MilliMücadele

Milli cemiyetler, Sivas Kongresi'nde "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir. Bu birleşme, aşağıdaki nedenlerle gerçekleştirilmiştir: Örgütünün tek merkezden yönetilmesi: Milli Mücadele'nin daha etkin ve koordineli bir şekilde yürütülmesi için. Bölgesel faaliyetlerin ulusal hale getirilmesi: Cemiyetlerin faaliyetlerinin sadece belirli bir bölgeyle sınırlı kalmayıp tüm yurdu kapsaması. Birlik ve beraberliğin sağlanması: Türk milletinin işgallere karşı ortak bir amaç etrafında birleşmesinin sağlanması.

Karakol Cemiyeti'nin amaçları: Millî Mücadele fikrini yaymak ve işgal altındaki İstanbul ile Anadolu'daki direniş arasında istihbarat ve iletişim köprüsü kurmak. Silah ve cephane temin etmek ve halkı örgütlemek. İttihat ve Terakki mensuplarını korumak ve bir arada tutmak. Anadolu'da bir direniş hareketi örgütlemek ve bu amaçla silah ve yetenekli kişileri Anadolu'ya kaçırmak. Karakol Cemiyeti, bu amaçları gerçekleştirmek için başlangıçta gizli bir korunma ve direniş grubu olarak oluşmuş, daha sonra Millî Mücadele'yi destekleyen bir gizli kuruluşa dönüşmüştür.

Vurun Kahpeye filmi, tutucu çevrelerin baskıları nedeniyle üç kez sansüre uğramıştır. Filmin sansüre uğradığı konular arasında, filmin sonundaki İstiklal Marşı ve Aliye Öğretmen'e atılan iftiranın gerçekmiş gibi sunulması yer almaktadır. Film, 4-19 Nisan 2009'da gerçekleşen 28. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde özel gösterim olarak restore edilmiş kopyasıyla gösterilmiştir.

Erzurumlu Fatma, gerçek adıyla Fatma Seher Erden, Kurtuluş Savaşı sırasında çeşitli cephelerde savaşmıştır. Savaştığı cepheler: Batı Cephesi. İzmit Cephesi. İnönü Savaşları. Sakarya Meydan Muharebesi. Dumlupınar Meydan Muharebesi. Büyük Taarruz. Bursa Cephesi. Fatma Seher Erden, Kurtuluş Savaşı'ndaki başarıları nedeniyle İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir.

Mustafa Kemal Paşa, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası İngilizlerin tutumuna karşı şu çalışmaları yapmıştır: İşgallere karşı tepki: İngilizlerin İskenderun Bölgesi'ne yönelik saldırılarına karşı direnç ve müdafaa gösterme kararı aldı. "Geldikleri gibi giderler" sözü: 13 Kasım 1918'de İstanbul'a geldiğinde, işgal donanmasını görünce "Geldikleri gibi giderler" diyerek işgallere olan tepkisini dile getirdi. Ordu müfettişliği görevi: Mondros Ateşkes Antlaşması'nın uygulanması sırasında oluşabilecek yanlışlıkları ve tehlikeleri anlatmak için ordu müfettişliği görevine atandı. Milli Mücadele'nin başlangıcı: Samsun'a çıkarak milli mücadeleyi başlattı, burada Kuvayı Milliye birliklerini örgütleyerek işgal kuvvetlerine karşı silahlı direnişe geçti.

Kütahya-Eskişehir Savaşı, 10-24 Temmuz 1921 tarihleri arasında gerçekleşmiştir.

8. sınıf sosyal bilgiler dersinde ele alınan bazı genelgeler şunlardır: Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919). Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919). Erzurum Kongresi (23 Temmuz 1919). Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919). Ayrıca, Tekâlif-i Milliye Emirleri (7 Ağustos 1921) ve İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılması da 8. sınıf sosyal bilgiler müfredatında yer alan önemli genelgeler arasındadır.

