• Buradasın

    Sözcük Kökeni

    Özetteki ilgi çekici içerikler

    • Süptil Sözcükünün Kökeni ve Anlamı

      Bu video, Bir Lisan tarafından hazırlanan Türkçe Kelime Hazinesi serisinin bir bölümüdür. Video, Türk Dil Kurumu sözlüğünde bulunmamasına rağmen Türkçede yaygın kullanılan "süptil" sözcüğünün kökenini, anlamını ve cümle içindeki kullanımını açıklamaktadır. Süptil sözcüğünün Fransızca kökenli olduğu, Latince kökenli "suptiliz" sözcüğünden geldiği ve "ince", "latif", "zeki", "dolaylı" gibi anlamlara geldiği belirtilmektedir. Ayrıca spiritüel ve ezoterik bağlamda maddenin yüksek titreşimli hallerini betimlemek için de kullanıldığı anlatılmakta ve iki örnek cümle üzerinden sözcüğün kullanımı gösterilmektedir.

      • youtube.com
    • "Kepaze Olduk" Deyiminin Kökeni

      Bu video, bir anlatıcının "kepaze olduk" deyiminin kökenini anlattığı bir tarih anlatımıdır. Anlatıcı, IV. Murat döneminde yaşanan bir olayı aktarmaktadır. Video, İran büyükelçisinin padişahın huzuruna getirdiği kalın bir ok ve yayın hikayesini anlatmaktadır. Padişahın huzurunda kemankeşler ve okçular bu ok ve yayı kıramadıkları için padişah üzülürken, haremde çalışan bir kişi bu ok ve yayı tekrar kurar. Bu olay sonucunda "kepaze olduk" deyimi dilimize geçer ve "bozulduk, rezil olduk" anlamına gelir.

      • youtube.com
    • Linç Kelimesinin Kökeni

      Bu video, günlük hayatta sıkça kullanılan "linç" kelimesinin kökenini anlatan bilgilendirici bir içeriktir. Video, sosyal medyada sıkça kullanılan "linç" kelimesinin kökenini açıklamaktadır. Linç kelimesinin, Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında haksız şekilde yargıçlık yapan ve yasadışı mahkemelerde cezalandırmalar yapan Charles Lynch'in soyadından ilhamla literatüre girdiği anlatılmaktadır. Lynch'in Virginia'da İngilizlerden yana olan insanları yakalayıp kırbaçlama, mallarına el koyma ve zorla askere alma gibi cezalar vermesi ve bu uygulamaların "linç kanunu" olarak adlandırılması da videoda paylaşılan bilgiler arasındadır.

      • youtube.com
    • "Kel Alakademi" Deyiminin Kökeni

      Bu video, "Kel Alakademi" deyiminin kökenini açıklayan kısa bir bilgilendirme içeriğidir. Video, "Kel Alakademi" deyiminin aslında kellikle hiçbir alakası olmadığını ve aslında "ne alaka" ifadesinin Fransızca kökenli olduğunu anlatıyor. Fransız dilinin ve kültürünün revaçta olduğu zamanlarda, yarı Fransızca yarı Türkçe konuşan birinin Türkçe "ne" kelimesini kullanmak yerine Fransızca "kel" kelimesini tercih etmesi ve cümlesini "kel alaka" şeklinde kurmasıyla bu deyimin Türkçe'ye girdiği açıklanıyor.

      • youtube.com
    • Türkçe'de "Töz" Kelimesinin Tarihsel Gelişimi ve Etimolojisi

      Bu video, bir akademisyen tarafından sunulan Türkçe dilbilgisi dersi formatındadır. Konuşmacı, Mustafa Hoca ve diğer hocalarla birlikte hazırladığı çalışmalar hakkında bilgi vermektedir. Video, Türkçe'de "töz" kelimesinin tarihsel gelişimini, etimolojik kökenini ve farklı dillerdeki karşılıklarını incelemektedir. Konuşmacı, Türkçenin çeşitli dil gruplarıyla ilişkilerini, "töz" kelimesinin kök, temel, esas anlamlarını ve zaman içinde nasıl değiştiğini açıklamaktadır. Ayrıca "töz germek" kavramının anlamı, Uygurca kelime okunuşları ve sözcüklerin zaman içinde nasıl kökenlerini unuttuğu konuları ele almaktadır. Videoda Radloff, Kaşgari, Türk Dil Kurumu gibi kaynaklar kullanılarak "töz" kelimesinin Doğu Türkçesi'ndeki kullanımı, İslam döneminden sonraki değişimleri ve felsefe terimlerindeki kullanımı incelenmektedir. Konuşmacı, Altayca, Tuvaca, Hakas, Uygurca gibi dillerden örnekler vererek Türkçenin dil ilişkilerini açıklamakta ve gelecek hafta Japonca-Türkçe benzerlikleri konusunda bir konuşma yapılacağını belirtmektedir.

