MilliMücadele

Mustafa Kemal Atatürk, Erzurum ve Sivas Kongreleri ile milli mücadelenin lideri olmuştur. Erzurum Kongresi (23 Temmuz-7 Ağustos 1919). Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919). Ayrıca, Amasya Tamimi ile de milli mücadelenin lideri olarak kabul edilmiştir.

"İleri Marşı", Türk Kurtuluş Savaşı sırasında, 1928 yılında bestelenmiştir.

Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan ortak kararlar şunlardır: Milli egemenlik ve bağımsızlık: Türk milletinin egemenliği ve bağımsızlığı vurgulanmıştır. Yabancı işgallere karşı direniş: Yabancı işgallere karşı ortak bir direniş stratejisi belirlenmiştir. Manda ve himayenin reddedilmesi: Manda ve himaye kabul edilmemiştir. Milli ordunun kurulması: Milli bir ordu kurulması kararlaştırılmıştır. Ulusal hükümetin kurulması: Ulusal bir hükümetin kurulması gerekliliği kararlaştırılmıştır. Halkın iradesinin ön planda tutulması: Halkın iradesi ön planda tutulmuş ve milli meclisin hemen toplanması gerektiği belirtilmiştir. İç düşmanlara karşı koyma: İç düşmanlara karşı koyma ve gerektiğinde çatışma kararı alınmıştır. Ülke savunmasını gerçekleştiremeyen hükümete karşı başkaldırma: Ülke savunmasını gerçekleştiremeyen hükümete karşı ayaklanma kararı alınmıştır. Vatanın bölünmezliği: Vatan parçalarının birbirinden ayrılamayacağı ilkesi kabul edilmiştir.

Milli Mücadele döneminde büyük başarılara ev sahipliği yapan ilçelerden bazıları şunlardır: Eskişehir: İngiliz ve Yunan işgallerine maruz kalmış, İnönü Savaşları gibi önemli askeri olaylara sahne olmuştur. Adapazarı: Kuvâ-yı Milliye teşkilatları ve direnişçi gençlerin önemli katkılarda bulunduğu bir ilçedir. Ulukışla: Kuva-i Milliye faaliyetlerinin başladığı ve silah sevkiyatının yapıldığı bir merkezdir. Pozantı: Adana'nın işgal altında olması nedeniyle il merkezi olarak kabul edilmiş ve stratejik bir öneme sahiptir.

Amasya Genelgesi'nde milli mücadelenin amacı şu şekilde belirtilmiştir: Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının sağlanması. İstanbul Hükümeti'nin sorumluluklarını yerine getiremediği gerçeğinin ortaya konması. Milletin kendi kaderini kendisinin tayin etmesi. Milli bir heyetin oluşturulması ve bu heyetin milli hakları savunması. Milli mücadelenin dağınık mahalli teşkilatların birleştirilmesi. Amasya Genelgesi, milli mücadelenin kişisel bir hareket olmaktan çıkarılıp halka mal edilmesini ve milli bir hareket haline getirilmesini amaçlamıştır.

Mustafa Kemal Atatürk'ün milli mücadeleyi başlattığı yer ve zaman şu şekildedir: Yer: Samsun. Zaman: 19 Mayıs 1919. Atatürk, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Kurtuluş Savaşı'nı başlatmıştır.

Milli Mücadele'de Doğu illeri, Ermenistan'ın tehdidi altındaydı. Güney illeri ise Fransa ve onların desteklediği Ermenilerin tehdidi altındaydı. Fransa, Güneydoğu Anadolu'yu, Sykes Picot gizli Antlaşması’nda bölgenin kendilerine ayrıldığı gerekçesiyle işgal etmişti. Ermeniler, bir yandan Doğu Anadolu'yu işgal ederken bir yandan da güneydoğudaki Fransız birlikleriyle işbirliği yapmaktaydı.

27 Aralık 1919'da Mustafa Kemal Atatürk, Heyet-i Temsiliye üyeleriyle birlikte Ankara'ya geldi. Bu olay, Milli Mücadele'nin seyri açısından yeni bir dönemin başlangıcı oldu. 27 Aralık 1919'da Ankara'da yaşanan bazı diğer olaylar: Karşılama: Ankara halkı, davul ve zurnalar eşliğinde heyeti karşıladı. Dini merasim: Hacı Bayram Camii'nde dini bir merasim düzenlendi. Konuşma: Atatürk, Hükümet Konağı'nda halka bir konuşma yaptı. İkamet: Ziraat Mektebi'ne yerleşildi.

