Atom

Atomları doğrudan çıplak gözle görmek mümkün değildir. Atomları gözlemlemek için kullanılan bazı yöntemler: Taramalı tünelleme mikroskobu (STM). Atomik kuvvet mikroskobu (AFM). Elektron mikroskobu.

Atom, +2 elektron almışsa -2 yüklü iyon (anyon), +2 elektron vermişse +2 yüklü iyon (katyon) olur. Anyon: Atom elektron alarak kararlı hale geçerse elektron sayısı > proton sayısı olur ve bu tür iyonlara negatif (-) yüklü iyon (anyon) denir. Katyon: Atom elektron vererek kararlı hale geçerse elektron sayısı < proton sayısı olur ve bu tür iyonlara pozitif (+) yüklü iyon (katyon) denir. Örneğin, oksijen (O) atomu 2 elektron aldığında -2 yük ile yüklenir ve neon'a benzeyerek soygaz gibi davranır.

Periyotlarda atom numarası arttıkça aşağıdaki özellikler gözlemlenir: 1. Kütle numarası artar. 2. Katman sayısı (periyot sayısı) değişmez. 3. Atom hacmi (çapı) azalır. 4. Değerlik elektron sayısı artar. 5. Metalik özellik azalır, ametalik özellik artar. 6. Elektron alma isteği artar.

Proton ve nötron, atomun temel parçacıklarıdır. Proton: - Atom çekirdeğinde bulunur. - Pozitif (+) yüklüdür. - "p+" sembolü ile gösterilir. Nötron: - Atom çekirdeğinde bulunur. - Yüksüzdür (nötr). - "n0" sembolü ile gösterilir.

Dublet elektron, kimyada atomların bileşik oluştururken en dış enerji seviyelerindeki toplam elektron sayısının helyum gibi 2 olması durumunu ifade eder.

Atomda en yavaş hareket eden parçacık nötron ve proton olarak kabul edilir. Bu parçacıklar atomun çekirdeğinde bulunur ve çok yavaş hareket ederler. - Proton: Çekirdekte yavaş hareket eder ve "p+" simgesi ile gösterilir. - Nötron: Çekirdekte bulunur ve yüksüzdür (nötr), "n0" simgesi ile gösterilir. Elektronlar ise çekirdek etrafında çok hızlı hareket ederler ve atomun hacmini belirlerler.

Molekül ve atom arasındaki temel farklar 7. sınıf düzeyinde şu şekilde özetlenebilir: Atom: - Bir elementin en küçük yapı taşıdır. - Proton, nötron ve elektron adı verilen üç temel parçacıktan oluşur. - Yalnız başına var olabilir ve kimyasal özellikler taşır. Molekül: - İki veya daha fazla atomun kimyasal bağlarla bir araya gelmesiyle oluşur. - Atomların belirli bir düzen içinde bir araya gelmesiyle oluşur ve bu düzen, molekülün kimyasal özelliklerini etkiler. - Sadece saf kimyasal maddenin kendi başına bütün kimyasal bileşimini ve özelliklerini taşıyan en küçük parçasıdır.

Çekirdekte proton ve nötronların bulunduğunu James Chadwick keşfetmiştir.

Valans orbitali (veya değerlik orbitali), kimyada bir atomun en dış enerji seviyesindeki elektronlarının bulunduğu orbitallerdir. Bu elektronlar, atomun kimyasal özelliklerini ve diğer atomlarla bağ yapma yeteneğini belirler.

Baryumun 81 nötronu vardır.

9. sınıf kimya ders kitabının 58. sayfasında genellikle şu konular işlenir: Tanecik modelleri (atom, iyon, molekül). Maddenin fiziksel ve kimyasal özellikleri. Element, bileşik ve karışım kavramları. Farklı tanecik yapılarının özellikleri. Ayrıca, bu sayfada: tablo doldurma, açıklayıcı örnekler, boşluk doldurma etkinlikleri gibi pekiştirme çalışmaları da yer alabilir. Bazı ders kitaplarında ise 58. sayfada şu konular da işlenebilir: Atomun yapısı ile ilgili tarihsel modeller ve varsayımlar. Enerji seviyesi artışına bağlı olarak atom orbitallerinin bağıl enerjileri. Kullanılan ders kitabının yayınevine göre içerik değişebilir.

