MilliMücadele

Mustafa Kemal Atatürk, 1919-1938 yılları arasında birçok önemli girişimde bulunmuştur: Kurtuluş Savaşı: 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Kurtuluş Savaşı'nı başlatmış, Amasya Genelgesi'ni yayımlamış ve Erzurum ile Sivas Kongrelerini toplamıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM): 23 Nisan 1920'de TBMM'yi kurmuş ve Meclis ile Hükûmet Başkanı seçilmiştir. Cumhuriyet'in İlanı: 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'i ilan etmiş ve ilk Cumhurbaşkanı seçilmiştir. İnkılaplar: Laik ve milliyetçi nitelikte birçok reform gerçekleştirmiştir; eğitim, ekonomi, hukuk ve sosyal alanda önemli değişiklikler yapmıştır. Diplomatik İlişkiler: Milletler Cemiyeti'ne katılım, Balkan Antantı'nın imzalanması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Sadabat Paktı gibi dış politika girişimlerinde bulunmuştur. Hatay'ın Anavatana Katılması: Hatay'ın bağımsız bir devlet olarak kurulması için çalışmış ve 1939'da Türkiye'ye katılmasını sağlamıştır. Atatürk, 10 Kasım 1938'de İstanbul'da hayatını kaybetmiştir.

Milli Mücadele döneminde savaşan bazı kadınlar: Halide Edib Adıvar: Mitingler düzenlemiş, halkı işgale karşı mücadeleye çağırmış ve cephelerdeki askerlere moral vermiştir. Nene Hatun: 93 Harbi'nde gösterdiği kahramanlığın yanı sıra, Kurtuluş Savaşı'nda Erzurum'da halkı mücadeleye teşvik etmiştir. Kara Fatma (Fatma Seher Erden): Kendi kurduğu müfrezeyle düşman kuvvetlerine karşı savaşmış, İzmir'in kurtuluşunda önemli rol oynamıştır. Şerife Bacı: İnebolu'dan Ankara'ya cephane taşırken kış şartlarında donarak şehit olmuştur. Gördesli Makbule: Eşi ile birlikte Kuvâ-yi Milliye'ye katılmış ve Yunan kuvvetleriyle çatışmada şehit düşmüştür. Tayyar Rahmiye: Güney Cephesi'nde Fransızlara karşı savaşmış, askerlerdeki duraksamayı "Ben kadın olduğum halde ayakta duruyorum da, siz erkek olarak yerlerde sürünmekten utanmıyor musunuz?" diyerek gidermiştir. Halime Çavuş: Erkek kılığına girerek Kurtuluş Savaşı'na katılmış, mühimmat taşırken yaralanmıştır.

"Gözü yaşlı Antep'in hikayesi" ile ilgili bilgi bulunamadı. Ancak, Gaziantep'in tarihi ve kültürel zenginliklerini yansıtan bazı hikayeler şunlardır: Antep Biberi ve Fıstığının Doğuş Hikayesi: İki kız kardeşin cömertliği ve misafirperverliğini anlatan bir efsanedir. Taş Kesilen Anne Hikayesi: Eşkıyaların saldırısına uğrayan bir anne ve çocuğunun taş kesilmesini konu alır. Benzinci Kör Hafız'ın Hikayesi: Antep Harbi'nde savaşan ve gözünü kaybeden Mustafa Ayrıközü'nün gerçek yaşam öyküsüdür. Azap Osman'ın Hikayesi: Fransız işgali sırasında kızını evlatlık verip silah bulan Antepli Azap Osman'ın kahramanlık hikayesidir.

Trakya Paşaeli Müdafaa Heyet-i Osmaniyesi'nin (Trakya Paşaeli Cemiyeti) önemi şu şekilde özetlenebilir: Trakya'nın Türklüğünü ispat etme: Cemiyet, Trakya'nın ırk, kültür, ekonomi ve tarih bakımından Türklere ait olduğunu ispat etmeyi amaçlamıştır. Yunan ve Bulgar işgaline karşı mücadele: Trakya'nın Yunan ve Bulgar işgaline karşı savunulması için çalışmalar yapmış, İtilaf Devletleri nezdinde girişimlerde bulunmuştur. Kamuoyu oluşturma: Trakya'daki Müslüman-Türk halkının haklarını, nüfus istatistikleri, belgeler, grafikler ve haritalarla kamuoyuna duyurmuştur. Milli mücadele organizasyonu: Büyük Edirne Kongresi'ni düzenleyerek Trakya'nın savunulması için silahlı milli teşkilatlar kurulmasına karar vermiştir. Paris Barış Konferansı'na katılım: Cemiyet, Paris Barış Konferansı'na heyet göndererek Trakya'nın haklarını savunmuştur. Trakya Paşaeli Cemiyeti, Sivas Kongresi'nden sonra adını Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti olarak değiştirmiştir.

