Surlar

Çin, en uzun surlara sahip ülkedir. Çin Seddi, dünyanın en uzun savunma duvarıdır ve Çin'in kuzeybatısı boyunca uzanır. Diyarbakır'daki surlar ise Çin Seddi'nden sonra dünyanın en uzun ikinci surlarıdır.

İstanbul'un en yüksek surları, Marmara surları olarak bilinmektedir. Bu surlar, yaklaşık 9 km uzunluğundadır ve deniz seviyesinden en yüksek noktaya 68 m'ye kadar çıkar. Belirli noktalar: Aziz Romanus Kapısı: Marmara surlarının en yüksek noktası. Edirnekapı: Kara surlarının bir parçası olup, önemli bir yüksekliğe sahiptir. İstanbul'un diğer surları arasında Haliç surları (yaklaşık 5,5 km) ve kara surları (yaklaşık 8 km) bulunmaktadır.

Çin Seddi'nden sonra en uzun duvar, Batı Sahra'da bulunmaktadır. Batı Sahra'daki duvarın uzunluğu 2720 km'dir ve altı aşamada inşa edilmiştir.

Haliç'te bulunan surlar, Bizans İmparatorluğu'na ait deniz surlarıdır. Bazı Haliç surlarının isimleri: Dideban Kapısı; Ayvansaray Kapısı; Küngoz Kapısı; Balat Kapısı; Fener Kapısı; Petrion Kapısı; Yeni Ayakapı; Aya Kapı; Cibali Kapısı; Tüfenkhane Kapısı. Surların bir kısmı XIX. yüzyılda tren yolunun yapılmasıyla yıkılmış, ancak geriye kalanlar geçmişle ilgili ipuçları sunmaya devam etmektedir.

Viyana Kuşatması'nda surların nasıl yıkıldığına dair bilgi bulunamadı. Ancak, 1529'daki Viyana Kuşatması sırasında Kanunî Sultan Süleyman'ın, şehri kuşatmaya başladığı ve 17 gün boyunca surları tahrip ettiği bilinmektedir. Ayrıca, Viyana'yı savunan Kont Nicolos Von Salm'in, Türk ordusu gelmeden önce savunma hazırlıkları yaptığı ve birinci istihkâm hattının içine ikinci bir istihkâm inşa ettiği, Tuna sahillerine kazıklar diktirdiği ve sokakların kaldırımlarını söktürdüğü belirtilmiştir.

Güzelcehisar'ın hikayesi şu şekilde özetlenebilir: Anadolu Hisarı. Farklı isimler. İşlevsellik. Askeri önemin kaybı. Günümüzdeki durum. Ayrıca, Bartın'da bulunan Güzelcehisar Lav Sütunları da "Güzelcehisar" adıyla anılmaktadır.

Keçi Burcu, Diyarbakır Surları'nın bir parçasıdır. Keçi Burcu, Diyarbakır surlarında yer alan en büyük ve en eski burçtur.

Lefkoşa Surlariçi'nde bulunan kapılar şunlardır: Girne Kapısı (Porta del Proveditore). Baf Kapısı (Porta San Domenico). Mağusa Kapısı (Porta Guiliana). Ayrıca, surlar içinde çeşitli dönemlerde açılmış 11 adet burç ve 6 adet geçit de bulunmaktadır.

İstanbul kara surları, üç bölümden oluşur: hendek, dış sur ve iç sur. İç surlar: 5 metre genişlikte ve 20 metre yüksekliktedir. Dış surlar: 23 metre yüksekliğinde 96 burçla güçlendirilmiştir. Hendek: 20 metre genişliğinde ve 6 metre derinliğindedir. Dolayısıyla, İstanbul kara surlarının toplam kat sayısı üçtür.

Trabzon Kalesi'nin hikayesi şu şekilde özetlenebilir: İlk yapım: M.Ö. 2000 yıllarında ilk kalenin yapıldığı sanılmaktadır. Bizans dönemi: Kale, Bizans Çağı’na ait eski temeller üzerine inşa edilmiştir. Fatih Sultan Mehmet dönemi: Fatih Sultan Mehmet, Trabzon'u fethettikten sonra Karadeniz'den gelebilecek saldırılara karşı kaleyi yeniden inşa ettirmiştir. Trabzon Kalesi, üç ana bölümden oluşur: 1. Yukarı Hisar: İç kalenin koruyucusu ve akropol olarak kullanılmıştır. 2. Orta Hisar: İmparator II. Aleksios tarafından inşa ettirilmiştir. 3. Aşağı Hisar: Zağanos burcunun yanından denize kadar uzanır. Kale, eski anıtlardan toplanan taşlarla inşa edilmiştir.

İstanbul'un surları, şehrin farklı yönlerini korumak amacıyla dört bölüme ayrılmıştır. Bu bölümler şunlardır: 1. Kara Surları: Bizans İmparatoru II. Theodosius tarafından 5. yüzyılda inşa edilmiştir ve şehri karadan gelebilecek saldırılara karşı korumak için yapılmıştır. 2. Haliç Surları: Bizans döneminde şehri denizden gelebilecek saldırılara karşı korumak amacıyla inşa edilmiştir. 3. Marmara Surları: Denizden gelebilecek saldırılara karşı savunma amacıyla inşa edilmiştir. 4. Yedikule Hisarı: Kara surlarının Marmara Denizi’ne açıldığı noktada yer alır ve Bizans döneminde Altın Kapı olarak bilinen tören kapısının yanında inşa edilmiştir. Bu bölümleme, İstanbul'un stratejik konumunu ve tarihsel savunma ihtiyaçlarını yansıtmaktadır.

