Devrim

Robert Redford'un "Havana" filmi, 1958 yılında Küba'nın Havana şehrine giden profesyonel kumarbaz Jack Weil'in hikayesini anlatıyor. Weil, Küba Devrimi'nin arifesinde, Roberta Duran ile tanışır ve ona aşık olur. Weil, Havana'da bir gazeteci ile tanışır ve bir gece dışarıda, Roberta ve kocasıyla karşılaşırlar. Bir gece çılgınca yaşadıktan sonra, Weil bir gazetede Duran'ın tutuklandığını ve öldüğünü okur. Roberta, kocasının ölümü ve hapishanedeki deneyimlerinin etkisiyle, Weil'in dairesinde saklanmayı kabul eder, ancak o öğleden sonra ortadan kaybolur. Weil, aşkını kurtarmak için Küba'nın içlerine doğru bir yolculuğa çıkar ve sonunda Roberta'yı bulur. Film, 1959'da devrimin zaferiyle sona erer. Weil ve Volpi, ayrılma zamanının geldiğini anlar. Dört yıl sonra, 1963'te Jack, Florida Keys'e gider ve Havana'ya doğru bakan bir tepeden, Roberta'nın gelip gelmeyeceğini umarak bekler.

Devrim ve siyasal rejim arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Devrim, mevcut toplumsal yapıyı veya siyasi düzeni zorla değiştirme eylemidir. Siyasal rejim, devletin toplum üzerindeki gücünü kullanmak üzere örgütlendiği bir dizi siyasi kurum ve yönetim biçimidir. Dolayısıyla, devrim, siyasal rejimin değişimini içeren daha geniş bir kavramken; siyasal rejim, devletin yönetim yapısını ve bu yapının işleyişini ifade eden daha spesifik bir terimdir.

Mihail Bakunin, anarşist ve kolektivist bir düşünür olarak aşağıdaki görüşleri savunmuştur: Devlet ve otorite karşıtlığı. Sınıf ve ayrıcalık karşıtlığı. Devrimci yöntem. Federatif yönetim modeli. Dayanışma vurgusu.

Doktor Jivago, 20. yüzyılın başından II. Dünya Savaşı'na kadar olan dönemde Rus aydınlarının yaşamını anlatır. Konu Özeti: Yuri Jivago, genç bir doktor ve şair olarak tanıtılır. Küçük yaşta ebeveynlerini kaybeder ve Moskova'ya yerleşir. Burada, Lara Antipova ile tanışır ve bu tanışma savaşın ve devrimin gölgesinde derin bir aşk hikayesine dönüşür. Roman, savaş, politika ve insani ilişkileri ele alır. Yuri ve Lara'nın aşkı, toplumsal çatışmalar ve savaşın etkisiyle zorluklarla sınanır. Temalar: Özgürlük, bağlılık ve insan olmanın getirdiği zorluklar. Tarihsel olayların bireyler üzerindeki etkisi. Aşk ve sadakat kavramları. Doktor Jivago, Boris Pasternak'ın tek romanı olup, dünya edebiyatının klasik ve en tartışmalı metinlerinden biri olarak kabul edilir.

Mavi defterin önemi şu şekilde açıklanabilir: Emmanuil Kazakeviç'in eseri: Mavi defter, Kazakeviç'in 1961 tarihli belgesel romanı "Mavi Defter"e adını vermiştir. Lenin'in notları: Lenin, sürgünde olduğu yıllarda Marx ve Engels'in devlet kuramı üzerine düşüncelerini ve "Devlet ve Devrim" adlı eserini oluşturacak notları bu deftere yazmıştır. Sembolik anlam: Mavi defter, kriz ve çöküş anlarında değerlendirmeyi ve düşünmeyi sürdürmenin sembolü haline gelmiştir.

"Türk türbanlı araba" hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, Türkiye'de üretilen ilk yerli otomobil "Devrim" 1961 yılında üretilmiştir. Türkiye'de üretilen diğer yerli otomobiller arasında 2000 yılında tanıtılan Jet Fadıl'ın "İmza"sı ve 2023 yılında yollara çıkan TOGG bulunmaktadır.

Türkiye'de ilk devrim fotoğrafı, 1961 yılında Eskişehir Demiryolu Fabrikaları'nda üretilen ilk yerli otomobil Devrim'in yapım aşamasında çekilmiştir. Devrim otomobillerinin fotoğrafları, ilk kez 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı törenlerine yetiştirilmesi için 28 Ekim akşamı Eskişehir'den buharlı trenle Ankara'ya götürülürken çekilmiştir. Fotoğrafların negatiflerine de sahip olan Varol Alkılıçgil, bu fotoğrafları özenle muhafaza etmekte ve gelecek nesillere aktarılmasını istemektedir.

