Meb Yayınları'na ait 9. sınıf kimya ders kitabında, gaz fazında bulunan bir iyondan elektron koparmak için gerekli enerjiler olan 2. ve 3. iyonlaşma enerjileri ele alınır. Ders kitabı cevapları için aşağıdaki siteler kullanılabilir: egitim.net.tr; derskitabicevaplarim.com; evvelcevap.com.

Dinamik periyodik sistemin kim tarafından bulunduğu hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, periyodik tablonun gelişiminde önemli rol oynayan bilim insanları şunlardır: Dimitri Mendeleev. Julius Lothar Meyer. Henry Moseley. Glenn T. Seaborg.

9. sınıf kimya ders kitabı sayfa 89'da genellikle ünite değerlendirme soruları ve periyodik tablo ile ilgili alıştırmalar yer alır. Örneğin, MEB Yayınları'nda bu sayfada X, Y ve Z elementleri ile ilgili sorular ve bu elementlerin elektronegatiflik, valans elektron sayısı ve atom yarıçapı gibi özelliklerinin karşılaştırılması istenir. Evrensel İletişim Yayınları'nda ise bu sayfada benzer şekilde elementlerin atom numaraları, elektron dağılımları ve grup numaraları ile ilgili sorular yer alabilir. Bu bilgiler, kitabın yayınevine ve müfredatına göre değişiklik gösterebilir.

K (potasyum) ve Ca (kalsiyum) elementleri, periyodik tabloda farklı gruplarda yer alır: K (potasyum), 1A (alkali metaller) grubunda bulunur. Ca (kalsiyum), 2A (toprak alkali metaller) grubunda yer alır.

Uuq elementinin (flerovyum) bazı özellikleri: Atom numarası: 114. Periyot ve grup: 7. periyot, 14. grup (p bloğu). Sembol: Fl. Görünüş: Bilinmiyor, ancak muhtemelen metalik ve gümüşi beyaz veya gri renkte. Bağıl atom kütlesi: 289. Ergime ve kaynama noktası: Bilinmiyor. Yoğunluk: Katı hâlde 22 g/cm³. Elektronegatiflik: Pauling ölçeğine göre bilinmiyor. Radyoizotoplar: Yok. Uuq elementi, nükleer reaktörlerde tepkime sonucu ortaya çıkar ve çok kısa bir süre kararlı hâlini koruyabildiği için gözlemlenememektedir.

Atom yarıçapı, periyodik tabloda bir grupta yukarıdan aşağıya inildikçe artar. Bunun nedeni, daha fazla katman (enerji seviyesi) devreye girmesi ve elektronların çekirdekten daha uzakta bulunmasıdır.

Gümüş tabak elementtir. Element, aynı cins atomlardan oluşan ve fiziksel ya da kimyasal yollarla daha basit maddelere ayrılamayan saf maddelerdir.

Berilyum (Be) elementi, periyodik tablonun ikinci periyodunun ikinci grubunda yer alır.

Bir atomun elektron sayısını bulmak için aşağıdaki adımlar izlenebilir: 1. Periyodik tablo edinilir. 2. Element, periyodik tabloda bulunur. 3. Elementin atom numarası belirlenir. 4. Elektron sayısı tespit edilir. Eğer atom bir iyon haline gelmişse, yani elektron almış veya vermişse, elektron sayısı atom numarasıyla aynı olmayacaktır. Pozitif iyonlar. Negatif iyonlar. Elektron sayısını hesaplamak için en pratik ve güvenilir yol, periyodik tablodur.

3A grubu elementleri, değerlik elektronlarını kaybederek iyonlaşır ve genellikle +3 değerlikli iyonlar oluşturur. Bor (B), yarı metal olduğu için iyonlaşma özelliği göstermez. Alüminyum (Al), galyum (Ga) ve indiyum (In) bileşiklerinde +1 ve +2 değerlikler de alabilir. Talyum (Tl), +1 değerlikli de olabilir. 3A grubu elementlerinin iyonlaşma süreci, atomların elektron konfigürasyonunun ns² np¹ şeklinde bitmesiyle ve değerlik elektron sayısının üç olmasıyla açıklanır.

Zn, çinko elementinin sembolüdür.

Yarı metaller, periyodik tabloda metaller ve ametaller arasında zikzak şeklinde yer alır. Bazı yarı metal elementler: bor (B); silisyum (Si); germanyum (Ge); arsenik (As); antimon (Sb); tellür (Te); polonyum (Po). Bazen astatine (At) de bu gruba dahil edilir, ancak daha çok ametal özelliği gösterir.

Hayır, alkali metaller ve ametaller aynı şey değildir. Alkali metaller, periyodik tablonun 1A grubunda bulunan ve elektron verme eğilimi yüksek olan metallerdir. Alkali metaller, ametallerle iyonik bağ yaparak bileşik oluşturabilir.

İlk 36 element şunlardır: 1. Hidrojen (H). 2. Helyum (He). 3. Lityum (Li). 4. Berilyum (Be). 5. Bor (B). 6. Karbon (C). 7. Azot (N). 8. Oksijen (O). 9. Flor (F). 10. Neon (Ne). 11. Sodyum (Na). 12. Magnezyum (Mg). 13. Alüminyum (Al). 14. Silisyum (Si). 15. Fosfor (P). 16. Kükürt (S). 17. Klor (Cl). 18. Argon (Ar). 19. Potasyum (K). 20. Kalsiyum (Ca). 21. Skandiyum (Sc). 22. Titanyum (Ti). 23. Vanadyum (V). 24. Krom (Cr). 25. Manganez (Mn). 26. Demir (Fe). 27. Kobalt (Co). 28. Nikel (Ni). 29. Bakır (Cu). 30. Çinko (Zn). 31. Galyum (Ga).

Aynı grupta yer almalarına rağmen kimyasal olarak birbirine benzemeyen elementlere örnek olarak Grup 2 verilebilir. Grup 2'deki elementler şunlardır: He (Helyum); Be (Berilyum); Li (Lityum); H (Hidrojen). Bu elementler farklı gruplardan seçildikleri için kimyasal özellikleri genel olarak birbirine benzer olmaz. Aynı periyotta bulunan elementlerin de kimyasal özelliklerinin benzer olmadığı, aksine belirgin farklılıklar gösterdiği belirtilmektedir. Elementlerin kimyasal olarak birbirine benzemeyip benzemediğini kesin olarak belirlemek için bir uzmana danışılması önerilir.

Aynı grupta yer alan elementlerin valans elektronları aynıdır. Valans elektronları, bir atomun en dış enerji seviyesinde bulunan ve kimyasal bağların oluşumunda rol oynayan elektronlardır. Örneğin, 1A grubundaki alkali metallerin bir valans elektronu vardır.

Protaktinyumun simgesi Pa'dır.