      • youtube.com
    • Palyaço Kelimesinin Kökeni ve Anlamı

      Bu video, bir sohbet formatında olup konuşmacılar arasında bir diyalog geçmektedir. Konuşmacılardan biri Emel Hanım adında bir palyaço hakkında da konuşmaktadır. Videoda palyaço kelimesinin etimolojik kökeni anlatılmaktadır. Konuşmacı, palyaço kelimesinin İtalyanca'da "bostan korkuluğu" anlamına gelen bir sözden türediğini, zamanla Latince kökenli "cübbe" anlamına gelen bir kelimeye dönüştüğünü ve son olarak eğlenceli gösteriler sunan güldürü sanatçıları için kullanılmaya başlandığını açıklamaktadır.

      • youtube.com
    • Türkçe'de Akrabalık Sözcüklerinin Kökeni

      Bu video, Türkçe'de kullanılan akrabalık sözcüklerinin kökenlerini anlatan eğitici bir içeriktir. Video, aile ve akrabalar için kullanılan "dayı", "teyze", "amca" ve "hala" gibi sözcüklerin Eski Türkçe'deki kökenlerini açıklamaktadır. Her bir sözcüğün nasıl oluştuğu, hangi akrabaları tanımladığı ve zaman içinde nasıl değiştiği detaylı olarak anlatılmaktadır. Ayrıca, evlilikle başlayan sonradan edinilen akrabalık ilişkilerinin bir sonraki bölümde inceleneceği belirtilmektedir.

      • youtube.com
    • Dingo'nun Ahırı Deyimi ve Hikayesi

      Bu video, "Dingo'nun ahırı" deyiminin kökenini anlatan bir anlatım formatındadır. Videoda Dingo adlı bir Rum ahırı sahibi ve tramvayların atları yer almaktadır. Video, "Dingo'nun ahırı" deyiminin ne anlama geldiği açıklanarak başlıyor ve ardından bu deyimin kökenini anlatıyor. Tramvayların atlarla çekildiği dönemde, yorgun atların dinlenmesi için Taksim Meydanı'na yakın bir ahır yapılmış ve ahırın sahibi Dingo isimli bir Rum'dur. Dingo'nun meyhanelerden çıkmaması nedeniyle kim geldi kim gitti belli olmaz ve rastgele atlar seçilir. Deyim, tramvayların vakum atölyesi olarak işlevini sürdürerek hala kullanılmaktadır.

      • youtube.com
    • "Foyası Meydana Çıktı" İfadesinin Kökeni

      Bu video, günlük dilde sıkça kullanılan "foyası meydana çıktı" ifadesinin kökenini anlatan bilgilendirici bir içeriktir. Video, kuyumculukta kullanılan "foya" kavramını açıklayarak başlıyor. Mücevher ustalarının değerli taşlara parlaklık veren bu maddeyi kullanarak mücevherleri daha ihtişamlı hale getirdiklerini anlatıyor. Zamanla bu madde kararır ve ayna işlevini kaybeder, bu durum "taş için karardı" olarak ifade edilir. Zamanla bu ifade, söylenen yalanların ortaya çıkması durumunda kullanılmaya başlandı ve günümüzde hala kandırıldığı gerçeğini görünce hayrete düştüğümüz olaylarda kullanılıyor.

      • youtube.com
    • Türkçe Kelime Oyunu

      Bu video, iki kişi arasında geçen bir Türkçe kelime oyunu formatındadır. Konuşmacılar arasında bir soru-cevap döngüsü bulunmaktadır. Videoda "mecazen birden bire öfkelenme" ifadesinin Türkçe kökenli olduğu ve Arapça kökenli "köpürme, parlama" anlamına geldiği açıklanmaktadır. Ayrıca "zor kelime" olarak bahsedilen bir kelime hakkında soru sorulmakta ve konuşmacıların bu kelimeyi bilmeleri beklenmektedir.

