Tsunami

2009 yapımı "Tsunamiden Kaçış" (Haeundae) filmi, Kore Yarımadası'ndaki bir tatil beldesi olan Haeundae'de yaşanan bir mega tsunamiyi konu alır. Filmin hikayesi özetle şu şekildedir: Haeundae'nin yerlisi olan Man-sik, dört yıl önce bir iş arkadaşını tsunamide kaybetmiştir ve o günden beri denize açılmamaktadır. Küçük bir deniz ürünleri restoranı işleterek basit bir hayat sürmekte ve uzun süredir çıktığı kız arkadaşı Yeon-hee'ye evlilik teklifi yapmaya hazırlanmaktadır. Jeolog Kim Hwi, Doğu Denizi'nden 2004 yılında Hint Okyanusu'nda oluşan tsunamiye benzer faaliyet sinyalleri geldiğini fark eder. Uyarılara rağmen, Afet Önleme Dairesi bunun Kore'yi hedef almadığını ileri sürer. Kim, Kore Yarımadası'na doğru ilerleyen mega tsunamiyi keşfettiğinde hızla Haeundae'ye doğru hareket eder. Orada, yedi yıldır görüşmediği eski karısıyla ve onun babası olduğundan habersiz genç kızıyla karşılaşır. Sonunda, Kim kaçmak için on dakikalarının olduğu ölümcül bir dalganın geldiğini haber eder. Tatilciler ve Busan sakinleri, sıcak yaz güneşinin tadını çıkarırken, bir mega tsunami Haeundae'ye doğru saatte 800 km hızla gelmektedir.

Tsunami uyarısı genellikle depremin tespit edilmesinden sonra 7 ile 15 dakika arasında gönderilir. Tsunami uyarılarının kesin süresi, depremin büyüklüğüne, konumuna ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir.

Bait (2012) filmi, tsunami sonrasında sular altında kalan bir süpermarkette mahsur kalan bir grup insanın hikayesini anlatıyor. Market, devasa 12 metrelik büyük beyaz köpekbalıkları tarafından da istila edilince, hayatta kalanlar için durum daha da tehlikeli hale geliyor. Film, aynı zamanda bir grup soyguncunun varlığını da konu alıyor; bu grup, hayatta kalanlarla markette sıkışıp kalmış durumda.

Tsunami film konusu farklı yapımlara göre değişiklik göstermektedir: Tsunami (2005). Tsunami’den Kaçış (2009). Ayrıca, Show TV'de yayınlanan Tsunami adlı bir film daha bulunmaktadır.

2015 yapımı Bolgen (The Wave) filmi, Norveç’in küçük bir kasabasının doğal afet tehlikesiyle karşı karşıya olmasını ve kasabada yaşayan bir ailenin hayatlarını kurtarma sürecini ele alıyor. Filmde anlatılan olaylar şu şekilde özetlenebilir: Geolog Kristian Eikjord, ailesiyle birlikte Geiranger’e gelir. Dağdaki bazı değerlerin son derece garip olduğunu fark eder. Ailesiyle birlikte kasabadan ayrılmaya hazırlanırken, ayrılmaktan vazgeçer. Aletlerindeki değerlerin doğru olduğunu fark eder ve çığ tehdidi ile karşı karşıya olduklarını anlar. Eski patronu Arvid ile iletişime geçer ve kasabanın tahliye edilmesi gerektiğini söyler. Çığ başlar ve Arvid hayatını kaybeder. Kristian, Julia ile birlikte arabayla ilerlerken, trafiğin onları engellemesi nedeniyle yollarına yürüyerek devam etmeye karar verirler. Bu sırada Sondre’nin ortadan kaybolması, her şeyin daha da kötü bir hal almasına neden olur. Filmin yönetmeni Roar Uthaug, senaryonun yazarları ise John Kåre Raake ve Harald Rosenløw-Eeg’dir.

Denizin çekilmesi, doğal bir afet olarak kabul edilmez. Deniz çekilmesi, kıyı şeridinde su seviyesinin normalden daha fazla düşmesi ve denizin geri çekilmiş gibi görünmesi olayıdır. Deniz çekilmesinin başlıca nedenleri şunlardır: Gelgit olayları. Meteorolojik faktörler. Depremler ve sismik hareketler. Ancak her deniz çekilmesi, mutlaka deprem habercisi değildir.

Hint Okyanusu'nda sık sık tsunami yaşanmasının başlıca nedeni, bölgenin sismik olarak aktif bir alan olmasıdır. Tsunamiler genellikle depremler, su altı toprak kaymaları ve yanardağ patlamaları gibi olaylar sonucu oluşur. Ayrıca, Hint Okyanusu'nda meteotsunamiler olarak bilinen fırtınalar nedeniyle oluşan tsunamiler de görülebilir. Hint Okyanusu'nda yaşanan bazı önemli tsunamiler: 2004 Hint Okyanusu depremi ve tsunamisi. 2008 Myanmar meteotsunamisi.

"Tidal Wave" (Haeundae), 2009 yapımı bir Güney Kore felaket filmidir. Filmin özeti: Man-sik, Haeundae'de yaşayan ve dört yıl önce yaşadığı bir hata nedeniyle derin deniz balıkçılığında çalışırken arkadaşının ölümüne sebep olan bir yereldir. Man-sik, aşık olduğu Yeon-hee'ye karşı sorumluluk hissetmektedir. Bir jeolog, Doğu Denizi'nde büyük bir tsunaminin yaklaştığını keşfeder, ancak uyarıları dikkate alınmaz. Dev bir tsunami, Kore'ye doğru ilerler ve sadece 10 dakika kaçış süresi kalır. Tsunami, Haeundae'yi yerle bir eder ve binlerce insan ölür. Film, insanların felaket anlarında sergiledikleri farklı davranışları ve uyarıların dikkate alınmaması temalarını işler.

