MilliMücadele

Milli egemenlik ve Milli Mücadele arasındaki ilişki şu şekilde açıklanabilir: Milli Egemenlik: Milli egemenlik, ulusal iradenin, yönetimin ulusun elinde bulunduğu bir yönetim biçimidir. Milli Mücadele: Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadele boyunca ulusal egemenliğe dayalı bir devlet modelini adım adım uygulamıştır. Bazı önemli noktalar: Amasya Genelgesi'nde, milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağı belirtilmiştir. Erzurum Kongresi'nin 4. maddesinde, ulusal güçlerin etken kılınması ve ulusal iradenin egemen olmasının esas olduğu ifade edilmiştir. 23 Nisan 1920'de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi, milli egemenliğin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri'nin ortak amacı, Batı Anadolu'daki Yunan işgaline karşı halkın direnişini organize etmek ve milli mücadeleyi güçlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda kongrelerde alınan bazı kararlar şunlardır: Kuvayımilliye'nin güçlendirilmesi. Silah ve cephane temini. Halkın bilinçlendirilmesi. İşgallere karşı tam bir seferberlik ilan edilmesi. Direniş hareketlerinin tek merkezden yönetilmesi.

Misakımillî'nin kabul edilmesinin dayandığı temel ilke, millî ve bölünmez bir Türk vatanının sınırlarını çizmek ve devletin ve milletin geleceğinin haklı ve devamlı bir barışa ulaşabilmesi için esasları belirlemektir. Bu ilkeler, 28 Ocak 1920'de son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen ve 17 Şubat 1920'de açıklanan altı maddelik bildiride yer almıştır. Bildirinin tam metnine aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: tr.wikipedia.org; webtekno.com; ttk.gov.tr.

Mustafa Kemal Atatürk, Kurtuluş Savaşı sırasında birçok cephede milli mücadele vermiştir. Bu savaşlardan bazıları: Çanakkale Cephesi: 25 Nisan 1915'te başlayan ve 19'uncu Tümen ile katıldığı Arıburnu Muharebeleri. Sakarya Meydan Muharebesi: 23 Ağustos - 13 Eylül 1921 tarihleri arasında gerçekleşen ve Atatürk'ün "mareşal" rütbesi ve "gazi" unvanı aldığı savaş. İnönü Meydan Muharebeleri: 1. İnönü ve 2. İnönü Savaşları, Atatürk'ün Batı Cephesi Komutanı olarak katıldığı savaşlar. Büyük Taarruz ve Dumlupınar Meydan Muharebesi: 30 Ağustos 1922'de gerçekleşen ve Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan savaş. Atatürk, bu savaşların yanı sıra, Trakya ve Boğazlar, Doğu Cephesi, Güney Cephesi gibi çeşitli cephelerde de milli mücadele yürütmüştür.

Sivas Kongresi'nde alınan kararlar doğrultusunda milli cemiyetlerin birleştirilmesi, Temsil Kurulu'nun yetkilerinin genişletilmesi ve İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılmasının amaçları şu şekilde özetlenebilir: Milli Mücadelenin Tek Elden İdaresi: Milli cemiyetlerin birleştirilmesiyle, milli mücadelenin tek elden idare edilmesi sağlanmıştır. Temsil Heyetinin Otoriterleşmesi: Temsil Kurulu'nun yetkileri ve üye sayısı artırılarak tüm yurdu temsil eder hale getirilmiştir. Halkı Bilinçlendirme: İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılmasına karar verilerek, halkın her yolla Milli Mücadele hareketinden haberdar edilmesi amaçlanmıştır. Bu uygulamalar, milli mücadelenin daha etkili ve organize bir şekilde yürütülmesini, halkın bağımsızlık çabalarından haberdar edilmesini ve ulusal birliğin güçlendirilmesini hedeflemiştir.

Peyami Safa'nın Süngülerin Gölgesinde adlı romanı, bir zabitin öldü sandığı tabur kumandanının eşiyle yaşadığı yasak aşk üzerine kuruludur. Milli Mücadele döneminde geçen romanda, genç zabitin aşkı ile vicdanı ve vatanî sorumluluğu arasında yaşadığı çatışma anlatılır. Öte yandan, cephe gerisinde uzun yıllar savaşlar nedeniyle eşinden ayrı kalan bir kadın ve babasını hatırlamayan bir çocuk vardır. Romanda, vatan aşkının büyüklüğü ile aile saadetine duyulan özlem vurgulanır. Sakarya Muharebesi'nin kazanılmasıyla vatan toprağı Yunandan temizlenir ve vatan aşkıyla kahramanca savaşan kumandanın şehit olmasıyla aşk hikayesi evlilikle sonuçlanır.