Amasya Genelgesi ve Erzurum Kongresi'nin kronolojik sıralaması: 1. Amasya Genelgesi: 22 Haziran 1919. 2. Erzurum Kongresi: 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919. Bu sıralama, Milli Mücadele dönemindeki önemli olayların zamanlamasına göre belirlenmiştir.

Atatürk'ün Millî Mücadeleyi Anadolu'da başlatma sebepleri arasında şunlar yer alır: Millî egemenlik ve bağımsızlık: Atatürk, İstanbul Hükûmeti'nin yetersizliğini görerek, millî egemenliğe dayanan, kayıtsız ve şartsız bağımsız yeni bir Türk devleti kurmayı amaçlamıştır. Asayişin sağlanması: Samsun ve çevresinde, Pontus Rum Devleti kurma amacıyla yapılan Rum faaliyetlerine karşı koymak ve bölge güvenliğini sağlamak istemiştir. Milletin harekete geçirilmesi: Millî bilinci uyandırarak, milletin etkin bir şekilde harekete geçmesini ve işgallere karşı tepki göstermesini sağlamak istemiştir. Millî cemiyetlerin birleştirilmesi: Anadolu ve Rumeli'deki direniş örgütlerini ortak bir amaç etrafında toplamak hedeflemiştir.

İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'nin desteğiyle Anadolu'da çıkan bazı isyanlar şunlardır: Hilafet Ordusu (Kuvayı İnzibatiye) İsyanı. Anzavur Ayaklanması. Bolu, Düzce, Hendek ve Adapazarı Ayaklanmaları. Yozgat Yenihan Ayaklanması (Çapanoğlu Ayaklanması). Afyon Ayaklanması (Çopur Musa Ayaklanması). Konya Ayaklanması (Delibaş Ayaklanması). Milli Aşiret Ayaklanması. Ali Batı Ayaklanması. Koçgiri Ayaklanması.

Amasya, Erzurum ve Sivas Genelgeleri'nde Temsil Heyeti ile ilgili alınan bazı kararlar şunlardır: Amasya Genelgesi: Dokuz üyeden oluşan bir Temsil Heyeti (Heyet-i Temsiliye) oluşturulması kararlaştırılmıştır. Temsil Heyeti, millet meclisi açılıp işler tam olarak ele alınıncaya kadar millet adına kendini milletin işlerini yürütmekle yetkili kılmıştır. Erzurum Kongresi: Kongre sonunda, alınan kararları yürütmek üzere Temsil Heyeti oluşturulmuştur. Sivas Kongresi: Temsil Heyeti'nin üye sayısı artırılarak yeniden oluşturulmuştur. Tüm yurdu temsil etmesi ve bir hükümet gibi çalışması kararlaştırılmıştır. Başkanlığına Mustafa Kemal getirilmiştir.

Milli Mücadelenin sosyal ve ekonomik sonuçlarından bazıları şunlardır: Ekonomik sonuçlar: Mali zorluklar: Osmanlı'dan miras alınan vergi tahsilindeki başarısızlık, Düyun-u Umumiye ve kapitülasyonlar gibi sorunlar devam etti. Yeni gelir kaynakları: Tekâlif-i Milliye Emirleri gibi uygulamalarla halktan bağışlar alındı. Sosyal politikalar: Yol Vergisi Yasası gibi düzenlemelerle gelir artırılmaya çalışıldı. Tarımsal üretim: Zirai alanda yapılan desteklerle üretim arttı. Sosyal sonuçlar: Halka yönelik yardımlar: Vurgunculuğa karşı tedbirler alındı, geride kalan ailelere ve savaşa gidemeyenlerin ailelerine yardım edildi. Sosyal politika uygulamaları: Maaş bağlama ve emeklilik uygulamaları genişletildi, muhacirlere arazi ve zirai alet dağıtıldı. Bölge ayrımcılığı: Kaynakların bölge bazında adaletsiz dağılımı, özellikle Doğu ve Batı Anadolu arasında gerilim yarattı.

