Transistör

Yapraklı saatli radyolar, 1954 yılında icat edilen transistörlü radyolar ile birlikte daha küçük ve taşınabilir hale gelmiştir.

Tristör (SCR) ve MOS (MOSFET) arasında hız karşılaştırması: - Tristör: Saniyede 25.000 kez açma ve kapama yapabilen tristörler vardır. - MOS (MOSFET): MOSFET, tristörü tetiklemek için kullanılır, ancak kapatma özelliği yoktur. Bu bilgilere göre, tristör MOS'tan daha hızlıdır.

BD245 transistörü, 115V'a kadar çalışma gerilimine sahiptir.

Ortak emiter akım kazancı (β), base ve kollektör akımlarından elde edilir. Çok küçük base akımı değişimlerinde, kollektör akımında büyük değişiklikler meydana geldiğinden, akım kazancı β her zaman 1’den büyüktür, genel olarak 50’dir. Ortak emiterli devrede akım kazancı hesaplamak için aşağıdaki adımlar izlenebilir: 1. Devrenin incelenmesi. 2. Gerilim ölçümü. 3. Akım ölçümü. 4. Kazanç hesaplaması. Ortak emiter akım kazancı hesaplamak için daha detaylı bilgiye aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: devreyakan.com; elektrikport.com; hubf.eskisehir.edu.tr.

Güç transistörü ile yük akımı kontrolü, transistörün kollektör akımının ayarlanması ile gerçekleştirilir. Yöntemler: Anahtarlama (Switching). Seri bağlı transistörler. Güç transistörlerinin anahtarlama sırasında ısı kayıpları oluşturabileceğini ve bu nedenle akım kontrolünde transistörlerin çok elverişli olmadığını unutmamak gerekir.

BJT beta, bipolar kavşaklı transistörün (BJT) akım kazancını ifade eden bir terimdir. Beta, kolektör akımının değişimi ile baz akımının değişimi arasındaki oranı temsil eder. BJT transistörlerinde farklı beta türleri bulunur: βF. βR. βforced. βDC. βAC. Ayrıca, hFE ve hfe sembolleri de beta yerine kullanılabilir; burada "h" hibrit, "F" ise ileri kazanç ve "e" ortak emiter anlamına gelir.

Transistörlü bilgisayarlar, tüplü bilgisayarların yerini almıştır. 1947 yılında Bell Labs’te William Shockley, John Bardeen ve Walter Brattain tarafından icat edilen transistörler, daha küçük, daha hızlı ve daha az enerji tüketen bilgisayarların geliştirilmesini sağlamıştır. Transistörlü bilgisayarlara örnek olarak IBM serisi ve BURROUGHS serisi bilgisayarlar verilebilir.

Ses yükseltici devrelerde kullanılabilecek bazı transistör türleri: BJT (Bipolar Junction Transistors). MOSFET (Metal-Oksit-Yarıiletken Alan Etkisi Transistörleri). 2SA1943 ve 2SC5200. TIP41 ve TIP42. BD135. Transistör seçimi, amplifikatörün sınıfına ve tasarım gereksinimlerine bağlıdır.

Transistör yerine kullanılabilecek bazı alternatifler: Moleküler transistörler. Optik bilgisayarlar. Kuantum bilgisayarlar. Spintronik. MOSFET'ler. Bu alternatiflerin çoğu stabil bir laboratuvar ortamı gerektirir ve günümüz hayatına tam anlamıyla adapte olabilmiş değildir.

PNP transistörünün çalışma voltajı, transistörün tipine ve modeline göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak, PNP transistörleri için baz (base) ve emiter (emitter) arasındaki voltaj farkı 0.7 volt (silisyum transistörler için) veya 0.3 volt (germanyum transistörler için) olmalıdır. Ayrıca, PNP transistörünün emiter terminali, kollektör (collector) terminaline göre her zaman daha pozitif olmalıdır. Daha spesifik bir voltaj değeri için, transistörün datasheet'ine veya kullanım kılavuzuna başvurulması önerilir.

D718 transistör yerine kullanılabilecek bazı alternatifler: 2SD1046, 2SD1046D, 2SD1046E, 2SD910, 2SD979; 2SB688 (D718'in PNP tamamlayıcı transistörüdür). Ayrıca, benzer özelliklere sahip birçok transistör de kullanılabilir. Transistör değişimi yapmadan önce bir uzmana danışılması önerilir.