Kral Faruk'un tahttan indirilmesinin bazı nedenleri: Ekonomik sorunlar ve yolsuzluk iddiaları. Halkın daha radikal bir yönetim tarzını talep etmesi. II. Dünya Savaşı sırasında Mısır'daki İngiliz askeri varlığına karşı tarafsız kalınması. 1948 Arap-İsrail Savaşı'nda alınan ağır yenilgi. Kralın halktan kopuk yaşantısı. Bu gelişmelerin ardından, 23 Temmuz 1952'de Hür Subaylar Hareketi, Kral Faruk'u tahttan çekilmeye zorlamış ve yerine oğlu II. Fuad'ı geçirmiştir.

25 Ocak Devrimci Hareketi, Mısır'daki darbe rejimine karşı mücadele eden bir oluşumdur. Bu hareket, 25 Ocak Devrimci Hareketi lideri Ahmed Mansur tarafından kurulmuştur.

Maoizm ve fokoculuk arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Maoizm: - Marksizm-Leninizm'in Çin koşullarına uyarlanmasıdır. - Kitle hareketinin önemi, kültürel devrimin gerekliliği ve yoksulların/köylülerin çıkarlarının savunulması gibi ilkeleri içerir. - Devrimci potansiyelden yoksun olarak görülen köylüleri, ilerici-devrimci bir sınıf olarak kabul eder. 2. Fokoculuk: - Gerilla savaşı yoluyla devrim yapılmasını öngörür. - Küçük paramiliter grupların, halkı isyana teşvik ederek rejimi yıkmayı amaçlaması temel prensibidir. - Kırlardan harekete geçerek iktidarı devirme stratejisi izler, ancak 1960'ların sonlarında kentsel gerilla savaşı hareketleri de ortaya çıkmıştır. Özetle, Maoizm daha geniş bir ideolojik çerçeve iken, fokoculuk bu ideolojinin bir strateji uygulamasıdır.

Fransız İhtilali, 1789-1799 yılları arasında gerçekleşmiştir. Bu durumda, Fransız İhtilali 10 yıl sürmüştür.

Qing Hanedanı, Xinhai Devrimi olarak bilinen 1911 devrimi ile yıkılmıştır. Ayrıca, 1900 yılında gerçekleşen Boxer Ayaklanması sırasında, İmparatoriçe Dowager Cixi'nin isyancıları desteklemesi, yabancı güçlerin Çin'i işgal etmesine ve hanedanın zayıflamasına neden olmuştur.

Rosa Luxemburg'un sosyalizmle ilgili bazı sözleri: "Ya sosyalizm ya barbarlık". "Proleter devriminin teröre başvurmaya ihtiyacı yoktur; öldürmekten nefret eder". "Sosyalizm mücadelesi, parti ve işçi hareketi, sınıf siyaseti ile kuram ve emperyalizm çözümlemeleri bütünlüğe kavuşamasa da, sosyalizme olan inancım ve mücadelem, reformizme ve revizyonizme karşı amansız duruşum, devrim arayışım ve düşünce zenginliğimle var olmaya devam edecek". "Bir halk isyanı, işçileri silahlandırarak değil, bilinçlendirerek gerçekleştirilmelidir". "Düşünce özgürlüğü ve demokrasi, sosyalizm içinde vazgeçilmezdir".

Devlet ve Devrim, Vladimir İlyiç Lenin tarafından 1917 yılında yazılmış bir kitap olup, devletin varlık nedenlerini ve sosyalist devrim sonrası devlet organının nasıl sönümleneceğini savunur. Kitapta öne çıkan bazı görüşler: Devlet, sınıf mücadeleleri ve karşıtlıklar nedeniyle ortaya çıkan bir sınıfın diğer sınıf üzerinde baskı uygulayan bir mekanizmadır. Sosyalist devlet, işçi sınıfının burjuvazi üzerindeki diktatörlüğüdür. Sınıfsız toplum kurulduğunda devlet ortadan kalkacaktır. Proletarya, burjuvazinin devlet mekanizmasını ele geçirmek yerine onu parçalamalıdır.

John Reed'in "Dünyayı Sarsan On Gün" kitabı, 1917 yılında Rusya'da gerçekleşen Ekim Devrimi'ni, yazarın bizzat tanıklık ettiği olaylarla anlatır. Kitapta, Bolşeviklerin iktidarı nasıl ele aldıkları ve sovyetlere nasıl verdikleri ayrıntılı olarak işlenir. Ayrıca, Barbara Tuchman'ın "Dünyayı Sarsan On Gün" adlı eseri de 1917 Rus Devrimi'ni ele alır ve devrim sürecindeki kritik olayları, dönemin sosyo-politik yapısını inceler.

