Devletler

Tarihte ilk askeri birlikler, Osmanlı Devleti'nde Orhan Bey döneminde kurulan yaya ve müsellem kuvvetleridir. Yaya sınıfı, savaş zamanında ücret alıp barış zamanında tarımla uğraşan piyade kuvvetiydi. Müsellem sınıfı ise 30'ar kişilik ocaklara bölünmüş ve her 30 kişiden beşinin sefere gitmesi esasına dayanıyordu. Ayrıca, Büyük Selçuklu Devleti'nin 1040 yılında Gazne Devleti'ni yendiği Dandanakan Muharebesi'nde kurulan Selçuklu ordusu da ilk askeri birlikler arasında sayılabilir.

Türkistan Hanlıkları, 16. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın başlarına kadar bağımsız devletler olarak var olmuşlardır. Buhara ve Hive Hanlıkları, Rusya ile barışı muhafaza ettikleri ve ülkedeki Rusların, özellikle de tüccarların, çıkarlarını gözettiği sürece, içişlerinde bağımsız kalmışlardır. Hokand Hanlığı ise Ruslarla mücadeleye gereken önemi vermediği için 1864'ten itibaren Rusların ilerleyişine karşı koyamamış ve 1876'da bağımsızlığını kaybetmiştir. SSCB'nin dağılmasının ardından, 1991 yılında Türkistan Hanlıkları bağımsızlıklarına kavuşmuşlardır.

"Türk IV" ifadesi, belirli bir devlet veya hanedanı ifade etmemektedir. Ancak, Türk tarihinde önemli olan bazı devletler şunlardır: Büyük Hun Devleti. Göktürk Kağanlığı. Uygur Kağanlığı. Büyük Selçuklu İmparatorluğu. Daha fazla bilgi için Türk tarihi kronolojilerini inceleyebilirsiniz.

Asya Hun İmparatorluğu, M.Ö. 220 yılında kurulmuş ve MS 216 yılında çökmüştür. Bu durumda, imparatorluğun varlığı 436 yıl sürmüştür.

Danimarka, tarih boyunca çeşitli birlikler ve devletler altında bulunmuştur. Kalmar Birliği: 1397 yılında Danimarka, İsveç ve Norveç'in birleşmesiyle oluşan bu birlik, 1523 yılına kadar sürmüştür. Danimarka-Norveç: 1814 yılına kadar bu isimle anılmış ve Kopenhag'dan yönetilmiştir. 1948'de Faroe Adaları, 1979'da ise Grönland özerklik kazanmış ve Danimarka'dan ayrı kendi yönetim sistemlerini kurmuşlardır. Günümüzde Danimarka, anayasal olarak Danimarka, Faroe Adaları ve Grönland'ı içeren üniter bir devlettir.

Federal devletlere bazı örnekler: Amerika Birleşik Devletleri; Rusya Federasyonu; Almanya; Hindistan; Avustralya; Belçika; Birleşik Arap Emirlikleri; Avusturya; Nijerya; Meksika.

Davut Ateş'in "Uluslararası Politika: Dünyayı Anlamak ve Anlatmak" adlı kitabı, uluslararası politikanın geleneksel kavramlaştırmasını eleştirerek, devletlerin yanı sıra diğer aktörlerin rolüne dikkat çeker. Kitabın konu başlıkları arasında şunlar yer alır: uluslararası politika analizi; uluslararası politikaya kuramsal yaklaşımlar; uluslararası politikada aktör sorunu; uluslararası politikada güç; uluslararası politikanın bütünsel çerçeveleri; uluslararası politikada yatay ve dikey yapılanma; uluslararası düzenin oluşması; uluslararası kurumlar; uluslararası politikanın çevresi. Kitap, uluslararası politikanın tarihsel süreç içindeki evrimini de ele alır.

Oral Sander'in "Siyasi Tarih" kitabı, devletlerden, devletlerin ortaya çıkışından, değişim, gelişim ve yıkılışlarından, ayrıca devletler arasındaki siyasal ve ekonomik ilişkilerden söz eder. Sander, siyasi tarihi çok yönlü ve disiplinlerarası bir çerçevede ele almış, uygarlık tarihi ve kültür tarihi temeline oturtmuştur. Sander'in öngörüleri arasında, laikliğin önem kaybetmesiyle dinsel çağrıların güçlenmesi ve bu durumun gelecekte uluslararası ilişkilerde etkili olabilmesi yer alır. Kitap, iki ciltten oluşur: 1. İlkçağlardan 1918'e. 2. 1918-1994.

Dünyada kaç tane aile devleti olduğuna dair bilgi bulunamadı. Ancak, dünyada monarşiyle yönetilen bazı ülkeler şunlardır: Birleşik Krallık. İspanya. Japonya. Suudi Arabistan. Norveç. Belçika. Hollanda. İsveç. Bu ülkelerde kraliyet aileleri bulunmaktadır.