Mustafa Kemal'in Türkiye'ye gelişi, Milli Mücadele'yi başlatmak ve vatanı kurtarmak amacıyla gerçekleşmiştir. Bunun için bazı nedenler: - Başarılı bir subay olması ve uzun zamandır milli mücadeleyi örgütleme düşüncesi. - Padişahın ve İstanbul hükümetinin desteği ile Anadolu'ya geçme fırsatı bulması. - İngilizlerin rahatsız olması ve Mustafa Kemal'i İstanbul'dan uzaklaştırmak istemesi. - İttihatçı olmaması, bu nedenle daha rahat hareket edebilme imkanı bulması.

BMM'nin (Büyük Millet Meclisi) milli mücadeledeki ilk amacı, milli egemenliğe dayalı, tam bağımsızlığı hedefleyen yeni bir devlet kurmaktır. Bu amaç, BMM'nin açılış kararları arasında yer alan şu maddelerle de vurgulanmıştır: "Büyük Millet Meclisinin üstünde bir güç yoktur". "Büyük Millet Meclisi, yasama ve yürütme yetkilerini kendinde toplamıştır". Ayrıca, Amasya Genelgesi'nin "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" maddesi de milli mücadelenin bağımsızlık kazanma amacını açıkça belirtir.

Oğlu Hüseyin'den Emine Anaya Mektuplar metni, Millî Mücadele döneminde bir askerin annesine yazdığı mektubu anlatır. Mektupta anlatılan bazı konular: Askerin duyguları ve düşünceleri. Ailesine olan özlemi. Savaşın zorlukları. Anadolu kadınlarının fedakârlığı. Özgürlük mücadelesi.

Havza Genelgesi'nde mitingler düzenlenmesinin istenmesinin bazı nedenleri: Halkın bilinçlendirilmesi. Ulusal bilincin uyandırılması. İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'ne tepki. Milli cemiyetlerin faaliyetlerinin sağlanması.

Fransızların işgal ettiği illerde kurulan bazı cemiyetler şunlardır: Kilikyalılar Cemiyeti. Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti. İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti. Ayrıca, Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti ve Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti gibi cemiyetler de Fransız işgali altındaki bölgelerde faaliyet göstermiştir.

"Dul Ayşe"nin mezarı hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, Kürt müziğinin ilk kadın dengbêjlerinden Ayşe Şan'ın mezarı, 29 yıl sonra vasiyeti üzerine İzmir'den Diyarbakır'a getirilmiş ve 18 Haziran 2025'te Yeniköy Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir. Ayşe Şan, 1938 yılında Diyarbakır'da doğmuş ve 1996 yılında İzmir'de vefat etmiştir.

Sütçü İmam, asıl adı İmam Ali olan, 1871 yılında Kahramanmaraş'ta doğmuş bir Türk direnişçidir. Sütçü İmam'ın en bilinen eylemi, 31 Ekim 1919'da Fransız-Ermeni askerlerine karşı Uzunoluk Caddesi'nde ilk kurşunu sıkmasıdır. Maraş'ın kurtuluşundan sonra belediyede odacılık ve bir kalede topçuluk görevleri verilmiştir. Sütçü İmam'ın adı, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, mahalleler, caddeler, sokaklar ve okullarda yaşatılmaktadır.

Balıkesir, Kuvâ-yi Milliye'nin başladığı kent olması nedeniyle "Kuvâ-yi Milliye Şehri" olarak anılmaktadır. Bunun bazı nedenleri: Redd-i İlhak Cemiyeti: 16 Mayıs 1919'da Balıkesir halkı, işgalleri protesto etmek için bir araya gelmiş ve Redd-i İlhak Cemiyeti'ni kurmuştur. Alaca Mescit Toplantıları: Aynı yıl, Alaca Mescit'te yapılan toplantılarda milli mücadelenin temelleri atılmış ve Kuvâ-yi Milliye birliği kurulmuştur. Kongreler: Beş kongre düzenleyerek Yunan ordularıyla 14 ay boyunca savaşmış, işgallere karşı ilk ciddi hareketi gerçekleştirmiştir. Örgütlenme: Halk hem örgütlenmiş, hem vergi toplamış, hem asker sevk etmiş hem de diplomatik temaslarda bulunmuştur.