Ali Saip Bey'in önemi şu şekilde özetlenebilir: Milli Mücadele'deki rolü: Ali Saip Bey, Güneydoğu Anadolu'da Fransız işgaline karşı Kuvâ-yi Milliye'yi örgütleyerek Urfa'nın savunmasında önemli bir rol oynamıştır. Siyasi kariyeri: 23 Nisan 1920'de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Urfa milletvekili olarak katılmış ve Şeyh Sait Ayaklanması sonrası kurulan İstiklal Mahkemelerinde görev yapmıştır. Eserleri: "Kilikya Faciaları ve Urfa Kurtuluş Mücadeleleri" adlı eserinde, Urfa'nın Fransız işgalinden nasıl kurtarıldığını anlatmıştır. Soyadı: 1934'te Soyadı Kanunu'nun kabulüyle, Mustafa Kemal Atatürk tarafından "Ursavaş" soyadı verilmiştir. Ödülleri: Urfa'nın kurtarılmasında gösterdiği başarılardan dolayı Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir.

Milli Mücadele başladığı için uygulanmayan antlaşma, Mondros Ateşkes Antlaşması'dır. Bu antlaşmanın 7. maddesi, İtilaf devletlerine güvenliklerini tehdit eden bir durum olduğunda istedikleri stratejik yerleri işgal etme hakkı tanıyordu. Ayrıca, Milli Mücadele sırasında İtilaf devletleri, Sevr Antlaşması'nı gözden geçirmek için Londra Konferansı'nı topladılar, ancak bu konferans da Milli Mücadele'nin etkisiyle anlaşma sağlanamadan dağıldı.

Mebusan Meclisinin kapatılmasının bazı sonuçları: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) kurulması. Milli mücadelenin yeni bir çatı altında sürdürülmesi. Toplumsal tepkiler. Milletvekili durumu. Siyasi yapının değişimi.

Havza ve Amasya Genelgelerinin ortak amacı, milli bilinci uyandırarak halkı işgallere karşı bilinçlendirmek ve harekete geçirmektir. Havza Genelgesi'nin diğer amaçları: İzmir'in işgalini protesto etmek için mitingler düzenlemek; Orduyu terhis etmemek ve silah teslimini engellemek; İstanbul Hükümeti'ne işgalleri kınayan telgraflar çekmek; Azınlıklara kötü muamelede bulunulmamasını sağlamak. Amasya Genelgesi'nin diğer amaçları: Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu vurgulamak; İstanbul Hükümeti'nin sorumluluğunu yerine getiremediğini belirtmek; Milletin bağımsızlığını kendi azim ve kararının kurtaracağını ifade etmek; Milli bir kurulun oluşturulmasını sağlamak; Sivas'ta ulusal bir kongre toplamak.

Kazım Karabekir Paşa'nın savaş arkadaşlarından bazıları şunlardır: Mustafa Kemal Paşa. İsmet İnönü. Ali Fuat Cebesoy. Rauf Orbay. Fethi Okyar. Cafer Tayyar Eğilmez. Refet Bele. Yusuf Kemal Bey. Kazım Karabekir, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Doğu Cephesi Komutanı olarak görev yapmıştır.

Sivas Kongresi'nde alınan 10 karar (madde) şunlardır: 1. Vatan topraklarının bütünlüğü: Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında yapılan Ateşkes Anlaşması'nın imzalandığı 30 Ekim 1918 tarihindeki sınırlarımız içinde kalan ve her noktasında İslam çoğunluğunun bulunduğu topraklar, birbirinden ayrılamaz bir bütündür. 2. Milli irade ve Kuvayı Milliye: Milli istiklalin sağlanması için Kuvayı Milliye'yi etkili kılmak ve milli iradeyi hâkim kılmak esastır. 3. İşgallere karşı savunma: Osmanlı topraklarının herhangi bir parçasına karşı yapılacak müdahale ve işgale karşı, elbirliğiyle savunma ve direnme esası kabul edilmiştir. 4. Azınlık hakları: Gayr-i müslim azınlıkların hakları korunacak, ancak siyasi egemenlik ve toplumsal dengeyi bozacak imtiyazlar verilmeyecektir. 5. Osmanlı Hükümeti'nin korunması: Osmanlı Hükümeti bir dış baskı karşısında memleketimizin herhangi bir parçasını terk etmek zorunda kalırsa, vatan ve milletin bütünlüğünü sağlayacak tedbirler alınacaktır. 6. Toprakların taksimi: Vatan topraklarının taksimi görüşünden vazgeçilip, tarihi, ırki, dini ve coğrafi haklarımıza riayet edilmesi istenmiştir. 7. Teknik, sınai ve ekonomik yardım: Milliyet esaslarına saygılı ve istila emeli gütmeyen devletlerin teknik, sınai ve ekonomik yardımları memnuniyetle karşılanacaktır. 8. Milli meclis talebi: İstanbul Hükümeti, milli meclisi hemen toplamalı ve milletin geleceği üzerinde alacağı kararları milli meclisin denetimine sunmalıdır. 9. Cemiyetlerin birleştirilmesi: Milli vicdandan doğan vatansever ve milli cemiyetler, "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir. 10. Temsil Heyeti: Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Genel Kongresi tarafından, genel teşkilatı idare etmek üzere bir Heyet-i Temsiliye seçilmiştir.