Atatürk ve Millî Mücadele konulu şiirlerden biri şu şekildedir: > Atatürk'le başladı özgürlük yolu, Vatan aşkıyla doldu milletin solu. Karanlıklar aydınlandı her adımda, İstiklâl mücadelesiyle zafer yazıldı. Atatürk ve Millî Mücadele konulu diğer şiirlere şu sitelerden ulaşılabilir: ktb.gov.tr; cumhuriyet.com.tr.

Genelgelerin ve kongrelerin ortak özellikleri şunlardır: Milli Mücadele'nin Amaç, Gerekçe ve Yöntemlerinin Belirlenmesi: Her ikisi de Kurtuluş Savaşı'nın amaç, gerekçe ve yöntemlerini belirtmiş, milli egemenlikten ve bağımsızlıktan söz etmiştir. Örgütlenme ve Farkındalık: Halkı işgallere karşı uyarmış, bilinçlendirmiş ve harekete geçirmiştir. Yeni Bir Otorite: Milli bir kurulun oluşturulmasından bahsedilmiş ve millet iradesine vurgu yapılmıştır. İstanbul Hükümeti'nin Yetersizliği: İstanbul Hükümeti'nin görevini yerine getiremediği ifade edilmiştir. Kongrelerin Toplanması: Erzurum ve Sivas gibi kongrelerin toplanmasına karar verilmiştir. Bu özellikler, genelgeler ve kongreler arasında ortak bir zemin oluşturmaktadır.

TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaların Milli Mücadele'yi olumsuz etkilemesinin bazı nedenleri: İşgal kuvvetlerine karşı verilen mücadeleyi bölme: Ayaklanmalar, düzenli orduyla Kuvayı Milliye'nin gücünü dağıtarak, düşmana karşı tek cephe oluşturmayı zorlaştırdı. İnsan ve malzeme kaybı: Ayaklanmalarla mücadele sırasında büyük çapta insan ve malzeme kaybı yaşandı. Ekonomik yük: Ayaklanmalar, bölge halkına ekonomik yük getirdi. Kurtuluş savaşının gecikmesi: Ayaklanmalar nedeniyle Kurtuluş Savaşı'nın başlaması ve ilerlemesi gecikti. İç güvenlik sorunu: Ayaklanmalar, TBMM'yi iç güvenlik sorunuyla karşı karşıya bıraktı.

Efe Başvekil, Şükrü Saraçoğlu'nun hayatını ve siyasi kariyerini anlatıyor. Kitapta, Saraçoğlu'nun Milli Mücadele'deki gönüllü hizmeti, Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'na katılmaması için gösterdiği çabalar, Varlık Vergisi uygulaması ve bu vergi nedeniyle öğretmenini Aşkale'ye sürüşü, Köy Enstitüleri ve toprak reformuna desteği, aynı zamanda koyu bir Fenerbahçeli olmasına rağmen kızını Galatasaray'ın yüzme takımına yazdırması gibi konular ele alınıyor.

Atatürk'ün Millî Mücadele'ye katkılarından bazıları şunlardır: Amasya Tamimi: "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ifadesiyle Türk milletini haksızlık ve esarete karşı isyan ettirmiş ve harekete geçirmiştir. Millî birlik ve beraberlik: Millî mücadeleyi, millî ideolojiyi kullanarak yürütmüş ve Kuva-yı Milliye, Temsil Heyeti ve TBMM gibi millî teşekkülleri kurmuştur. Misak-ı Millî: Millî mücadelenin siyasî programı olan Misak-ı Millî ile varılmak istenilen sınırları belirlemiştir. TBMM'nin açılışı: Egemenliğin millete geçmesi yönünde önemli bir adım atmış ve "egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" düsturunu hayata geçirmiştir. Millî kültür: Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nu kurarak millî kültürün korunmasına ve geliştirilmesine katkıda bulunmuştur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) açılmasının en önemli sebebi, Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri tarafından işgaline ve Meclis-i Mebusan'ın kapatılmasına direniş göstermektir. Ayrıca, TBMM'nin açılmasının diğer önemli sebepleri arasında: Kurtuluş Savaşı'nı başlatmak; Cumhuriyete giden yolda önemli adımlar atmak; Ulusal iradeye dayalı yeni bir devlet kurmak yer alır.