Erzurum Kongresi'nin toplandığı bina, Milli Mücadele ve Cumhuriyet'in temellerinin atıldığı yer olması nedeniyle önemlidir. Bu binanın önemli olmasının bazı nedenleri: Tarihi kararlar: Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının, 23 Temmuz 1919'da Milli Mücadele'nin ve Cumhuriyet'e geçişin kararlarını aldığı yerdir. Bölgesel ve milli kongre: Toplanış şekli bakımından bölgesel bir kongreyken, aldığı kararlar bakımından milli bir kongredir. İlk geçici hükûmet: İlk kez geçici bir hükûmetin kurulacağından bahsedilmiştir. Temsil Heyeti: İlk kez başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı dokuz kişilik bir Temsil Heyeti oluşturulmuştur. Manda ve himaye reddi: Manda ve himaye reddedilerek ilk kez ulusal bağımsızlığın koşulsuz olarak gerçekleştirilmesine karar verilmiştir. Milli sınırların ilk kez bahsedilişi: İlk kez millî sınırlardan bahsedilmiş ve Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı anda Türk vatanı olan topraklarının parçalanamayacağı açıklanmıştır. Batı Anadolu'ya moral etkisi: Batı Anadolu'da Yunan kuvvetlerine karşı mücadele eden Kuvâ-yi Milliye üzerinde büyük moral etkisi yapmıştır.

Milli Mücadele döneminde anadan oğula mektupla haberleşmenin birkaç nedeni vardır: Haberleşme araçlarının yetersizliği. Moral ve motivasyon. Tarihsel belge. Ayrıca, esir alınan askerlerin de aileleriyle haberleşmesi sadece mektup yoluyla yapılmaktaydı.

2013 YGS sorusuna göre, İstanbul Hükümeti'nin tutum değişikliğinin nedeni Millî Mücadele taraftarlarının giderek güçlenmesi olarak savunulabilir. Diğer seçenekler: Batı Cephesi'nde düzenli ordunun kurulması; Doğu Cephesi'nin kapanması; Londra Konferansı'na TBMM Hükümeti'nin de çağrılması; Anlaşma Devletleri'nin baskısından kurtulmak istemesi.

Milli Mücadele Dönemi ile ilgili test sorularına aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: unirehberi.com. ogmmateryal.eba.gov.tr. sinavtime.com. wordwall.net.

Nazım Hikmet'in "Kan Konuşmaz" adlı romanı, 1900'lerin başından 1930'ların ortasına kadar İstanbul'un siyasi, ekonomik ve toplumsal gelişimini anlatır. Romanın ana konuları: Toplumsal sorumluluk: Yazar, toplumsal sorumlulukların kan bağından önce geldiğini vurgulamak ister. Esnafın işçileşmesi: İstanbul esnaf takımının, alt-üst oluşlar sonucu işçileşmesi süreci ele alınır. Ahlaki değerler: Döneminin ahlakı sergilenir. Toplumsal dersler: İşçilik, işsizlik, işgal, vurgunculuk gibi konular işlenir. Romanın özeti: Sağ gözünü kaybetmiş tamirci Nuri Usta ve annesi, mutaassıp bir yaşam sürer. Nuri Usta'nın "Gavur Cemal" adlı bir arkadaşı vardır. Nuri Usta, zengin Seyfi Bey tarafından hamile bırakılan Gülizar ile evlenir ve Ömer adında bir çocukları olur. Savaş çıkar, Nuri Usta ve ailesi zorluklarla karşılaşır ancak birlik içinde bu süreci atlatırlar. Ömer avukat olur, ancak bir gün babası Seyfi Bey'in Nuri Usta'ya çarpıp bacağının kesilmesine neden olması üzerine, Ömer babasını savunmak zorunda kalır. Ömer, babasının teklif ettiği soyadı ve mirası reddeder: "Beşeri alçaklıklar karşısında feryatları kanlar değil, şuurlar koparır" der.