Dağlar

Dağ içi ve dağ eteği arasındaki temel fark, oluşum şekilleridir: Dağ içi ovaları, dağlık alanların iç kısımlarında, çevreden gelen akarsuların taşıdıkları maddeleri eğimin azaldığı yerlerde biriktirmesi ile oluşur. Dağ eteği ovaları, dağ yamaçlarından inen akarsuların düşük eğimli eteklerde taşıdıkları maddeleri bırakmaları sonucu meydana gelir. Örnekler: Bursa ovası, Uludağ’ın eteğinde oluşmuş bir dağ eteği ovasıdır. Malatya, Muş, Elazığ ovaları ise dağ içi ovalarına örnek olarak verilebilir.

Beşparmak Dağları'nın oluşumuyla ilgili birkaç efsane bulunmaktadır: İyi kalpli yoksul genç efsanesi: Kralın kızına talip olan yoksul ama iyi kalpli bir genç, kutsal suyu bulup getirir. Kral, genci beğenmez ve üzerine su dökerek beddua eder; genç bataklığa gömülür ve eli taşlaşır, bu el Beşparmak Dağları'nı oluşturur. Zengin ve fakir genç efsanesi: Kralın kızına talip olan zengin ve fakir genç düello yapar; zengin genç, hileyle fakir genci bataklığa düşürür ve öldürür. Buna dayanamayan doğa, gencin elini taşlaştırarak dağa dönüştürür. Bizanslı kahraman Digenis Akritas efsanesi: Cesur bir genç, Kıbrıs'ı Suriyelilerin istilasından kurtarmak için Anadolu'dan adaya gelir ve eliyle dağı tutar; bugünkü dağlar bu kahramanlığın el izidir. Devler efsanesi: Milyonlarca yıl önce devler yaşarken, bir dev rakibine kaya atar ama hedefi şaşırır ve kireç taşından beş parmak şekli oluşur. Bu efsaneler, Beşparmak Dağları'nın mistik ve tarihî anlamını zenginleştirirken, doğa ve insan arasındaki derin bağları da yansıtır.

Kıvrım dağları, levhaların sıkıştırması sonucu, esnek olan tortul tabakaların kıvrılması ile oluşan dağlardır. Türkiye'de iki kuşak halinde uzanan kıvrım dağları şunlardır: Kuzeydeki kıvrım dağları: Küre, Canik, Giresun, Rize ve Kaçkar dağları. Güneydeki kıvrım dağları: Toros Dağları, Sultan, Dedegöl, Bey, Aladağ, Bolkar ve Barla dağları. Bunun yanı sıra, Türkiye'deki diğer kıvrım dağları şu bölgelerde bulunur: Ege Bölgesi: Emir, Eğrigöz, Simav ve Murat Dağı. Doğu Anadolu Bölgesi: Mercan, Munzur, Karasu-Aras, Cilo, Allahuekber, Hakkari dağları. İç Anadolu Bölgesi: Tecer, Hınzır, Akdağ, Sivrihisar ve Sündiken Dağları. Marmara Bölgesi: Koru, Samanlı ve Yıldız Dağları.

2020 yılında Çin ve Nepal tarafından resmen kabul edilen verilere göre Everest Dağı’nın yüksekliği 8.848 metredir.

Kıvrımlı ve kırıklı dağlar şu şekilde oluşur: Kıvrımlı dağlar. Kırıklı dağlar. Türkiye'deki kıvrımlı dağlara örnek olarak Akdeniz bölgesindeki Toros Dağları, kırıklı dağlara örnek olarak ise Ege bölgesindeki Menteşe Dağları, Kaz Dağları, Bozdağlar, Madra Dağları, Aydın Dağları ve Yunt Dağları verilebilir.

Atatürk silüeti, her yıl Ardahan ilinin Damal ilçesindeki Karadağlar'ın eteğinde belirmektedir. Bu doğa olayı, 15 Haziran ile 15 Temmuz tarihleri arasında, özellikle saat 17.50 ile 18.10 arasında, havanın bulutsuz olduğu günlerde gözlemlenebilir.

Yıldız Dağı'nın hikayelerinden bazıları şunlardır: Nuh Tufanı ile ilgili efsane. Tepeden görünüş. Yükseklik. Pir Sultan Abdal. Âşık Kerem. Ayrıca, Yıldız Dağı'nın kış sporları için uygun bir yapıya sahip olması üzerine, 2016 kış sezonunda Yıldız Dağı Kayak Merkezi hizmete açılmıştır.

Everest Dağı, deniz seviyesine göre ölçüldüğünde, 8.848 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek dağıdır. Ancak, Dünya'nın merkezinden ölçülecek olursa en yüksek dağ; And sıra dağlarının parçası olan Ekvator'daki bir tabakalı yanardağ olan Çimborazo'dur.