2025 yılı için büyük bir tsunami dalgası beklenmemektedir. 30 Temmuz 2025 tarihinde Rusya'nın Kamçatka Yarımadası açıklarında meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki depremin ardından Pasifik Okyanusu'na kıyısı bulunan ülkelerde tsunami uyarıları yapılmış, ancak büyük bir dalga kaydedilmemiştir. Tsunamiler genellikle deprem, toprak kayması, volkanik patlama gibi büyük tektonik olaylar sonucu oluşur ve önceden kesin olarak tahmin edilemez.

Tsunamide hayatta kalma temasını işleyen bazı filmler: "Tsunamiden Kaçış" (Haeundae, 2009). "Kıyamet Günü" (The Impossible, 2012). "Tsunami" (2012). Ayrıca, "Deep Impact" (1998) ve "The Wave" (2015) gibi filmler de tsunami felaketlerini işliyor.

Hawaii'deki yanardağ patlaması, Türkiye'yi doğrudan etkilemeyebilir. Ancak, yanardağ patlamasının bazı dolaylı etkileri olabilir: Hava kirliliği ve uçuş aksaklıkları. Tsunami riski. Ekonomik etkiler. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un açıklamasına göre, Türkiye'nin etkilenip etkilenmeyeceği konusunda rüzgarın yönü ve hızı üzerine çalışmalar yürütülmektedir.

İstanbul'da tsunamiden en çok etkilenecek ilçeler, Marmara Denizi'ne doğrudan kıyısı olan ilçelerdir. İBB ve ODTÜ'nün ortak çalışması kapsamında hazırlanan raporlarda, olası bir büyük depremde en fazla su basması riski taşıyan ilçeler arasında Silivri, Büyükçekmece, Bakırköy, Beylikdüzü, Avcılar, Kadıköy, Maltepe, Fatih ve Küçükçekmece ilçeleri bulunmaktadır. Tsunami etkileri, özellikle düşük eğimli kıyı alanlarında daha belirgin şekilde hissedilecektir.

Tsunami filminin yasaklanma sebeplerinden bazıları şunlardır: Hereafter filminin yasaklanması. Tsunami LA filminin iptal edilmesi. Ayrıca, 2011 yılında, Çin'de 1976'da yaşanan depremi anlatan "Aftershock" ve uzaylı istilasını anlatan "Battle: Los Angeles" filmlerinin gösterimi de yasaklanmıştır.

Amerika'nın neden tsunamiye maruz kalmadığına dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, bazı bölgelerde tsunami uyarılarının yapılmasının nedenleri şunlardır: Depremler. Coğrafi konum. Örneğin, 30 Temmuz 2025 tarihinde Rusya'nın doğusundaki Kamçatka Bölgesi'nde meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki depremin ardından, ABD'nin Hawaii eyaleti ve Japonya için tsunami uyarıları yapılmıştır.

Bu olay, 13 Ocak 2025 tarihinde gerçekleşmiştir. Japonya'da, merkez üssü Hyuga-nada Denizi açıklarında 6,4 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiş ve depremin ardından Kochi ile Miyazaki eyaletleri için tsunami uyarısı yapılmıştır. Yetkililer, bölgedeki halkı güvenli yerlere yönlendirmek için önlemler alırken, depremin ardından olası tsunamiden korunma çağrıları yapılmaktadır.

26 Aralık 2004 ve 2012 tsunamilerinin nedenlerine dair bilgi bulunamadı. Ancak, 26 Aralık 2004'te meydana gelen tsunaminin, Endonezya'nın Sumatra adasının batı kıyısı açıklarında 9,1 ila 9,3 büyüklüğünde bir deprem sonucu oluştuğu bilinmektedir. Tsunamiler, depremler, toprak kaymaları ve yanardağ patlamaları gibi olaylar nedeniyle meydana gelebilir.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) Müdürü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel'in açıklamalarına göre, Ege Denizi’nde 7,5 ve 7,7 büyüklüğünde bir depremin tsunami oluşturması durumunda dalgaların Türkiye kıyılarına ulaşması yaklaşık bir saat sürecektir.

Evet, Türkiye'de tsunami uyarı sistemi bulunmaktadır. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE), Türkiye adına tsunami izleme, değerlendirme ve uyarı görevini yürüten, UNESCO tarafından akredite edilmiş bir Tsunami Servis Sağlayıcısıdır. 5,5 ve üzeri büyüklükteki depremler sonrasında tsunami potansiyelini analiz eder ve gerekli durumlarda bilgi veya uyarı seviyelerinde mesajlar üretir. 28 deniz seviyesi gözlem istasyonu, entegre veri sağlayarak bu analizleri destekler. Ancak, dalgaların geliş süresinin kısa olması (bazı yerlerde 15-20 dakika) nedeniyle erken uyarı etkisi sınırlı kalabilmektedir.

2009 yapımı "Tsunamiden Kaçış" (Haeundae) filmini izlemek için aşağıdaki platformlar kullanılabilir: Apple TV. FullHD Filmizlesene. Filmekseni. HDFilmizle. İçeriğin yasal ve güvenilir kaynaklardan izlenmesi önemlidir.

Tarihte en çok can alan tsunami, 26 Aralık 2004'te Endonezya'da meydana gelen 2004 Hint Okyanusu tsunamisidir. 9,1 büyüklüğündeki deprem sonrası oluşan dalgalar, Endonezya, Sri Lanka, Hindistan ve Tayland başta olmak üzere 14 ülkeyi etkilemiş ve 230 binden fazla insan hayatını kaybetmiştir.