İstanbul Surları'nın en güçlü katı, kara surlarıdır. Kara surları, öndeki bir sıra küçük ve arkadaki bir sıra büyük olmak üzere iki sıra sur katmanından oluşur. Kara surlarının bu denli güçlü yapılmasının nedeni, yüzyıllar boyunca saldırıların en çok bu yönden gelmiş olmasıdır.

İstanbul surlarının tamamı yaklaşık 22-23 kilometre uzunluğundadır. Kara surları: 8 km. Haliç tarafındaki surlar: 6 km. Sahil tarafındaki surlar: 9 km.

Diyarbakır sur içi ve sur dışı arasındaki temel fark, surların yapısal ve işlevsel özellikleridir: Sur İçi: Konum: Şehrin ilk yerleşim yeri olarak kabul edilir. Yapısal Özellikler: İçkale olarak bilinir ve Saray Kapı ile Küpeli Kapı sur içine, Oğrun Kapı ve Fetih Kapı ise sur dışına açılır. Burçlar: Ben-u Sen (Ulu Beden, Evli Beden), Yedi Kardeş, Keçi Burcu, Nur (Melikşah) Burcu gibi önemli burçlar bulunur. Kullanım: Tarihi yapılar, camiler, kiliseler ve çarşılar içerir. Sur Dışı: Konum: Dış surlar, günümüzde büyük ölçüde yıkılmıştır. İşlevsellik: Savunma amaçlı inşa edilmiştir. Diyarbakır surları, iç ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşur ve toplam 82 burç bulunur.

"Sur dışı" ifadesi farklı bağlamlarda farklı yerleri kapsayabilir: İstanbul surları: Sur dışı, İstanbul surlarının dışında kalan alanları ifade edebilir. Diyarbakır surları: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin "Sur dışı Benusen Peyzaj ve Çevre Düzenleme" projesi, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan tarihi Diyarbakır Surları’nın dış kısmını kapsar. Ayrıca, "sur dışı" ifadesi, surların dışındaki yapılar veya alanlar için de kullanılabilir.

Theodosiopolis surları, Tekirdağ'ın Malkara ilçesine bağlı Kermeyan köyünde bulunmaktadır. İstanbul'daki Theodosius Surları ise, Sarayburnu’ndan Haliç kıyısı boyunca Ayvansaray’a, Marmara kıyısı boyunca Yedikule’ye, Yedikule’den Topkapı’ya ve Topkapı’dan Ayvansaray’a kadar uzanır.

Diyarbakır Surları'nın kuş bakışı kalkan balığına benzemesinin nedeni, bölgeye özgü bazalt taşının topoğrafyaya uygun olarak kullanılması olarak öne sürülmektedir. Bu görüşe göre, surların baş kısmını andıran bölüm İçkale'ye, kuyruk kısmı ise güneybatıdaki yedi kardeş ve evli beden burçlarının olduğu yere denk gelmektedir. Ancak, Dr. Arafat Yaz gibi bazı araştırmacılar, bu şeklin tamamen tesadüf olduğunu ve her dönem hüküm süren devletler tarafından yapılan eklemelerle ortaya çıktığını iddia etmektedir. Ayrıca, halk arasındaki rivayetler, Hz. Yunus'un balık tarafından yutulması kıssasının bu şekli desteklediğini öne sürmektedir. Diyarbakır Surları'nın neden kalkan balığına benzediğine dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır.

Haliç Surları, Ayvansaray ile Sarayburnu arasında, Haliç kıyısı boyunca uzanır. Başlangıç noktası: Ayvansaray'daki Tekfur Sarayı çevresi. Bitiş noktası: Sarayburnu'ndaki Ayia Barbara Kapısı. Surların bir kısmı, tren yolunun yapılmasıyla XIX. yüzyılda yıkılmıştır.

İstanbul Surları'nın Bizans'a ait olmasının sebebi, bu surların Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu döneminde inşa edilmiş olmasıdır. İstanbul'un ilk surları, M.Ö. 7. yüzyılda Yunanistan'dan gelen Megaralı göçmenler tarafından inşa edilmiştir. Büyük Konstantin Surları. Theodosius Surları. İstanbul Surları, Bizans İmparatorluğu boyunca şehri kara istilalarına karşı korumuştur.

Diyarbakır Sur Artes sitesi, Sur Amed Artes Cty adıyla, yıllar önce büyük hedeflerle yola çıkarak kurulmuştur. Diyarbakır Surları ise M.Ö. 4. yüzyılda inşa edilmeye başlanmış, bugünkü halini ise M.S. 349 yılında Roma İmparatoru Konstantinus döneminde almıştır. Bu bilgilere dayanarak, Diyarbakır Sur Artes sitesinin yapım tarihi hakkında kesin bir bilgi vermek mümkün değildir.