Değerler

"Harabat ehlini hor görme zakir, defineye malik viraneler var" sözü, Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri'ne aittir. Bu sözün anlamı şu şekilde açıklanabilir: "Harabat ehli", zor durumdaki insanları ifade eder. "Defineye malik viraneler", zor durumda görünen insanların içinde, aslında zenginlik veya değerli şeylere sahip olanlar olabileceğini belirtir. Bir başka yorum da şu şekildedir: İnsan, içinde bulunduğu durumu sürekli sanabilir ve bu duruma güvenerek insanlar arasından ayrılabilir. Ancak, bu durum kalıcı değildir ve insan, zamanla daha zor bir duruma düşebilir. Bu söz, aynı zamanda bir kıssaya da konu olmuştur. Bu sözün tam hali ve kıssa ile ilgili detaylar, aşağıdaki kaynaklarda bulunabilir: asayisgazetesi.com.tr; milligazete.com.tr; pusulagazetesi.com.tr.

Mazbut insan, genellikle beğenilen, düzgün ve düzenli, çevresi tarafından takdir gören, sevilen ve saygı duyulan kişiler için kullanılır. Arapça kökenli bir kelime olan "mazbut", Türk Dil Kurumu'na göre "ele geçirilmiş, zapt edilmiş", "bir yere yazılmış, deftere geçirilmiş", "unutulmamış, hatırda kalmış" ve "düzenli, düzgün, beğenilen" anlamlarına da gelir.

Fedakârlık yapan anneye "anne" denir. Ayrıca, "fedakâr anne" ifadesi, aşırı fedakâr bir anneyi tanımlamak için kullanılabilir. Fedakârlık kavramı, aile içi ilişkilerde önemli bir yer tutar ve hem annelerin hem de babaların fedakâr davranışları olabilir.

Edep, hem toplumda hem de dinde önemli bir yere sahiptir. Edepli olmanın önemi şu şekilde açıklanabilir: Güzel ahlak: Edep, güzel ahlakın zirve noktasıdır. Toplumsal uyum: Edep, toplumun iyi olarak kabul ettiği davranışlarda bulunmayı, görgülü ve nazik olmayı ifade eder. İnsani ilişkiler: İnce düşünce, hassasiyet, nezaket, zarafet, edep ve hayâ, insanî ilişkilerde çok önemlidir. Ruhsal gelişim: Edep, insanı ruhen terakki ettirip saadet ve selamete kavuşturan bir sermayedir. İlahi sır: Edep, ilahi bir sırdır ve insanın en büyük ziyneti ve nurudur. Şeytanla mücadele: Edep, şeytanın ve nefs-i emarenin boynunu büken, onu mağlup eden ve insanı maksuduna kavuşturan en emin vasıtalardan biridir. Edep, İslam kültür ve coğrafyasında, her türlü meslek ve meşrep, talim-terbiye, ilim, ibadet ve ahlak gibi dini faaliyetler ile gündelik hayatın her alanında önemli bir terim haline gelmiştir.

Dede önemli bir figürdür çünkü farklı bağlamlarda çeşitli işlevleri yerine getirir: Kültürel Miras: Dedeler, aile tarihini ve kültürel değerleri aktararak gençlerin bu mirası tanımasına ve yaşatmasına yardımcı olur. Yaşam Deneyimi: Uzun yaşamları boyunca birçok deneyim biriktirdiklerinden, genç nesillere yaşam becerileri ve gelecekteki zorluklarla başa çıkma yeteneği kazandırır. Destek ve Sevgi: Dedeler, torunlarına sevgi, destek ve güven sunar, onların duygusal gelişimine katkıda bulunur. Manevi Liderlik: Alevilik gibi bazı inanç sistemlerinde dedeler, dini ve toplumsal liderlerdir; ayinleri yönetir ve topluluk içindeki anlaşmazlıkları çözerler. Geçmişle Bağlantı: Dedeler, ailenin geçmişini temsil eder ve torunların geçmişle bağ kurmasını sağlar.