Amfilerde kullanılan bazı transistör türleri: BJT (Bipolar Jonksiyon Transistörü). MOSFET (Metal-Oxide-Semiconductor Field-Effect Transistor). Amfilerde kullanılan bazı transistör modelleri ise şunlardır: 2N3055; BC547/BC557; TIP41/TIP42; Class A Single Transistor; Class B Push-Pull; TDA8560; LM386; TDA7492; LM12. Amfi için transistör seçimi, kullanılan amfi türüne ve istenen özelliklere göre değişiklik gösterebilir.

2T3511 transistör yerine kullanılabilecek bazı alternatifler: GA1A4M; SBT42; 2SA200-Y; 2SD882-Q; 2SC945-L. Transistör değiştirirken, yeni parçanın devrenin diğer bileşenleriyle uyumlu olup olmadığını kontrol etmek önemlidir. Daha fazla bilgi ve çapraz referans için AllTransistors.com sitesindeki 2T3511 veri sayfasına başvurulabilir.

TIP3055 transistörü, 60 volt (V) çalışma gerilimine sahiptir. Ayrıca, bu transistör 100V polarizasyona da uygundur.

Ortak emiterli devre, emiterin hem giriş hem de çıkış uçlarında ortak olarak kullanıldığı bir devredir. Özellikleri: Giriş empedansı: Orta seviyede, örneğin 5KΩ gibi. Çıkış empedansı: Orta seviyede, örneğin 20KΩ gibi. Gerilim kazancı: Yüksek, genellikle 50 ile 400 arasında. Akım kazancı: Yüksek, genellikle 50 ile 400 arasında. Güç kazancı: Orta değerde. Giriş ve çıkış sinyalleri arasındaki faz farkı: 180°. Ortak emiterli devre, genellikle transistörlü yükselteçlerde tercih edilir.

702 transistörünün ne işe yaradığına dair bilgi bulunamadı. Ancak, transistörlerin genel olarak ne işe yaradığı hakkında bilgi verilebilir. Transistör, küçük elektrik sinyallerini yükseltmek veya anahtarlamak amacıyla kullanılan bir yarı iletken devre elemanıdır. Transistörlerin bazı kullanım alanları: Anahtarlama (switching). Yükseltme (amplification). Zamanlayıcı olarak kullanma.

Mikrofonlarda en yaygın olarak aktif preamplifikatör transistörleri kullanılır. Mikrofon devrelerinde kullanılan bazı transistör türleri: BC547–BC557. AC187. BD433. BC108–BC148. S9014. Transistör seçimi, devrenin tasarımına ve istenen özelliklere bağlı olarak değişir. Transistörlerin bacak bağlantılarını içeren bir katalogun kullanılması önerilir, çünkü aynı kılıf yapısına sahip transistörlerin bacak bağlantıları farklı olabilir.

Emiter (E) ve beyz (B) transistör terminallerini bulmak için, transistörün fiziksel yapısına ve şematik sembollerine bakılabilir. Fiziksel yapı: Transistörlerde emiter, beyz ve kollektör olmak üzere üç adet terminal bulunur. Şematik semboller: Emiter, beyz ve kollektör terminalleri, genellikle E, B ve C harfleriyle sembolize edilir. Ayrıca, transistörün aktif bölgede çalışabilmesi için beyz-emiter jonksiyonunun doğru, kollektör-beyz jonksiyonunun ise ters yönde polarlanması gerekir.

Ortak uç ifadesi, kullanıldığı bağlama göre farklı anlamlara gelebilir: Elektronik devrelerde: Transistörlerde, hem giriş hem de çıkış terminali olarak kullanılan, devre topolojisini belirleyen bir uç. Step motorlarda: Tüm bobinlerin ortasında birleşen ve besleme geriliminin uygulandığı kablo, referans noktası. PLC bağlantılarında: Birden fazla dijital girişi tek bir noktada birleştiren, bağlantı sayısını artırmadan I/O sayısını artıran uç.

BJT transistör DC polarma devreleri şunlardır: Sabit beyz polarması. Emiteri kararlı polarma devresi. Voltaj bölücü polarma devresi. Kollektör geri beslemeli polarma devresi. Bu devreler, transistörün yükselteç olarak kullanılabilmesi için gerekli olan DC çalışma gerilimlerini sağlar.