Atatürk'ün Gaziantep'i çok sevmesinin bazı nedenleri: Gazianteplilerin direnişi: Milli Mücadele yıllarında Gazianteplilerin düşmana karşı gösterdiği yiğitçe direniş ve savunmaları Atatürk tarafından coşkuyla izlenmiştir. Ziyareti: 26 Ocak 1933'te Gaziantep'e yapmış olduğu ziyaret sırasında şehrin çalışmalarından memnun kalmış ve Gazianteplilerle yakından ilgilenmiştir. Hemşehrilik: Gaziantep Şehir Meclisi, Atatürk'e "hemşehrilik belgesi" vermiş, bu durum Atatürk tarafından memnuniyetle karşılanmıştır. Bağlılık: Gazianteplilerin kendisine olan bağlılığı ve sevgisi Atatürk'ü etkilemiştir. Atatürk, Gaziantep'e olan sevgisini çeşitli sözlerinde de ifade etmiştir, örneğin "Ben Antepliler’in gözlerinden nasıl öpmem ki? Onlar yalnız Antep’i değil Türkiye’yi de kurtardılar" demiştir.

İstanbul Hükümeti'nin Milli Mücadele'ye karşı tutumu genellikle düşmanca ve işbirlikçi olarak değerlendirilebilir. Bazı örnekler: İşgal ve Kontrol: İstanbul, 16 Mart 1920'de İngilizler tarafından resmen işgal edilmiş ve tüm kurumlar ele geçirilmiştir. Düşmanca Kararlar: İstanbul Hükümeti, Kuvâ-yı Milliye'yi "meşru hakların müdafaası" olarak değil, "gayr-ı millîye" olarak nitelendirmiş ve bu harekete karşı düşmanca tedbirler almıştır. Fetvalar: Şeyhülislâm Dürrizade Abdullah Efendi'ye, Milli Mücadelecilerin halifelik ve saltanata karşı oldukları yönünde fetvalar çıkarttırılmıştır. İdam Kararları: İstanbul'daki mahkemeler, Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarını idama mahkûm etmiştir. Ancak, bazı durumlarda İstanbul Hükümeti'nin Milli Mücadele'ye karşı daha ılımlı bir tutum sergilediği de görülmüştür. Örneğin, son Osmanlı Hükümeti olan Tevfik Paşa kabinesinin, Anadolu mücadelesine katkı sağladığı belirtilmiştir.

Milli Mücadele dönemi panosunda yer alabilecek bazı unsurlar: Atatürk portresi. Figürler. Türk bayrağı. Önemli olaylar ve tarihler. Ayrıca, "Milli Mücadele Treni" gibi temalı panolar da kullanılabilir.

Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadeleyi başlatmak için şu adımları izlemiştir: Samsun'a Çıkış: 16 Mayıs 1919'da İstanbul'dan Samsun'a yola çıkmış ve 19 Mayıs 1919'da Samsun'a ulaşmıştır. Amasya Genelgesi: 21/22 Haziran 1919'da Amasya Genelgesi'ni yayımlamış, bu genelge Milli Mücadelenin gerçek anlamda başlangıcı olarak kabul edilmiştir. Kongreler: Erzurum ve Sivas kongrelerini düzenleyerek halkın desteğiyle direnişi organize etmiştir. Ankara'da TBMM'nin Açılışı: 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni (TBMM) kurmuş ve mücadeleyi bu meclisten yönetmiştir. Milli İrade ve Egemenlik: Amasya Tamimi'nde "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" diyerek milli egemenlik ve bağımsızlığı vurgulamıştır. Bu süreç, 23 Ekim 1922'de zaferle sonuçlanmıştır.

Empati ve diğerkâmlığın milli mücadeleye doğrudan katkıları hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, bu kavramların genel olarak bireysel ve toplumsal ilişkilere olan olumlu etkileri bilinmektedir. Empati, kişilerin birbirini anlamasını sağlar, bu da sağlıklı ilişkilerin kurulmasına ve sürdürülmesine yardımcı olur. Türk İslam tasavvufunda, empati ve diğerkâmlık önemli yer tutar; Mevlânâ Celaleddin-i Rumi, Mesnevi'sinde bu kavramların beşeri münasebetlerde kullanımını vurgulamıştır. Modern psikolojide, empati ve diğerkâmlık üzerine yapılan çalışmalar, bu kavramların sosyal ilişkilerde ve yardım davranışlarında önemli rol oynadığını göstermektedir.