Moğol İmparatorluğu, sınır bütünlüğü açısından dünyanın en büyük devletidir. 1206 yılında Cengiz Han tarafından kurulan Moğol İmparatorluğu, en geniş sınırlarına ulaştığında (1368 yılı öncesi) 24 milyon kilometrekareden fazla bir alana hükmetmiştir. Ancak, bazı kaynaklara göre dünyanın en büyük devleti unvanı, sahip olduğu nüfus oranıyla Pers (Ahameniş) İmparatorluğu'na aittir.

MÖ 1. binyılda var olan bazı devletler şunlardır: Lidya. Asur ve Babil. Urartu. Frigler. Roma Cumhuriyeti ve Roma İmparatorluğu. Yunanistan. Ayrıca, bu dönemde İtalya, İspanya, İran, Çin gibi çeşitli bölgelerde de devletler ve oluşumlar bulunmaktaydı.

1075 yılında İznik'te kurulan Türk devleti, Anadolu (Türkiye) Selçuklu Devleti'dir. Devletin kurucusu, Selçuklu Türklerinden olan Kutalmış oğlu Süleyman Şah'tır.

Ankara Savaşı'nda (1402) Osmanlı Devleti'nin yanında yer alan bazı gruplar: Azaplar, Yeniçeriler ve Tımarlı Sipahiler. Süleyman Çelebi komutasındaki Rumeli birlikleri. Vezir Kara Timurtaş Paşa komutasındaki Anadolu beyliklerinden tedarik edilen birlikler. Stefan Lazareviç komutasındaki 10 bin kişilik Sırp gücü. Ayrıca, Mehmet Çelebi, Karakoyunlu Beyliği'nden tedarik edilen yardımcı kuvvetlerle ordunun en gerisine konuşlanmıştı.

İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası, iki ana döneme ayrılır: 1. İlk Çağ: Anav Kültürü (MÖ 4000-MÖ 1000). Afanesyevo Kültürü (MÖ 2500-MÖ 1700). Andronova Kültürü (MÖ 1700-MÖ 1200). Karasuk Kültürü (MÖ 1200-MÖ 700). Tagar Kültürü. 2. Orta Çağ: Asya Hun Devleti (MÖ 220-MS 216). I. Kök Türk (Göktürk) Devleti (552-659). Uygur Devleti (744-840). Oğuzlar, Selçuklular, Kıpçaklar, Sibirler, Türgişler, Kırgızlar, Karluklar gibi çeşitli Türk boyları ve devletleri.

Konfedere devletler, ortak ve sınırlı çıkarları için, iç ve dış egemenliklerini koruyarak bir anlaşmayla oluşturulan devletlerdir. Amerika Konfedere Devletleri, 1861-1865 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldığını ilan eden 11 güney eyaletinin oluşturduğu konfederasyondur. Bazı diğer konfedere devletler: Senegambian Konfederasyonu. ABD ve İsviçre.

Türklerin altın çağında hangi devletlerin olduğuna dair bilgi bulunamadı. Ancak, Türk tarihinde önemli devletler arasında şunlar yer alır: Büyük Hun İmparatorluğu. Göktürk Kağanlığı. Avar Kağanlığı. Hazar Kağanlığı. Uygur Kağanlığı. Büyük Selçuklu İmparatorluğu. Altın Orda Devleti.

Anadolu'da kurulan üç büyük Selçuklu Devleti şunlardır: 1. Anadolu Selçuklu Devleti. 2. Suriye Selçuklu Devleti. 3. Irak Selçuklu Devleti.

Oğuz Yabgu, 750 yılında Oğuz Türkleri tarafından kurulan Oğuz Yabgu Devleti'nin yöneticisidir. Bazı Oğuz Yabguları: Yınal Yabgu (600-630); Duylu-Kay Yabgu (630-660); Erkin Yabgu (660-680); Tuman Yabgu (680-721); Karahan Yabgu (743-789); Buğrahan Yabgu (789-816); Arslan Yabgu (843-870); Osman Yabgu (870-897); İsli Yabgu (897-924); Şeyban Yabgu (924-951). Son Oğuz Yabgusu ise Şah Melik'tir.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), 42 yıllık bir tarihe sahiptir. 15 Kasım 1983 tarihinde kurulmuştur.

Hazar Devleti'nin yıkılışından sonra hangi devletin kurulduğuna dair bilgi bulunamadı. Ancak, Hazar Devleti'nin yıkılışıyla ilgili bazı bilgiler mevcuttur. Hazar Devleti, 965 yılında Rus Prensi Svyatoslav'ın Don boyu ve Kuban bölgesini işgal etmesi ve Kuman-Kıpçakların Hazarların Harezm ve Türkistan ile bağlantılarını kesip ticaret faaliyetlerini durdurmasıyla zayıflamış ve 11. yüzyıl içinde yıkılmıştır. Hazarların yıkılışından sonra, Azak ve Kırım’da küçük prenslikler kurarak yaşamaya devam ettikleri, bu bölgelerin de zamanla Bizans’ın yardımıyla Ruslar tarafından ele geçirildiği bilinmektedir.