Aile ile ilgili bazı özlü sözler: "Aile, her türlü iyilik ve kötülüğün öğretildiği bir okuldur." — Wilhelm Stekel. "Aile, hayatın en büyük armağanıdır. Her birey, bu armağanın bir parçasıdır ve her parça, bütünü daha anlamlı kılar.". "Aile, koşulsuz sevgi demektir.". "Aile, bir ağacın kökleri gibidir. Kökler ne kadar derin ve sağlam olursa, ağacın dalları da o kadar güçlü ve sağlıklı olur.". "Aile, sevginin, şefkatin ve anlayışın en yoğun yaşandığı yerdir.". "Aile, hayatın en büyük servetidir; sevgiyle yoğrulmuş her anı paha biçilmezdir.". "Aile, insanın içini ısıtan en sessiz mucizedir.". "Aile, yıkılmaz bir kale, dertleri alan bir paratonerdir.". "Aile, toplumun özüdür. Onu tahribe yönelen her şey, toplumun tahribine yönelmiş demektir.". "Aile, akla gelebilecek her şekilde geçmişimize bir bağ, geleceğimize bir köprüdür.".

Çiçekler nankörlük yapmaz.

Zamparalık etmek, TDK'ye göre "çapkınlık etmek, kadın peşinde koşmak" anlamına gelir.

Yeni yaşam felsefesi, yaşamın anlamı veya nasıl yaşanması gerektiğine dair genel bir tutum veya felsefi görüşü ifade eder. Bu terim genellikle gayri resmi bir anlamda kullanılır ve akademik bir felsefi çabadan ziyade, insanlık haliyle ilgili temel varoluşsal soruları çözmeyi amaçlayan kişisel bir felsefeyi ifade eder. Ayrıca, "yeni yaşam felsefesi" olarak adlandırılan bazı spesifik yaklaşımlar da bulunmaktadır, örneğin: Yavaşlık felsefesi: Hızlı yaşamanın ve hızlı tüketmenin bireyin ruhunu tükettiğini, faaliyetlerin kaygıyla yerine getirilmesi nedeniyle "an"ın keyfinden uzaklaştırdığını savunur. Beyaz sayfa felsefesi: Bu felsefe, hayatın sıfırdan başlatılabileceğini ve yeni bir başlangıç yapılabileceğini öne sürer.

Hayvan sevgisini anlatan bazı atasözleri: At yiğidin yoldaşıdır. Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. Hayvanı seversen o da sevildiğini bilir. Hiçbir hayvan, kendi türüne işkence yapmaz. Aç bir hayvanı besleyen, kendi ruhunu besler. Ayrıca, hayvanlar ile ilgili birçok atasözü, hayvanların doğaları, davranışları ve insanlarla ilişkileri üzerine dersler verir.

"Ahmağa yüz, abdala söz vermeye gelmez" atasözü, anlayışı kıt, beceriksiz, yüzsüz ve yılışık, çıkarcı kimselere gereksiz yere yakınlık gösterilmemesi gerektiğini ifade eder. Ayrıca, atasözü şu şekilde de açıklanabilir: Ahmağa gereğinden çok ilgi gösterir, abdala gereğinden çok söz hakkı verirseniz, sizi çok uğraştırır.

Bilmiyorum demek ayıp değildir; öğrenmemek ayıptır. Bilmiyorum demenin ayıp sayılması, insanların cahil kalmasına ve yönlendirilmeye açık olmasına neden olabilir. "Bilmemek ayıp değil, öğrenmemek ayıp" atasözü, insanları öğrenmeye teşvik etmek için kullanılır. Ancak, bilmediğini bilip de öğrenme ihtiyacı duymamak ve öğrenmek için girişimde bulunmamak büyük bir ayıp olarak kabul edilir.

Aile sevgisi ile ilgili bazı atasözleri: Ana gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz. Baba malı tez tükenir, evlat gerek kazana. Ev alma, komşu al. Yuvayı dişi kuş yapar. Kol kırılır yen içinde kalır. Bir elin nesi var, iki elin sesi var. Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar. Ananın bastığı yavru incinmez. Analı kuzu, kınalı kuzu. Ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar.

"Kalbi temiz olanın yolu zor olur" ifadesi, Miraç Çağrı Aktaş'ın "Kalbi İyi Olanın Yolu Zordur" kitabında geçen bir sözdür. Bu sözün anlamı, kitabın genel temasıyla ilişkilidir: İyilik ve zorluk: Kitap, iyi niyetli olmanın ve doğru yolu seçmenin zorluklar getirdiğini, ancak bu zorlukların kişiye manevi huzur kazandırdığını savunur. Toplumsal eleştiri: Modern toplumun, dışsal başarı ve menfaat ilişkilerine dayalı yapısını eleştirir. İçsel güç: Zorluklar karşısında sabırlı ve azimli olmanın, içsel gücü ortaya çıkardığını ve insanı olgunlaştırdığını vurgular. Baş karakter Ahmet'in hikayesi, iyi niyetli olmanın yalnızlığa ve haksızlığa yol açabileceğini, ancak bu yolda ısrar etmenin gerçek huzur ve mutluluğu getireceğini gösterir.

