Tsunami

Tonga olayı ifadesi, farklı bağlamlarda çeşitli olayları ifade edebilir. İşte bazıları: Deyim: Türkçe'de "tonga" kelimesi, "hile", "düzen" veya "tuzak" anlamına gelir ve "tongaya basmak" deyimi, kötü bir duruma düşürmek için hazırlanan bir tuzağa düşmek anlamında kullanılır. Coğrafya: Tonga, Güney Pasifik Okyanusu'nda yer alan bir ada ülkesidir ve Polinezya adaları arasında konumlanmıştır. Olay: 2022 yılında Tonga'da meydana gelen yanardağ patlaması, modern cihazlar tarafından kaydedilen en büyük patlama olarak onaylanmıştır. Ayrıca, "Tonga" kelimesi, "zoka" programının bir taklidi olan bir komedi şovunun adı olarak da kullanılmıştır.

"Tamir tusunami" ifadesi, yanlış yazılmış bir terim gibi görünmektedir. Ancak, "tamir teknisyeni" ve "tsunami" hakkında bilgi verilebilir. Tamir Teknisyeni: Her türlü ekipmanın teşhis ve onarımından sorumludur. Sorunu belirleme, en iyi çözüm yolunu bulma, gerekli onarımları yapma gibi görevleri vardır. Elektrik, mekanik ve yazılım sistemleri hakkında temel bir anlayışa sahip olmalıdır. Tsunami: Okyanuslarda veya büyük su kütlelerinde meydana gelen dev dalgalardır. Genellikle deniz tabanında meydana gelen büyük depremler, volkanik patlamalar, heyelanlar veya göktaşı çarpmaları sonucu oluşur. Eğer "tamir tusunami" ifadesi belirli bir bağlamda kullanılıyorsa, daha fazla bilgi sağlanması gerekebilir.

Büyük Okyanus'ta yaşanan en büyük tsunami, 1958 yılında Alaska'nın Lituya Körfezi'nde meydana gelmiştir. 7,8-8,3 büyüklüğünde bir depremin yol açtığı toprak kayması sonucu oluşan tsunami, 524 metreye ulaşan dalgalarla kayıtlardaki en yüksek tsunami olarak tarihe geçmiştir.

Tsunamilerin kapladığı alan, yani metrekare cinsinden bir ölçü ile ifade edilmez. Tsunamiler, genellikle denizlerde uzun dalga boylarına sahip dalgalar olarak yayılır ve bu dalgalar karada da büyük alanlara ulaşabilir. Örneğin, 2011 Tōhoku depremi sonrası oluşan tsunami, 40.5 metreye kadar yüksekliğe ulaşmıştır. Tsunamilerin etkilediği alan, dalga yüksekliği ve hızına bağlı olarak değişir, ancak kesin bir metrekare değeri vermek mümkün değildir.

Clint Eastwood'un yönettiği ve Matt Damon'un başrolünde olduğu "Hereafter" filmi, tsunami sahneleri nedeniyle Japonya'da gösterimden kaldırılmıştır. Filmin konusu hakkında ise bilgi bulunmamaktadır.

Krakatoa Yanardağı'nın 1883'teki patlaması, oldukça büyük bir güçle gerçekleşti çünkü yanardağ, 20 Mayıs 1883'te beklenmedik bir şekilde faaliyete geçti. Patlamanın büyük olmasının diğer nedenleri arasında: Tsunamiler: Patlama sonrası oluşan 40 metrelik tsunamiler, çevredeki adaları ve kıyı şehirlerini yok etti. Atmosferik etkiler: Volkanik partiküllerin oluşturduğu dev bulutlar, bölgeyi yıllarca karanlıkta bıraktı ve dünya genelinde atmosfer sıcaklığında 2 santigrat derecelik düşüşe neden oldu. Ses dalgası: Patlama, 4.800 kilometre uzaklıktaki Avustralya'dan bile duyulabilen bir ses dalgası yarattı.

Fukuşima Nükleer Santrali'nin patlamasına neden olan olaylar zinciri şu şekilde gelişmiştir: Tōhoku depremi ve tsunami. Elektrik şebekesi hasarı. Soğutma eksikliği. Hidrojen patlamaları. Yangınlar. Kullanılmış yakıt tanklarında ısınma. Ayrıca, santralin 5.7 metrelik bir tsunamiye dayanabilecek bir duvarı olmasına rağmen, 14 metrelik bir tsunami duvarı aştı ve koruyucu bir etkisi olmadı.

Tsunamili filmlerin nereden izlenebileceği hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, tsunami temalı filmleri izleyebileceğiniz bazı platformlar şunlardır: Netflix, Hulu veya Amazon Prime. JustWatch. Film izleme platformlarının içerikleri zaman zaman değişebilir, güncel bilgiler kontrol edilmelidir.

Ege Denizi'nde tsunaminin oluşmama nedenleri arasında şunlar sayılabilir: Deprem büyüklükleri: Tsunami oluşturabilecek depremler genellikle 6,5 büyüklüğünün üzerinde olmalıdır. Deniz tabanı özellikleri: Ege Denizi'nde deniz tabanında dikey hareketler oluşturacak büyük toprak kaymaları veya volkanik faaliyetler nadiren meydana gelir. Mesafe: Tsunami dalgalarının Türkiye kıyılarına ulaşması için gereken mesafe, dalgaların hızını ve gücünü azaltabilir. Ancak, Ege Denizi'nde de tsunami riski tamamen sıfır değildir. Türkiye'de tsunami erken uyarı sistemleri bulunmakla birlikte, bu sistemler yalnızca deprem büyüklükleri 5,5'in üzerinde olduğunda uyarı vermektedir.