8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin "Millî Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar" ünitesi dört bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler şunlardır: 1. Mustafa Avcı'nın "Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar-Bölüm-1" başlıklı konusu; 2. Mustafa Avcı'nın "Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar-Bölüm-2" başlıklı konusu; 3. Mustafa Avcı'nın "Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar-Bölüm-3" başlıklı konusu; 4. Mustafa Avcı'nın "Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar-Bölüm-4" başlıklı konusu.

Kuvayi Milliye'nin edebiyattaki önemi şu şekilde özetlenebilir: Kurtuluş Savaşı'nın edebi yansıması: Kuvayi Milliye Destanı, Kurtuluş Savaşı'nı ve bu süreçte mücadele eden kahramanları konu alarak, dönemin sosyal, kültürel ve siyasi koşullarını yansıtır. Epik anlatımın yeniden tanımlanması: Nâzım Hikmet, Kuvayi Milliye ile epik anlatım ve destan türünün sınırlarını yeniden belirlemiştir. Milli bilinç ve aidiyet: Vatan sevgisi, bağımsızlık ve direniş temalarıyla milli bilinç ve aidiyet duygusu oluşturur. Sanat üzerindeki etkisi: Eser, pek çok sanatçı ve yazar üzerinde ilham kaynağı olmuş, milli bilinç ve bağımsızlık temaları birçok esere yansımıştır. Eğitim ve toplumsal etki: Eğitim müfredatlarında yer alarak genç nesillere vatan sevgisi, bağımsızlık ve kahramanlık duygularını aşılamada önemli bir rol oynar.

Kuvâ-yi Milliye birlikleri mücadele ettiği güçler şunlardır: Fransız ve Ermeni Lejyonu: Güney Cephesi'nde (Adana, Gaziantep, Mersin ve Şanlıurfa kısımları). Ermeniler: Doğu Cephesi'nde (Ardahan'dan Artvin ve Kars Sarıkamış'a kadar tüm iller). Yunanlar: Batı Cephesi'nde (İzmir, Trakya, Muğla'dan başlayıp Eskişehir'e kadar tüm iller). Kuvâ-yi Milliye, düzenli ordu kuruluncaya kadar geçen sürede işgalci güçlere karşı vurkaç taktiği uygulamıştır.

"Allahaısmarladık İstanbul" filmi, işgal altındaki İstanbul'da geçen bir milli mücadele öyküsünü anlatıyor.

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü korumak için yaptığı çalışmalar şunlardır: Milli Kongrenin Kurulması. Milli Örgütlerin Birleştirilmesi. Direniş Cemiyetlerinin Kurulması. Mebuslar Meclisinin Toplanması. Bu çabalar, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü koruma amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ancak, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ağır şartları, devletin siyasi, askeri ve ekonomik olarak İtilaf devletlerinin vesayeti altına girmesine yol açmıştır.

Denizli Olayı, Milli Mücadele döneminde, 1920 yılının Temmuz başlarında Kuvay-ı Milliye döneminde meydana gelmiştir. Olayların bazı nedenleri: Yunan kuvvetlerinin Denizli'ye doğru ilerlemesi. Denizli'deki sosyal ve siyasi yapıda meydana gelen değişiklikler. Yunan işgali sırasında kaçarak Denizli'ye gelen göçmenlerin, yerel halk üzerinde oluşturduğu baskı. Olayların bazı sonuçları: Demirci Mehmet Efe'nin, Denizli'de suçlu-suçsuz onlarca kişiyi sorgusuz sualsiz öldürmesi. Denizli'nin tümüyle yakılmak istenmesi. Bu olay, hem dönemin yöneticilerine ve halkına zor anlar yaşatmış, hem de sonraki dönemlerde yöre halkı üzerinde etkilerini hissettirmiştir.

Tekâlif-i Milliye Emirleri'nin önemi şu şekilde özetlenebilir: Ordunun ihtiyaçlarının karşılanması: Emirler, Kurtuluş Savaşı sırasında ordunun silah, cephane, yiyecek ve giyecek gibi ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlamıştır. Toplumsal dayanışmanın sağlanması: Halkın seferber edilmesi ve kaynakların verimli kullanılması ile ulusal birliğin ve beraberliğin güçlenmesine katkıda bulunmuştur. Ekonomik tedbirlerin alınması: Yiyecek ve malzeme israfını önleyerek ekonomik mücadeleyi güçlendirmiştir. Milli bilinç ve direncin artırılması: Türk halkının mücadele ruhunu pekiştirmiş ve ortak bir hedef etrafında toplanmayı teşvik etmiştir. Savaş sonrası ödemeler: 1923-1937 arasında halka toplam 17.426.409 TL ödenerek, alınan malzemelerin karşılığı geri verilmiştir.

Seçil Öğretmen'in milli mücadele döneminde Atatürk'ün yaptığı çalışmalara dair bilgi bulunamadı. Ancak, Mustafa Kemal Atatürk'ün milli mücadele dönemindeki bazı önemli çalışmaları şunlardır: Samsun'a çıkışı. Amasya Genelgesi. Erzurum ve Sivas Kongreleri. Büyük Taarruz. Tekalif-i Milliye Emirleri. Maarif Kongresi.