İlk Büyük Millet Meclisinin (BMM) bazı özellikleri: Kuvvetler Birliği İlkesi: Yasama, yürütme ve yargı güçleri tek elde toplanmıştır. Ulusal Meclis: İşgallere karşı oluşan direnişi tek bir çatı altında toplamış ve ulusal bir meclis olarak milletin iradesini ülke yönetiminde egemen kılmıştır. Farklı Görüşlere Açıklık: Osmanlı Mebusan Meclisi milletvekilleri de BMM’ye katılmış, bu yönüyle farklı görüşteki kişilere de açık bir meclis olmuştur. Kurtuluş Savaşı Yönetimi: Kurtuluş Savaşı’ndaki bütün savaşlar BMM tarafından yönetildiği için bu meclise “savaş meclisi” de denilmiştir. Yeni Yasalar ve Kurucu Meclis: BMM, yeni Türk devletinin ilk kurumlarını kurmuş ve temel yasalarını kabul etmiş olması nedeniyle “kurucu meclis” olarak da adlandırılmıştır. Saltanatın Kaldırılması: BMM’nin yaptığı tek inkılap hareketi, 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılması olmuştur. Milliyetçi Yapı: İlk BMM’de azınlık milletvekillerinin bulunmaması, bu meclisin milliyetçi niteliklere sahip olduğunun göstergesidir.

Sivas Kongresi'nin yapıldığı binanın müze olmasının sebebi, Mustafa Kemal Atatürk ve Heyet-i Temsiliye tarafından 2 Eylül-18 Aralık 1919 tarihleri arasında "Milli Mücadele Karargâhı" olarak kullanılmış olmasıdır. Bu bina, Sivas Kongresi'nin 4-12 Eylül tarihleri arasında burada toplanması ile tarihsel bir kimlik kazanmıştır. 1984 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredilen bina, müze amaçlı restorasyon ve teşhir ve tanzim çalışmaları sonucunda; bodrum kat depoların, laboratuvar ve fotoğrafhanenin yer aldığı mekânlar olarak; zemin kat Etnografya Müzesi, üst kat ise Atatürk ve Kongre Müzesi olarak düzenlenmiştir.

Ağnam vergisinin 4 katına çıkarılmasının nedeni, ulusal mücadeleye mali kaynak sağlamaktı. 1919 yılında İstanbul Hükümeti tarafından dört katına çıkarılan Ağnam Vergisi'nin, TBMM tarafından sekiz katına çıkarılacağı söylentileri dolaşıyordu.

Tekâlif-i Milliye emirlerinin uygulanmasıyla amaçlananlar: Ordunun ihtiyaçlarının karşılanması ve savaşa daha etkin bir şekilde hazırlanması. Ulusal savunma ve ekonominin desteklenmesi. Toplumsal dayanışmanın teşvik edilmesi ve ulusal bilincin yükseltilmesi. Yiyecek ve malzeme israfının önlenmesi. Ülkenin kaynaklarının en verimli şekilde kullanılması. Bu emirler, Kurtuluş Savaşı sırasında halkın ve devletin iş birliği içinde hareket etmesini sağlamış ve ulusal mücadele ruhunu pekiştirmiştir.

Sultanahmet Meydanı'nda yapılan mitingler şunlardır: 23 Mayıs 1919. 30 Mayıs 1919. 10 Ekim 1919. 13 Ocak 1920. Bu mitinglerin amacı, Osmanlı sarayına, I. Dünya Savaşı'nın galibi Avrupa hükûmetlerine ve Avrupa kamuoyuna Türk halkının sesini ve Anadolu'nun işgaline itirazını duyurmaktı.

En güzel kahramanlık hikayesi olarak değerlendirilebilecek birkaç örnek: Köroğlu Hikayeleri: Köroğlu'nun Bolu Beyi'nin seyisi Ruşen Ali'nin hikayesi, kahramanlık ve zeka dolu olaylarla doludur. Yaralı Mahmut Hikayesi: Ahmet ve Mahmut adlı kardeşlerin, "şamşırak taşı" için verdikleri mücadele ve bu süreçte yaşadıkları kahramanlıklar. Milli Mücadele Hikayeleri: Seyit Onbaşı'nın, 276 kiloluk top mermisini tek başına taşıyarak HMS Ocean'ın dümen mekanizmasına isabet ettirmesi ve Türk ordusunun Çanakkale Savaşı'nda zafer kazanmasını sağlaması. Kahramanlık hikayeleri, genellikle gerçeğe yakın olaylar üzerine kuruludur ve toplumlara öz güven kazandırarak, tarihle bağ kurmalarını sağlar.