1956 Amorgos depreminde bir adet tsunami meydana gelmiştir. Bu tsunami, 30 metreye kadar ulaşan dalgalarla karakterize edilmiştir.

Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Santorini Yanardağı'nın patlaması durumunda şu olayların gerçekleşebileceğini belirtmektedir: Deprem: Patlama, 5 ile 7 arasında bir depreme neden olabilir. Tsunami: Depremle birlikte süpürtü (tsunami) dalgaları oluşabilir ve bu dalgalar Ege'deki adaları, Girit'i, Yunanistan ve Türkiye kıyılarını etkileyebilir. Kül ve taşların fırlatılması: Yanardağ, kül, taş ve topakların fırlatıldığı bir patlama gerçekleştirebilir. Ercan, şu an için Kuşadası ve diğer kıyı bölgeleri için korkulacak bir durum olmadığını, çünkü süpürtü dalgalarının buraya ulaşana kadar etkisini yitireceğini ifade etmektedir. Bu bilgiler, bilimsel bir öngörüyü yansıtmakta olup, gerçekleşme olasılığı hakkında kesin bir bilgi vermek mümkün değildir.

Ege Denizi'nde olası tsunami dalgalarının yüksekliği, 30 metreyi aşmaz. Ancak, 7 büyüklüğündeki bir deprem veya başka büyük bir olay sonucunda oluşabilecek tsunami dalgaları için belirli bir süre gereklidir. Ege Denizi'ndeki tsunami riski ve olası dalga yükseklikleri konusunda en güncel bilgileri almak için aşağıdaki kaynaklar takip edilebilir: İzmir Büyükşehir Belediyesi. Doç. Dr. Ceyhun Özçelik.

Fukushima'daki tsunami, 11 Mart 2011 tarihinde Japonya'nın Tōhoku bölgesinde meydana gelen 9,0 büyüklüğündeki deprem sonucu oluşmuştur. Deprem sonrası oluşan tsunami, Fukushima Dai-içi nükleer santralini çepeçevre sarmış ve 1 ve 5 numaralı reaktörlerin güç kaynağının kesilmesine yol açarak soğutma sistemini etkilemiştir.

2012 yılında yaşanan dev tsunami, El Salvador'un Usulután açıklarında meydana geldi. Ayrıca, 2012 yılı için "2012 Doomsday Tsunami" adında kurgusal bir senaryo da bulunmaktadır.

"Zombi Tsunamisi" hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, dünya tarihinde meydana gelen bazı büyük tsunami felaketlerinde yüz binlerce insan hayatını kaybetti. Örneğin, 2004 yılında Endonezya'da meydana gelen tsunami felaketinde 227 bin kişi, 2011 yılında Japonya'da yaşanan tsunami felaketinde ise 18 bin kişi hayatını kaybetti. Daha güncel bir veri olarak, 2025 yılı itibarıyla 700 milyondan fazla insanın, tsunami gibi aşırı deniz seviyesi olaylarına maruz kalan alçak kıyı bölgelerinde ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinde yaşadığı bilinmektedir.

21. yüzyılda yaşanan bazı felaketler: Doğal Afetler: 2004 Hint Okyanusu depremi ve tsunamisi. 2010 Haiti depremi. 2011 Tōhoku depremi ve tsunamisi. 2008 Siçuan depremi. 2023 Kahramanmaraş depremleri. İnsan Kaynaklı Felaketler: 2021 Manavgat orman yangınları. 2025 Gazze'deki insani kriz.

Tsunaminin gerçek hikayesi, genellikle doğal afetlerle ilişkilidir ve şu olaylara dayanır: Depremler. Toprak kaymaları. Volkanik patlamalar. Meteor etkileri. Kasırgalar. Tsunamiler, genellikle uyarı vermeden gerçekleşir ve yıkıcı etkilere sahiptir.

Japonya'da tsunaminin bu kadar etkili olmasının bazı nedenleri: Yüksek dalga boyutları. Tsunami setlerinin yetersizliği. Beklenmedik boyut. Nükleer santral kazaları. Coğrafi konum.

1923 Kanto depreminde yaklaşık 397.119 ev çökmüştür. Ayrıca, deprem nedeniyle 362 köprü yıkılmış, 70 köprü ise ağır hasar almıştır. Depremin yol açtığı diğer yıkımlar arasında yolların bükülmesi, tren raylarının bükülmesi, su ve kanalizasyon borularının kırılması ve telgraf hatlarının kesilmesi de bulunmaktadır.

Ege Denizi'nde en son tsunami, 3 Haziran 2025 tarihinde meydana gelen Marmaris ve Datça açıklarındaki depremlerin ardından oluşmuştur. Daha önceki önemli tsunami olayları arasında, 1956 yılında Santorini Adası yakınlarında meydana gelen 7,5 büyüklüğündeki deprem sonrası oluşan 25 metrelik tsunami ve 1650 yılında Kolumbo yanardağının patlaması sonucu oluşan tsunami bulunmaktadır.