1848 yılında Avrupa çapında 1848 Devrimleri olarak bilinen bir dizi devrim gerçekleşmiştir. Bu devrimlerin bazı nedenleri şunlardır: siyasi liderlikten duyulan memnuniyetsizlik; yönetime ve demokrasiye daha fazla katılım talepleri; basın özgürlüğü talepleri; işçi sınıfının ekonomik haklar için yaptığı talepler; milliyetçiliğin yükselişi; kitlesel açlık, göç ve sivil huzursuzluğu tetikleyen Avrupa'daki patates kıtlığı. Devrimler, çoğunlukla örgütlenmemiş ve koordinasyonsuz hareketlerdi. Ancak, önemli sonuçlar elde edildi: Fransa'da monarşi kaldırıldı ve İkinci Cumhuriyet dönemi başladı. Avusturya ve Macaristan'da serflik kaldırıldı. Danimarka'da mutlak monarşi sona erdi. Hollanda'da temsili demokrasi tanıtıldı. Devrimlerin çoğu hızla bastırıldı, on binlerce insan öldürüldü ve daha da fazlası sürgüne zorlandı.

Feroz Ahmad'ın "İttihat ve Terakki (1908-1914)" adlı kitabının özeti şu şekilde yapılabilir: Kitap, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin 1908-1914 dönemi içindeki yükselişini, iç ve dış politikalarını, iktidar mücadelelerini ve çeşitli reform çabalarını ele almaktadır. Öne çıkan konular: Ordu ve reformlar: 1914 başlarında İttihat ve Terakki, Osmanlı ordusunu idari ıslahatın merkezine almıştır. Ekonomik ideoloji: İttihatçılar, devlet tekeli sistemini savunmuş ve özellikle tütünün devletçe işletilmesi konusunda ısrar etmişlerdir. Adem-i merkeziyetçilik: Arap eyaletlerinde adem-i merkeziyetçi uygulamalara gidilmiş, ancak bu girişimler merkezi otoriteyi sürdürme amacı taşımıştır. Siyasi yapı: Cemiyet, geniş ve homojen olmayan bir sosyal tabana sahipti ve bağımsız gruplara yer vermeyerek meşrutiyetin temelini zayıflatmıştır. Ahmad, İttihat ve Terakki'nin ideolojik bir devrim yerine pragmatik bir yaklaşım benimsediğini ve mevcut yapıyı kendi çıkarları doğrultusunda kullandığını savunmaktadır.

1928 yapımı Ekim (Ekim: Dünyayı Sarsan On Gün) filmi, 1917 Büyük Ekim Sosyalist Devrimi'ni tüm yönleriyle ele alır. Filmde, Çarlığın baskı ve zorbalığı, halkın durumu, saray entrikaları, Rasputin, Kanlı Pazar, sosyal-demokratların tarihsel işlevi, Menşevikler ve Kerenski, Lenin ve teorisi ile işçi sınıfı ve Bolşevik Partisi'nin devrimle olan ilişkisi anlatılır. Ayrıca, filmin yapımında Amerikalı sosyalist yazar ve gazeteci John Reed'in Dünyayı Sarsan On Gün adlı eserinden de faydalanılmıştır. Ekim, sessiz bir film olup konuşmalar ve anlatılmak istenenler ara bölümler halinde verilmektedir.

Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun eğitim politikalarına bazı etkileri: Eğitimde birlik: Farklı eğitim kurumları (medrese, mektep, rüştiye gibi) birleştirilerek eğitimde standart sağlanmıştır. Laik eğitim sistemi: Eğitim, dini etkilerden arındırılarak laik bir temel üzerine oturtulmuştur. Öğretim dili: Eğitimde Türkçe ana dil olarak belirlenmiştir. Modern eğitim yaklaşımı: Bilimsel ve teknolojik gelişmelere uyum sağlama çabaları desteklenmiştir. Kız çocuklarının eğitimi: Eğitimde eşitlik sağlanarak kız çocuklarının da eğitim hakkı güvence altına alınmıştır. Din eğitimi: Din eğitimi, modern Türk eğitim sisteminde daha kontrollü bir şekilde ele alınmıştır. Teftiş ve denetim: Eğitim süreci daha etkin bir şekilde teftiş ve denetime tabi tutulmuştur.

Halit Kakınç'ın "Sultangaliyev" kitabı, Kazan Tatarı komünist ve Sovyet Devrimi ideologlarından Mirseyid Sultangaliyev'in hayatını ve düşüncelerini konu alır. Kitapta ele alınan bazı konular: Sultangaliyev'in ideolojisi: Başlangıçta Sovyet düzeninin tüm sömürgeleri kurtaracağına inanan bir idealistken, zamanla Stalin ile birlikte hiçbir şeyin değişmediğini görerek "Kızıl Turan" hipotezini geliştirmiştir. Sultangaliyev'in Türkiye ile ilgili görüşleri: Türkiye'nin güçlü kalmasının ve Orta Doğu'ya liderlik etmesinin önemini vurgular. Sultangaliyev'in güncelliği: 21. yüzyılda da fikirlerinin geçerliliğini koruduğu ve küresel bir karakter taşıdığı belirtilir.