Milli Mücadele döneminde Güney Cephesi'nde yaşanan bazı gelişmeler şunlardır: Maraş'ta Direniş: 22 Şubat 1919'da İngilizlerin işgaline uğrayan Maraş'ta, 11 Şubat 1920'ye kadar Fransızlara karşı mücadele edilmiştir. Antep'te Kuşatma: Antep'te, 1 Nisan 1920'de başlayan Fransız kuşatması, 25 Aralık 1921'de şehrin Fransız işgalinden kurtulmasıyla sonuçlanmıştır. Çukurova'da Mücadele: Çukurova'da Karaisalı'da teşkilat kurulmuş ve çete savaşı ile Fransızlara karşı mücadele başlatılmıştır. Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması ile Güney Cephesi'ndeki savaş durumu sona ermiş, Fransız kuvvetleri belirlenen sınırın güneyine çekilmiştir. Ayrıca, Pozantı Adana il merkezi haline getirilmiş ve 8 Ekim 1920'de Pozantı Kongresi yapılmıştır.

Dağköy'ün meşhur olan bazı özellikleri: Tarihi ve doğal güzellikleri: 700 yıllık tarihe sahip olan Dağköy'de tarihi evler, medrese ve tarihi bir cami bulunmaktadır. Şehit ve gazi mezarları: Köyde onlarca şehit ve gazi mezarı bulunmaktadır. Türbeler: Üç adet türbe mevcuttur. Kurtuluş Savaşı kahramanı Fatma Çavuş: Kurtuluş Savaşı kahramanı Fatma Çavuş, 1897 yılında Dağköy'de dünyaya gelmiştir. Geleneksel etkinlikler: Her yıl 2. Geleneksel Dağköy Buluşması düzenlenmektedir.

8. sınıf inkılap tarihi tabu kartlarına şu sitelerden ulaşılabilir: wordwall.net. sosyalbilgilerdefterim.com. eodev.com. Ayrıca, sosyalbilgiler.biz forum sitesinde de 8. sınıf 1. ünite için tabu oyun kartları paylaşılmıştır.

Kalpağın hikayesi şu şekilde özetlenebilir: Orta Asya Kökenleri: Kalpak, Orta Asya'da köklü bir geçmişe sahip geleneksel bir başlıktır. Osmanlı'da Kullanım: İkinci Meşrutiyet sonrası, Avusturya'nın Bosna-Hersek'i ilhak etmesine tepki olarak, halk fes yerine kalpak giymeye başlamıştır. Milli Mücadele'de Kalpak: Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadele'de kalpak takarak Osmanlı saltanatına karşı başlatılan hareketin ayrı bir kimliğini yansıtmıştır. Sembolik Anlam: Kalpak, güç, özgürlük ve aidiyet anlamlarıyla yüklü bir kültürel mirastır. Günümüzdeki Kullanımı: Kalpak, özellikle Kırgızistan gibi Türk boylarının yaşadığı bölgelerde geleneksel bir başlık olarak kullanılmaya devam edilmektedir.

Yörük filmleri genellikle Yörüklerin yaşam tarzını, geleneklerini ve göçebe hayatlarını anlatır. Bazı Yörük filmlerinin konuları: Turna Misali: Bir Yörük kadını olan Gülsüm Ana'nın, ailesini ve konargöçer yaşam süren Yörükleri, yerleşik hayata geçirmek isteyen düzene karşı verdiği mücadele. Hasan Boğuldu: Yörük kızı Emine ile Hasan'ın aşkı ve Emine'nin, Yörüklerin töresi nedeniyle Hasan'dan ayrılması. Kızılırmak - Karakoyun: Oba kültürü, Yörükler ve konargöçerlerin ilişkileri. Boş Beşik: Yörüklerin oba kültürü ve yaşantısı.

Doğru cevap: I. Halkın bir mücadele azim ve kararlığında toplanması. 19 Mayıs 1919'dan başlayarak genelgeler yayımlanmış, kongreler toplanmış, Meclis-i Mebusan açılmış ve Misak-ı Milli kararları kabul edilmiştir. Bu süreçte öncelik verilen düşünce, halkın bir mücadele azim ve kararlığında toplanmasıdır. Diğer seçenekler olan II. Mücadele süresince İstanbul hükümetinin desteğinin sağlanması, III. Ulusal birlik ve beraberliğin korunması ve IV. Saltanat ve hilafetin bulunduğu kötü durumdan kurtarılması düşüncelerine de önem verilmiş olsa da, öncelikli hedef halkın mücadele azmini ve kararını güçlendirmek olmuştur.