Ortaklanmamış ve bağlayıcı elektronlar, kimyasal bağların oluşumunda önemli rol oynayan iki tür elektrondur. 1. Ortaklanmamış Elektronlar: Bir atomun değerlik elektronları katmanında bulunan, bağ yapmamış elektron çiftleridir. 2. Bağlayıcı Elektronlar: İki atom arasında ortak kullanılan elektron çiftleridir.

İyon yükü, atom numarası ile elektron sayısının farkı alınarak bulunur. Formül şu şekildedir: İyon Yükü = Proton Sayısı - Elektron Sayısı.

D alt orbitalinde beş tane orbital bulunur.

Bağıl enerji sıralaması orbitaller için şu şekilde yapılır: 1. 1s: En düşük enerji seviyesine sahiptir. 2. 2s: 1s orbitalinden sonra gelir. 3. 2p: 2s orbitalinin ardından dolar. 4. 3s: 2p orbitalinden sonra gelir. 5. 3p: 3s orbitalinden sonra dolar. 6. 4s: 3p orbitalinden sonra gelir. 7. 3d: 4s dolduktan sonra dolar, ancak enerji seviyeleri dolma sırasına göre 4s’in üzerindedir. Bu sıralama, atomların elektron diziliminin temelini oluşturur ve kimyasal elementlerle ilgili hesaplamalar ve tahminlerde önemlidir.

9. sınıf kimya elektron katman diziliminde bir kabuğun taşıyabileceği maksimum elektron sayısı, 2n² formülü ile hesaplanır. Örneğin: İlk kabuk (n=1) 2 elektron yerleştirebilir. İkinci kabuk (n=2) 8 elektron yerleştirebilir. Üçüncü kabuk (n=3) 18 elektron yerleştirebilir. Dördüncü kabuk (n=4) 32 elektron yerleştirebilir. Ayrıca, bir alt kabuğun taşıyabileceği maksimum elektron sayısı; s için 2, p için 6, d için 10, f için 14 olarak belirlenir. Daha fazla elektrona sahip atomlar için kısaltılmış gösterimler kullanılır, çünkü önceki alt kabuklar, soy gazların elektron dizilimiyle aynıdır.

6 g C2H6 molekülü 4,8 gram C atomu içerir. Açıklama: C2H6 molekülünün mol kütlesi: Karbon (C): 2 x 12 g/mol = 24 g/mol; Hidrojen (H): 6 x 1 g/mol = 6 g/mol; Toplam: 24 g/mol + 6 g/mol = 30 g/mol. C atomu kütlesi: C2H6'nın toplam kütlesinin C'ye oranı: (24 g/mol) / (30 g/mol) = 0,8; C kütlesi: 0,8 x 6 g = 4,8 g.

Elementlerin elektron diziliminde son katmanda 8 elektron bulunabilir.

1 nanometre (nm), ortalama 23 atomun yan yana dizilmesiyle elde edilen uzunluğa eşittir. Ancak, bir atomun boyutu ortalama 0,1 ila 0,5 nanometre arasında değişmektedir.

4. enerji seviyesinde en fazla 32 elektron bulunur. Bu sonuç, şu hesaplamayla elde edilir: s orbitali: Her enerji seviyesinde bir tane s orbitali bulunur ve her biri 2 elektron alabilir. p orbitalleri: Her enerji seviyesinde üç tane p orbitali bulunur ve her biri 2 elektron alabilir. d orbitalleri: 4. enerji seviyesinde d orbitalleri bulunmaz, ancak 3d orbitalleri bu seviyede yer alır ve her biri 2 elektron alabilir. f orbitalleri: 4. enerji seviyesinde f orbitalleri bulunmaz. Bu bilgileri toplayarak: 2 (s) + 6 (3d) + 0 (4f) = 8 + 0 = 8 elektron Sonuç olarak, 4. enerji seviyesi toplamda 32 elektron alabilir.