      • youtube.com
    • "Büyük Parça" Kelimesinin Kökeni Hakkında Bir Hikaye

      Bu video, bir grup arkadaşın bir araya gelip sohbet ettiği bir diyalog formatındadır. Konuşmacılar arasında Eray, Muhammed, İhsan ve Dayım gibi karakterler bulunmaktadır. Videoda, "büyük parça" kelimesinin kökeni hakkında bir hikaye anlatılmaktadır. Hikaye, bir kişinin naylon ayakkabının ucundan kopan bir parçayı satarken yaşanan bir olayı konu alır. Bu olay, "büyük parça" ifadesinin kökenini açıklamak için anlatılır ve sonrasında bu kelimenin nasıl yaygınlaştığı hakkında bilgiler verilir. Video, bir çay içme sahnesiyle sona erer.

      • youtube.com
    • Oscar Ödülü'nün Kaynağı Hakkında Kısa Bir Sohbet

      Bu video, bir kişinin Oscar ödülü'nün kaynağını anlattığı kısa bir sohbet formatındadır. Videoda konuşmacı, Oscar ödülü'nün kaynağını açıklamaktadır. Oscar ödülü'nün bir adamın kaliteli filmler için kendi istediği filme birincilik verme isteğinden kaynaklandığı ve "sıkar" kelimesinin bir daha kullanılmadığı için bu şekilde kaldığı anlatılmaktadır. Video, "Türk sofrası değil" ifadesiyle sonlanmaktadır.

      • youtube.com
    • Ataşın Etimolojik Kökeni

      Bu video, bir hoca ve sunucu arasında geçen, her hafta iki nesnenin etimolojik kökenlerini inceleyen bir programdır. Programda hoca, sunucu ve izleyiciler arasında diyaloglar geçmektedir. Videoda "ataş" kelimesinin etimolojik kökeni anlatılmaktadır. Hoca, ataşın Roma dönemine kadar uzanan tarihini, Roma'daki bürokrasi ve vergi sistemindeki önemini açıklamaktadır. Ayrıca ataşın keçi bel kemiğinden yapıldığı ve zamanla el yapımı haline geldiği bilgisi paylaşılmaktadır. Video, ataşın türküsü ve tarihsel kullanımı hakkında bilgiler içermektedir.

      • youtube.com
    • Türkçe'de "Taburcu" Kelimesinin Kökeni ve Anlamı

      Bu video, Türkçe'deki bir sözcüğün kökenini ve anlamını açıklayan bilgilendirici bir içeriktir. Video, Türkçe'nin dünyanın en eski dillerinden biri olduğunu belirterek başlıyor ve günlük hayatta kullandığımız sözcüklerin çoğunun Türkçe kökenli olduğunu vurguluyor. Ana konu, askeri bir kavramdan ve ondan türeyen "taburcu" sözcüğünün kökenini ve anlamını inceliyor. Türk Dil Kurumu'na göre tabur, dört bölükten oluşan ve bir binbaşının komutasındaki askeri birlik olarak tanımlanırken, "taburcu" kelimesi hastaneden çıkması kararlaştırılmış hasta olarak kullanılıyor. Ayrıca, bu sözcüğün Çanakkale Savaşı'na dayanmadığı, 19. yüzyıldan beri kullanıldığı belirtiliyor.

      • youtube.com
    • Tuvalete "Yüz Numara" Denmesinin Nedeni

      Bu video, iki kişi arasında geçen bir sohbet formatındadır. Konuşmacılardan biri "enişte" olarak hitap edilen kişi, diğerine tuvalet hakkında bir soru sormaktadır. Videoda, tuvaletlere neden "yüz numara" denildiği açıklanmaktadır. Konuşmacı, eskiden otel odalarında tuvaletlerin numarasız olduğunu, Fransa'da ise numarasız demek aynı zamanda "yüz numara" demek olduğunu ve bu nedenle bu ifadenin kalmış olduğunu anlatmaktadır. Video, Fransız kültürüne dair bir yorumla sonlanmaktadır.

      • youtube.com
  • Yazeka sinir ağı makaleleri veya videoları özetliyor