MilliMücadele

İngiliz arşiv belgelerinde Mustafa Kemal Atatürk, hayranlık uyandıran bir lider olarak tasvir edilmiştir. Bazı belgelerdeki Atatürk ile ilgili görüşler: Sir Percy Loraine: Atatürk'ün kişiliğine ve gerçekleştirdiği Türk devrimine hayranlığını dile getirmiştir. İngiliz Büyükelçiliği: 25 Kasım 1938 tarihli gizli telgrafta, Atatürk'ün dinamik enerjisi ve yaptığı işler övülmüştür. İngiliz belgeleri, Atatürk'ün sağlık durumu, özel yaşamı ve siyasi rakipleri gibi konuları da ele almaktadır.

Misakımillî'nin kabul edilmesinin dayandığı temel ilke, millî ve bölünmez bir Türk vatanının sınırlarını çizmek ve devletin ve milletin geleceğinin haklı ve devamlı bir barışa ulaşabilmesi için esasları belirlemektir. Bu ilkeler, 28 Ocak 1920'de son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen ve 17 Şubat 1920'de açıklanan altı maddelik bildiride yer almıştır. Bildirinin tam metnine aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: tr.wikipedia.org; webtekno.com; ttk.gov.tr.

Kılıç Bey karakterinin yaptığı iş, farklı bağlamlarda değişiklik göstermektedir: Barbaroslar Akdeniz'in Kılıcı dizisinde Kılıç Bey, Akdeniz'de Barbaros kardeşlere kol kanat geren, bölgenin sorumlusu ve ağası konumundadır. 1978 yapımı Türk sinema filmi "Kılıç Bey"de ise Kılıç Bey, kendi kanunlarıyla fakirleri koruyan güçlü bir iş adamıdır.

Milli Mücadele başladığı için uygulanmayan antlaşma, Mondros Ateşkes Antlaşması'dır. Bu antlaşmanın 7. maddesi, İtilaf devletlerine güvenliklerini tehdit eden bir durum olduğunda istedikleri stratejik yerleri işgal etme hakkı tanıyordu. Ayrıca, Milli Mücadele sırasında İtilaf devletleri, Sevr Antlaşması'nı gözden geçirmek için Londra Konferansı'nı topladılar, ancak bu konferans da Milli Mücadele'nin etkisiyle anlaşma sağlanamadan dağıldı.

Sivas Kongresi'nde alınan 10 karar (madde) şunlardır: 1. Vatan topraklarının bütünlüğü: Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında yapılan Ateşkes Anlaşması'nın imzalandığı 30 Ekim 1918 tarihindeki sınırlarımız içinde kalan ve her noktasında İslam çoğunluğunun bulunduğu topraklar, birbirinden ayrılamaz bir bütündür. 2. Milli irade ve Kuvayı Milliye: Milli istiklalin sağlanması için Kuvayı Milliye'yi etkili kılmak ve milli iradeyi hâkim kılmak esastır. 3. İşgallere karşı savunma: Osmanlı topraklarının herhangi bir parçasına karşı yapılacak müdahale ve işgale karşı, elbirliğiyle savunma ve direnme esası kabul edilmiştir. 4. Azınlık hakları: Gayr-i müslim azınlıkların hakları korunacak, ancak siyasi egemenlik ve toplumsal dengeyi bozacak imtiyazlar verilmeyecektir. 5. Osmanlı Hükümeti'nin korunması: Osmanlı Hükümeti bir dış baskı karşısında memleketimizin herhangi bir parçasını terk etmek zorunda kalırsa, vatan ve milletin bütünlüğünü sağlayacak tedbirler alınacaktır. 6. Toprakların taksimi: Vatan topraklarının taksimi görüşünden vazgeçilip, tarihi, ırki, dini ve coğrafi haklarımıza riayet edilmesi istenmiştir. 7. Teknik, sınai ve ekonomik yardım: Milliyet esaslarına saygılı ve istila emeli gütmeyen devletlerin teknik, sınai ve ekonomik yardımları memnuniyetle karşılanacaktır. 8. Milli meclis talebi: İstanbul Hükümeti, milli meclisi hemen toplamalı ve milletin geleceği üzerinde alacağı kararları milli meclisin denetimine sunmalıdır. 9. Cemiyetlerin birleştirilmesi: Milli vicdandan doğan vatansever ve milli cemiyetler, "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir. 10. Temsil Heyeti: Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Genel Kongresi tarafından, genel teşkilatı idare etmek üzere bir Heyet-i Temsiliye seçilmiştir.