Ne ekersen onu biçersin atasözü ile ilgili kompozisyon örneği: Bu dünyada herkes yaptığının karşılığını bulur. İyi niyetle attığımız her adım, yaptığımız her iş, er geç yüzümüzü güldürecektir. Yalnız kendini düşünmenin ve bencilliğinin ihtirasına kapılan insanoğlu, dünyayı kendi arzularını fazlasıyla doyurabileceği bir ganimet alanı sanır. Bazen işlerimizin gönlümüzce olmadığına, çabalarımızın meyvelerini alamadığımıza üzülürüz. Hayatta atılan ilk adımlar, sonuçları bakımından çok önemlidir. Başkalarının bize karşı iyi niyetli olmalarını istiyorsak, önce kendimiz iyi olmalıyız. Kaynaklar: kompozisyonevi.blogspot.com; biymed.com.tr.

Erdemli bir insanın nasıl davrandığına dair bazı örnekler: Adaletten yana olmak. Cesur olmak. Dürüst ve şeffaf olmak. Yardımsever olmak. Sabırlı olmak. Ön yargısız olmak. Saygılı olmak. Tebessüm etmek. Erdemli olmak, aynı zamanda Allah'a iman etmek, ahiret gününe, meleklere, kitaplara ve peygamberlere inanmak gibi dini erdemleri de içerebilir.

Zorla güzellik olmaz atasözü iki farklı anlama gelebilir: 1. Gönülden, severek ve isteyerek yapılmayan işlerde başarı sağlanamaz. 2. İnsana, zorla bir şey beğendirilemez.

Vatan sevgisinin önemli olmasının bazı nedenleri: Bireysel ve kolektif kimlik oluşumu: Vatan sevgisi, bireyin kendini tanımlamasına ve toplumsal rolünü belirlemesine yardımcı olur. Toplumsal bütünleşme: Ortak bir payda etrafında birleşmeyi ve kolektif bir bilinç oluşturmayı sağlar. Kriz anlarında dayanışma: Toplumsal dayanışmanın ve birlikteliğin en önemli motivasyon kaynaklarından biridir. Milli birlik: Milli birliği güçlendirir ve farklılıkların uyum içinde yaşamasına katkı sağlar. Gelecek umudu: Milletlerin ayakta kalmasını, zor zamanlarda kenetlenmesini ve geleceğe umutla bakmasını sağlar. Bağımsızlık ve özgürlük: Vatan sevgisi, bağımsızlık mücadelelerinde önemli bir motivasyon kaynağı olmuştur. Kültürel değerlerin korunması: Geçmişten gelen mirasın ve geleceğe taşınacak değerlerin korunmasını sağlar.

Ahilerin 7 ilkesi şunlardır: 1. Cimrilik kapısını bağlamak, lütuf kapısını açmak. 2. Kahır ve zulüm kapısını bağlamak, hilim ve mülâyemet kapısını açmak. 3. Hırs kapısını bağlamak, kanaat ve rıza kapısını açmak. 4. Tokluk ve lezzet kapısını bağlamak, riyazet kapısını açmak. 5. Halktan yana kapısını bağlamak, Hak’tan yana kapısını açmak. 6. Herze ve hezeyan kapısını bağlamak, marifet kapısını açmak. 7. Yalan kapısını bağlamak, doğruluk kapısını açmak.

Hoşgörü, başkalarının eylem ve yargılarında serbest bırakılmasını, kendi görüşlerimize veya çoğunluğun görüş biçimine aykırı düşen görüşlere sabırla ve yan tutmadan katlanılmasını ifade eder. Hoşgörü örnekleri: Mevlana: Tasavvufta hoşgörü örneği olarak gösterilir. Hz. Muhammed: Kur'an'da "yüce bir ahlâk üzere" olduğu övgüyle bahsedilen Hz. Muhammed, hoşgörülü davranışlarıyla örnek olmuştur. Yunus Emre: "Yaratılanı hoş gördük, Yaratan'dan ötürü" sözü, hoşgörünün bir örneğidir. Hoşgörü, aynı zamanda kusurlara göz yummak ve aldırmamak anlamına da gelir.