Mauna Loa, dünyanın en büyük volkanik dağı olarak kabul edilir. Özellikleri: Yükseklik: Deniz seviyesinden 4.170 metre. Su altındaki tabanla zirve arasındaki mesafe: 17.000 metreden fazla. Hacim: 75.000 kilometreküpün üzerinde. Mauna Loa, Hawaii takımadalarının en büyük üyesi olan Hawaii Adası'nda yer alır.

Erciyes Dağı'nın hikayesi şu şekilde özetlenebilir: Volkanik Geçmiş: Erciyes, 3,5 milyon yıl önce aktif bir volkan olarak bölgeyi şekillendirmiştir. Mitolojik ve Kültürel Önem: Hititlerden Roma İmparatorluğu'na kadar birçok medeniyet için kutsal kabul edilmiştir. Tarihsel ve Arkeolojik Değerler: Asurlular için önemli bir ticaret merkezi olmuş ve bu dönemde Erciyes, güvenilir bir rehber olarak kabul edilmiştir. Modern Dönem: Günümüzde Erciyes, dünya çapında bir kayak merkezi olarak ziyaret edilmektedir. Erciyes, aynı zamanda Anadolu'nun mitolojik ve kültürel dokusuyla bütünleşmiş, tarih boyunca çeşitli efsanelere ve hikayelere konu olmuş bir dağdır.

Die Wand (Duvar) filmi, Avusturya'nın Salzkammergut bölgesindeki Avusturya Alpleri'nde çekilmiştir. Çekimler, Şubat 2011'den Ocak 2012'ye kadar birkaç dönemde gerçekleştirilmiştir.

Oreşnık adlı iki farklı yer bulunmaktadır: 1. Ořešník Dağı, Çek Cumhuriyeti'nde Jizera Dağları'nda yer almaktadır. 2. "Oreshnik" füzesi, Rusya tarafından geliştirilen orta menzilli balistik bir füze sistemidir.

Everest Dağı, dünyanın en büyük değil çünkü yüksekliği, dağın zirvesi ile tabanı arasındaki mesafeden ziyade, deniz seviyesinden ölçülüyor. Teknik olarak dünyanın en yüksek dağı, ABD'nin Hawaii adasında bulunan Mauna Kea'dır. Ayrıca, Çimborazo adlı And Dağları'ndaki bir yanardağ, Dünya'nın merkezinden en uzak noktada yer aldığı için mesafe bakımından da en yüksek dağ olarak kabul edilir.

K2 (1991) filmi, Pakistan'daki K2 Dağı ve çevresindeki Karakurum Dağları başta olmak üzere çeşitli yerlerde çekilmiştir. 2016 yapımı "The K2" dizisi ise ağırlıklı olarak Güney Kore'de çekilmiştir.

Hayır, Bolu Dağı ve Uludağ aynı değildir. Bolu Dağı, Bolu ilinde bulunan ve Düzce Ovası ile Bolu Ovası'nı birbirinden ayıran bir dağdır. Uludağ ise Bursa ili sınırları içinde yer alan, 2.543 m yüksekliği ile Türkiye'nin en büyük kış ve doğa sporları merkezi olan bir dağdır.

Kızılırmak, Sivas'ın İmranlı ilçesindeki Kızıldağ eteklerinden doğar.

Kars ile Van arasındaki dağların adı Kavuşşahap Dağları veya İhtiyarşahap Dağları'dır. Bu sıradağ, Toros Dağları'nın bir uzantısı olup, Van Gölü'nün güneyinde, Bitlis ve Van illerinin sınırlarında yer alır.

Alborz Dağları, İran'da yer almaktadır.

Erciyes Dağı'nın havadan görüntüsüne şu sitelerden ulaşılabilir: istockphoto.com. youtube.com. Ayrıca, sosyal medyada uçaktan paylaşım yapan bir kullanıcının, Ankara üzerinden Erciyes Dağı'nın görülebildiğini gösteren bir videosu da mevcuttur.

Türkiye'deki bazı dağlar şunlardır: Kıvrım Dağları: Küre Dağları, Canik Dağları, Kaçkar Dağı, Ilgaz Dağı, Kop Dağı, Yalnızçam Dağı, Toros Dağları. Tektonik Dağlar: Kaz Dağları, Madra Dağı, Yunt Dağı, Spil Dağı, Bozdağlar, Aydın Dağları, Menteşe Dağları, Palandöken Dağları, Nur Dağları, Kars-Aras Dağları. Volkanik Dağlar: Ağrı Dağı, Küçükağrı Dağı, Süphan Dağı, Nemrut Dağı, Tendürek Dağı, Erciyes Dağı, Melendiz Dağı, Hasan Dağı, Karacadağ.