Buğday

Buğday, Poaceae (buğdaygiller) familyasına aittir.

Buğday biçerken dikkat edilmesi gereken bazı önemli hususlar şunlardır: 1. Hasat Zamanı: Buğday başaklarında rutubet oranı %11-12 arasında olmalıdır. 2. Biçerdöver Ayarları: Biçerdöverin silindir hızı, batör-kontrabatör açıklığı ve vantilatör ayarları doğru yapılmalıdır. 3. Yükseklik: Tarlanın ve buğdayın gelişme durumuna göre biçerdöver yaklaşık 10-15 cm yükseklikten hasat yapmalıdır. 4. Operatör Eğitimi: Ehliyetsiz biçerdöver operatörlerine biçim yaptırılmamalı, operatörlerin eğitimli ve dikkatli olması sağlanmalıdır. 5. Hava Koşulları: Sabah çok erken ve akşam çok geç saatlerde yapılan hasatta rutubet artar, bu da başak ve tane atma oranını yükseltir.

Buğdayın en karlı işlenmesi için aşağıdaki yöntemler önerilir: 1. Uygun Tohum Seçimi: Bölgeye uygun, hastalıklara dayanıklı ve yüksek verimli tohumlar seçilmelidir. 2. Toprak Analizi ve Hazırlığı: Toprak analizi yapılarak besin maddeleri ve organik madde oranı belirlenmeli, eksiklikler gübreleme ile telafi edilmelidir. 3. Doğru Ekim Teknikleri: Tohumlar uygun derinlikte ve doğru sıra aralıklarıyla ekilmelidir. 4. Etkin Gübreleme: Toprak analizine dayalı olarak hazırlanan gübreleme programları ile bitkilerin ihtiyaç duyduğu besin maddeleri doğru miktarda ve zamanda verilmelidir. 5. Sulama Yönetimi: Suyun etkin kullanımı için modern sulama teknikleri (damla sulama, yağmurlama) uygulanmalıdır. 6. Yabancı Ot ve Zararlı Mücadelesi: Kimyasal, biyolojik ve mekanik yöntemlerle yabancı ot ve zararlılarla mücadele edilmelidir. 7. Hasat ve Depolama: Buğdayın doğru zamanda ve uygun yöntemlerle hasat edilmesi, ürün kayıplarını minimize eder. Ayrıca, tarım teknolojileri ve eğitim faaliyetleri de verimliliği artırmak için önemlidir.

Buğday, yüksek verim ve uygun piyasa koşulları sağlandığında para kazandırır. Bu süreç şu işlemlerden sonra gerçekleşir: 1. Yetiştirme: Buğday, verimli topraklarda ve doğru tarım uygulamalarıyla yetiştirilir. 2. Hasat: Buğday, uygun hasat zamanında toplanarak hasat edilir. 3. Depolama: Hasat edilen buğday, su oranı %12-14'ün altında olacak şekilde depolanır. 4. Pazarlama: Kaliteli buğday, iç veya dış piyasada iyi fiyatlar elde edilerek satılır. Ayrıca, buğday vadeli işlemler veya yatırım fonları aracılığıyla da finansal kazanç sağlanabilir.

Emmer ve siyez buğdayı aynı tür değildir, ancak birbirleriyle ilişkilidirler. Siyez buğdayı, bilimsel adıyla Triticum monococcum, 2n kromozom yapısına sahip ve tek başakçıklı bir buğday türüdür. Emmer ise Triticum dicoccum olarak bilinir ve Türkiye'de Kars yöresinde ekilen, yabancı dillerde "gernik" veya "kavılca" olarak adlandırılan bir buğday türüdür.

Sert endosperm, buğday tohumunun (tane) iç kısmında yer alan ve daha fazla protein içeren, daha sert bir yapıya sahip endosperm türüdür.

Buğday hasadında tane kaybını azaltmak için aşağıdaki önlemler alınmalıdır: 1. Ayarlı ön tabla ile uygun yükseklikten hasat: Fazla yüksekten hasat, yatık ve yarı yatık bitkilerin biçerdöverin ön tablasına alınmasını önleyerek tabla ve verim kaybına neden olur. 2. Sabah ve öğleden sonra farklı ayarlar: Günlük sıcaklık artışına bağlı olarak tanelerdeki nem oranı değiştiği için, buğday hasadına sabah saat 10'dan sonra çiğ kalkınca girilmelidir. 3. Biçerdöverin silindir hızı: Biçerdöverin silindir hızı, dakika da 250-350 devir arasında olmalıdır. Aşırı hız, tanelerin kırılmasına ve eleklerde tıkanmalara yol açar. 4. Batör-kontrabatör aralık ayarı: Dövülmemiş başaklar dışarı atılıyorsa, batör-kontrabatör aralık ayarı iyi yapılmalı ve gerekirse aşınmış parçalar değiştirilmelidir. 5. Vantilatör ayarı: Tanelerin tekrar dışarı atılmaması için vantilatör ayarı kontrol edilmeli ve gerekirse yeniden ayarlanmalıdır. 6. Hasat sonrası kontrol: Biçerdöver tarlaya girdikten sonra, operatör tarafından başak ve tane döküp dökmediği kontrol edilmelidir. Bu önlemler, buğday hasadında tane kayıplarını en aza indirmeye yardımcı olacaktır.

Sahran kelimesi, altınsarısı renginde bir çeşit buğdayı ifade eder.

Tınlı ve killi topraklar, buğday için en iyi toprak türleri arasında yer alır. Bu topraklar, nem tutma ve drenaj özellikleri sayesinde buğday yetiştiriciliğinde avantaj sağlar. Diğer uygun toprak türleri şunlardır: - Alüvyonlu topraklar: Yüksek verimlilikleriyle bilinir ve buğday için uygundur. - Turba topraklar: Organik madde açısından zengin olup, buğdayın sağlıklı büyümesini destekler. - Siltli topraklar: İyi drenaj ve su tutma kapasitesine sahiptir. Buğday yetiştiriciliğinde toprak pH'ının 5,5 ile 7,5 arasında olması idealdir.