Ali Saip Bey'in önemi şu şekilde özetlenebilir: Milli Mücadele'deki rolü: Ali Saip Bey, Güneydoğu Anadolu'da Fransız işgaline karşı Kuvâ-yi Milliye'yi örgütleyerek Urfa'nın savunmasında önemli bir rol oynamıştır. Siyasi kariyeri: 23 Nisan 1920'de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Urfa milletvekili olarak katılmış ve Şeyh Sait Ayaklanması sonrası kurulan İstiklal Mahkemelerinde görev yapmıştır. Eserleri: "Kilikya Faciaları ve Urfa Kurtuluş Mücadeleleri" adlı eserinde, Urfa'nın Fransız işgalinden nasıl kurtarıldığını anlatmıştır. Soyadı: 1934'te Soyadı Kanunu'nun kabulüyle, Mustafa Kemal Atatürk tarafından "Ursavaş" soyadı verilmiştir. Ödülleri: Urfa'nın kurtarılmasında gösterdiği başarılardan dolayı Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir.

Peyami Safa'nın Süngülerin Gölgesinde adlı romanı, bir zabitin öldü sandığı tabur kumandanının eşiyle yaşadığı yasak aşk üzerine kuruludur. Milli Mücadele döneminde geçen romanda, genç zabitin aşkı ile vicdanı ve vatanî sorumluluğu arasında yaşadığı çatışma anlatılır. Öte yandan, cephe gerisinde uzun yıllar savaşlar nedeniyle eşinden ayrı kalan bir kadın ve babasını hatırlamayan bir çocuk vardır. Romanda, vatan aşkının büyüklüğü ile aile saadetine duyulan özlem vurgulanır. Sakarya Muharebesi'nin kazanılmasıyla vatan toprağı Yunandan temizlenir ve vatan aşkıyla kahramanca savaşan kumandanın şehit olmasıyla aşk hikayesi evlilikle sonuçlanır.

Sivas Kongresi'nde alınan kararlar doğrultusunda milli cemiyetlerin birleştirilmesi, Temsil Kurulu'nun yetkilerinin genişletilmesi ve İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılmasının amaçları şu şekilde özetlenebilir: Milli Mücadelenin Tek Elden İdaresi: Milli cemiyetlerin birleştirilmesiyle, milli mücadelenin tek elden idare edilmesi sağlanmıştır. Temsil Heyetinin Otoriterleşmesi: Temsil Kurulu'nun yetkileri ve üye sayısı artırılarak tüm yurdu temsil eder hale getirilmiştir. Halkı Bilinçlendirme: İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılmasına karar verilerek, halkın her yolla Milli Mücadele hareketinden haberdar edilmesi amaçlanmıştır. Bu uygulamalar, milli mücadelenin daha etkili ve organize bir şekilde yürütülmesini, halkın bağımsızlık çabalarından haberdar edilmesini ve ulusal birliğin güçlendirilmesini hedeflemiştir.

Havza ve Amasya Genelgelerinin ortak amacı, milli bilinci uyandırarak halkı işgallere karşı bilinçlendirmek ve harekete geçirmektir. Havza Genelgesi'nin diğer amaçları: İzmir'in işgalini protesto etmek için mitingler düzenlemek; Orduyu terhis etmemek ve silah teslimini engellemek; İstanbul Hükümeti'ne işgalleri kınayan telgraflar çekmek; Azınlıklara kötü muamelede bulunulmamasını sağlamak. Amasya Genelgesi'nin diğer amaçları: Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu vurgulamak; İstanbul Hükümeti'nin sorumluluğunu yerine getiremediğini belirtmek; Milletin bağımsızlığını kendi azim ve kararının kurtaracağını ifade etmek; Milli bir kurulun oluşturulmasını sağlamak; Sivas'ta ulusal bir kongre toplamak.

Kazım Karabekir Paşa'nın savaş arkadaşlarından bazıları şunlardır: Mustafa Kemal Paşa. İsmet İnönü. Ali Fuat Cebesoy. Rauf Orbay. Fethi Okyar. Cafer Tayyar Eğilmez. Refet Bele. Yusuf Kemal Bey. Kazım Karabekir, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Doğu Cephesi Komutanı olarak görev yapmıştır.

Mebusan Meclisinin kapatılmasının bazı sonuçları: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) kurulması. Milli mücadelenin yeni bir çatı altında sürdürülmesi. Toplumsal tepkiler. Milletvekili durumu. Siyasi yapının değişimi.

Mustafa Kemal Atatürk, Kurtuluş Savaşı sırasında birçok cephede milli mücadele vermiştir. Bu savaşlardan bazıları: Çanakkale Cephesi: 25 Nisan 1915'te başlayan ve 19'uncu Tümen ile katıldığı Arıburnu Muharebeleri. Sakarya Meydan Muharebesi: 23 Ağustos - 13 Eylül 1921 tarihleri arasında gerçekleşen ve Atatürk'ün "mareşal" rütbesi ve "gazi" unvanı aldığı savaş. İnönü Meydan Muharebeleri: 1. İnönü ve 2. İnönü Savaşları, Atatürk'ün Batı Cephesi Komutanı olarak katıldığı savaşlar. Büyük Taarruz ve Dumlupınar Meydan Muharebesi: 30 Ağustos 1922'de gerçekleşen ve Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan savaş. Atatürk, bu savaşların yanı sıra, Trakya ve Boğazlar, Doğu Cephesi, Güney Cephesi gibi çeşitli cephelerde de milli mücadele yürütmüştür.

