Kürtçe

Kürtçede haftanın günleri şu şekilde okunur: Pazartesi: Duşem. Salı: Sêşem. Çarşamba: Çarşem. Perşembe: Pêncşem. Cuma: În. Cumartesi: Şemî. Pazar: Yekşem veya Bazar.

Rind ve rindane kelimeleri Farsça kökenlidir ve şu anlamlara gelir: Rind: Dünya işlerine önem vermeyen, kalender, gönül eri anlamına gelir. Rindane: Rind gibi, rindlere özgü manasına gelir. Rintlik, rint olma durumu; rintmeşrep ise rint yaratılışlı, rint tabiatlı (kimse) anlamlarına gelir. Divan şairleri için rind olmak, dünya nimetlerine değer vermemek, maddeye önem vermez görünmek, içkiye düşkün olmak ve derbeder bir yaşam sürmek anlamına gelir.

Bahoz Baran'ın "Rêzimana Kurmancî" (Kurmanci Dilbilgisi) kitabı, Kurmanci dilbilgisinin tüm konularını kapsamlı ve sistematik bir şekilde ele almaktadır. Ayrıca, Kurmanci dilbilgisi ile ilgili sıkça karşılaşılan sorunlara da yer verilmiştir. Kitap, özellikle Kurmanci dilbilgisi üzerine çalışan veya eğitim veren öğretmenler için hazırlanmıştır.

"Şile şile dotmame" ifadesinin ne anlattığına dair bir bilgi bulunamamıştır. Ancak, "Şilele" adlı, Servet Kocakaya'nın seslendirdiği Kürtçe bir türkü olduğu bilinmektedir. Türkünün sözleri şu şekildedir: > şile şile şile dotmamé wile wile wile dotmamé şilele şilele şile dotmamé wilele wilele wile dotmamé şekkır şerbet şıtle şame gule dotmamé wez birçıme şile dotmamétu deng nade gule dotmamé wezım wezım wez desmala sor gevezim şilele şilele şile dotmamé wilele wilele wile dotmamé şilele şilele şile dotmamé wilele wilele wile dotmamé gule dotmame iro iro dıkmın bankır dıke nivro ro ser me bu sed u se ro şile dotmame wezım wezım wez desmala sor gevezim şilele şilele şile dotmamé wilele wilele wile dotmamé şilele şilele şile dotmamé wilele wilele wile dotmamé gule dotmame im şev im şev dıkmın bankır dikke nim şev şev şev ser me bu sed u se şev şile dotmame. Ayrıca, "Şi le le le Dotmame" adlı, Ceylan'a ait bir şarkı da bulunmaktadır.

"Leyla" şarkısı, Kürt sanatçı Şahê Bedo tarafından seslendirilmiştir ve Kürtçe bir eserdir.

Kürtçe "merhaba" demek için aşağıdaki ifadeler kullanılabilir: Roj baş; Merheba; Silav.

Türkiye'nin ilk Kürtçe dizisi, 2012 yılında TRT 6'da yayınlanan "Siya Mem û Zîn" (Mem-u Zin'in Gölgesinde) adlı yapımdır. Bu dizi, 1650-1707 yılları arasında yaşayan Kürt şair Ahmed-i Hani'nin ünlü aşk destanı "Mem û Zîn"den esinlenilerek televizyona uyarlanmıştır.

Gejo kelimesi, Kürtçe ve Zazaca'da "deli, sersem, başı dönmüş" anlamlarına gelir.

"Lê Çavreşa Min" şarkısının sözleri, aşk ve özlem temalarını işler. Bazı şarkı sözlerinin Türkçe anlamları: "Karagözlüm, Karagözlüm oy, başımın belası". "Gözlerimin yaşı oy, gönlümün gecesi". "Gönlü kandırıp oy, geri dönmezler". "Gelip geçen yıllar seni hiç sormazlar". Şarkı, Murat Küçükavcı tarafından seslendirilmiştir.

XXX düğün ifadesi, Kürtçe'de "dawet" veya "dilan" olarak geçer. Türkçe'de ise "düğün" kelimesi, evlenme veya sünnet dolayısıyla yapılan tören, eğlence, cemiyet anlamına gelir.

Rojda ismi, Kürtçe kökenlidir.

TRT Şeş televizyon kanalı, Kürtçe dilinde yayın yapmaktadır.

"Kuro" kelimesi farklı bağlamlarda farklı anlamlara gelebilir: 1. Kürtçe (Kurmanci) dilinde "kuro" "erkek çocuk, delikanlı" anlamına gelir. 2. Japonca dilinde "kuro" "siyah" anlamına gelir.

Kürtçe'de "selam" demek için "silav" ifadesi kullanılır.

Elif Algül'ün "Were Yare" şarkısı Kürtçe dilinde seslendirilmiştir.

"Dar hejiroke" Kürtçe'de "incir ağacı" anlamına gelir.

"Sest" kelimesi Kürtçe'de "altmış" anlamına gelir.

"Komiser Şekspir" ifadesi Kürtçede "qomsêr Şekspir" olarak çevrilebilir.

Kubar ismi iki farklı anlama gelebilir: 1. Kürtçe İsim: Kürtçe'de "kubar" ismi "nazik, kibar" anlamına gelir. 2. Kelime Anlamı: Türkçede ise "kubar", "elenmiş samanın tozu", "verimsiz tarla" veya "meşe ağacı" olarak tanımlanır.

"Şirine" Kürtçe şarkısının sözleri Şener Yıldız'a aittir.