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü korumak için yaptığı çalışmalar şunlardır: Milli Kongrenin Kurulması. Milli Örgütlerin Birleştirilmesi. Direniş Cemiyetlerinin Kurulması. Mebuslar Meclisinin Toplanması. Bu çabalar, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü koruma amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ancak, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ağır şartları, devletin siyasi, askeri ve ekonomik olarak İtilaf devletlerinin vesayeti altına girmesine yol açmıştır.

Kuvâ-yi Milliye birlikleri mücadele ettiği güçler şunlardır: Fransız ve Ermeni Lejyonu: Güney Cephesi'nde (Adana, Gaziantep, Mersin ve Şanlıurfa kısımları). Ermeniler: Doğu Cephesi'nde (Ardahan'dan Artvin ve Kars Sarıkamış'a kadar tüm iller). Yunanlar: Batı Cephesi'nde (İzmir, Trakya, Muğla'dan başlayıp Eskişehir'e kadar tüm iller). Kuvâ-yi Milliye, düzenli ordu kuruluncaya kadar geçen sürede işgalci güçlere karşı vurkaç taktiği uygulamıştır.

Kuvayi Milliye'nin edebiyattaki önemi şu şekilde özetlenebilir: Kurtuluş Savaşı'nın edebi yansıması: Kuvayi Milliye Destanı, Kurtuluş Savaşı'nı ve bu süreçte mücadele eden kahramanları konu alarak, dönemin sosyal, kültürel ve siyasi koşullarını yansıtır. Epik anlatımın yeniden tanımlanması: Nâzım Hikmet, Kuvayi Milliye ile epik anlatım ve destan türünün sınırlarını yeniden belirlemiştir. Milli bilinç ve aidiyet: Vatan sevgisi, bağımsızlık ve direniş temalarıyla milli bilinç ve aidiyet duygusu oluşturur. Sanat üzerindeki etkisi: Eser, pek çok sanatçı ve yazar üzerinde ilham kaynağı olmuş, milli bilinç ve bağımsızlık temaları birçok esere yansımıştır. Eğitim ve toplumsal etki: Eğitim müfredatlarında yer alarak genç nesillere vatan sevgisi, bağımsızlık ve kahramanlık duygularını aşılamada önemli bir rol oynar.

8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin "Millî Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar" ünitesi dört bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler şunlardır: 1. Mustafa Avcı'nın "Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar-Bölüm-1" başlıklı konusu; 2. Mustafa Avcı'nın "Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar-Bölüm-2" başlıklı konusu; 3. Mustafa Avcı'nın "Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar-Bölüm-3" başlıklı konusu; 4. Mustafa Avcı'nın "Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar-Bölüm-4" başlıklı konusu.

"Allahaısmarladık İstanbul" filmi, işgal altındaki İstanbul'da geçen bir milli mücadele öyküsünü anlatıyor.

Seçil Öğretmen'in milli mücadele döneminde Atatürk'ün yaptığı çalışmalara dair bilgi bulunamadı. Ancak, Mustafa Kemal Atatürk'ün milli mücadele dönemindeki bazı önemli çalışmaları şunlardır: Samsun'a çıkışı. Amasya Genelgesi. Erzurum ve Sivas Kongreleri. Büyük Taarruz. Tekalif-i Milliye Emirleri. Maarif Kongresi.

Kuleli'de yaşamış bazı kişiler: Öğrenciler: Kuleli Askerî Lisesinde öğrenim görmüş birçok ünlü kişi bulunmaktadır, örneğin: Alparslan Türkeş, İlker Başbuğ, Işık Koşaner, Edip Başer, Faruk Gürler, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Fethi Tuncel, Fevzi Çakmak, Fikret Küpeli. Tarihî figürler: Yavuz Sultan Selim döneminde manastır, yeniçerilere kışla olarak verilmiş ve alan, zamanla "Kuleli Bahçesi" olarak anılmaya başlanmıştır. Önemli olaylar: 1859 yılında, Sultan Abdülmecid'i ve devlet erkânını katletmek isteyen bir grup, Kuleli Kışlası'nda yargılanarak mahkûm edilmiştir.

Burhaniye Kent Arşivi'nde şu tür belgeler ve materyaller bulunmaktadır: Yıllara ait fotoğraflar; Yerel gazete küpürleri; Burhaniye’nin değerli belgeleri; İlçenin tarihi dokümanları. Ayrıca, 1945 Burhaniye Gençlik Kulübü forması ve eski Ören Spor futbolcularının imzaladığı belgeler de arşivde yer almaktadır. Burhaniye Belediyesi Kent Arşivi, ilçenin tarihini, kültürel mirasını ve arşiv belgelerini halkla buluşturarak önemli bir kültürel merkez işlevi görmektedir.