Roket

Roketlerin dikey iniş yapabilmesi için çeşitli sistemler kullanılır: Vektör kontrollü itki motoru. Soğuk gaz itki sistemi. İniş ayakları. Bilgisayar ve sensörler. Ayrıca, SpaceX gibi şirketler tarafından geliştirilen dikey kalkış ve dikey iniş (VTVL) teknolojisi de roketlerin dikey iniş yapmasını mümkün kılar.

"Ghost" dizisinin kaç bölüm olduğu, hangi dizi olduğuna bağlı olarak değişir: Ghost (2012): Güney Kore dizisi, 1 sezon ve 20 bölümden oluşur. Ghosts (2021): Bu dizi ise 4 sezon ve her sezon ortalama 16-18 bölümden oluşur.

Lagari Hasan Çelebi, roketle dikey uçuş denemesi gerçekleştiren ilk insan olarak ünlenmiştir. 1633 yılında barutla çalışan iki katlı bir roket yapan Hasan Çelebi, bu roketle 30 metre yükselip 2,5 kilometre yol alarak denize iniş yapmış ve böylece ilk insanlı uçuş denemesini gerçekleştirmiştir.

Türkiye'nin ilk yerli roketi TRA-100, Yüksek Mühendis İsmet Çelik'in öncülüğünde, Dönemin Hava Kuvvetleri Komutanlığı talebi üzerine, Eskişehir'deki Türkiye'nin ilk lokomotif fabrikası olan ve günümüzde TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğü olarak bilinen tesiste üretilmiştir.

Eren roketinin ne zaman fırlatılacağına dair güncel bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, 2023 yılında TEKNOFEST Roket Yarışması kapsamında Şehit Eren Bülbül'ün adını taşıyan Eren orta irtifa sonda roketinin 18 Ağustos 2023 tarihinde Aksaray'da ROKETSAN Hisar Atış ve Test Merkezi'nde başarıyla fırlatıldığı bilinmektedir. ROKETSAN tarafından geliştirilen ve 2025 Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'nda tanıtılan yeni nesil dolanan mühimmat EREN ise hem havadan hem de karadan fırlatılabilen bir sistemdir. Daha fazla bilgi için ROKETSAN'ın resmi kanallarını veya ilgili haber kaynaklarını takip etmek önerilir.

2024 yılı Teknofest Roket Yarışması'nda finale kalan takım sayısı 80'dir. Toplam başvuru sayısı ise 824'tür.

Hayır, roketler Konya'dan fırlatılmıyor. Ancak, Konya'da roketlerle ilgili bazı faaliyetler yürütülmektedir. Örneğin, Konya Büyükşehir Belediyesi Kapsül Teknoloji Platformu, "Yüksek Güç Roket Eğitimi" düzenlemektedir. Türkiye'den roketlerin genellikle Sinop'taki test merkezlerinden fırlatıldığı belirtilmektedir.

Bilim kurgu roketlerinin yapımında etkili olan bazı isimler şunlardır: Hermann Oberth: 1922'de Ay'a ulaşmak için kademeli roketlerin gerekliliğini kanıtlayan bir doktora tezi yazdı, ancak tezi o dönemdeki jüri tarafından hayalperestlik olarak reddedildi. Konstantin Tsiolkovski: Sıvı yakıtla çalışan roketlerin, Dünya'nın yer çekiminden kurtulup diğer gezegenlere ulaşabileceğini teorik olarak açıkladı. Robert H. Goddard: 1926'da ilk akaryakıtla çalışan roketi üretti. Bu bilim insanları, modern roket biliminin temellerini atan çalışmalar yapmışlardır.

Türkiye'nin ilk yerli ve milli topçu roket sistemi olan TOROS, 2000 yılında TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (SAGE) tarafından geliştirilmiştir. Türkiye'nin ilk roketinin TÜBİTAK tarafından ne zaman fırlatıldığına dair bilgi bulunamamıştır. Bununla birlikte, 1969 yılında ODTÜ kampüsünde Türkiye'nin ilk roket projelerinden biri olan ORDOT'un deneme fırlatışı gerçekleştirilmiştir.

Lagari Hasan Çelebi, 1632-33 yıllarında barutun itme gücüne dayalı tepki prensibini kullanarak icat ettiği 50 okka (64 kg) barutlu 7 fişekli basit bir hava roketiyle ilk kez havalanmayı başarmıştır. Bu uçuş, çağdaşı Evliya Çelebi'nin Seyahatname eserinde anlatılmaktadır. Lagari Hasan Çelebi'nin roketle uçuşunu kimin yaptığı bilgisine ulaşılamamıştır.

Super Heavy roketinin ağırlığı, fırlatma sırasında yaklaşık 7.600 ton olarak hesaplanmaktadır. Bu ağırlık, 33 adet Raptor motoru ve sıvı oksijen ile metan yakıttan oluşmaktadır.

Su roketinde basınç, genellikle şu adımlarla oluşturulur: 1. Şişenin su ile doldurulması. 2. Şişenin pompa, hava kompresörü veya hava tüpü ile sıkıştırılması. 3. Basınç arttıkça suyun üzerindeki hava kabarcıklarının küçülüp yoğunlaşması. 4. Basınçlı havanın etkisiyle suyun nozülden dışarı itilmesi. Bu süreçte, roketin içindeki hava basıncı, su bitinceye ve atmosferik basınca eşitleninceye kadar yüksek hızda dışarı atılır.

Roketin fırlatılması için geri sayım süresi, görevin türüne ve karmaşıklığına bağlı olarak birkaç saatten günlere kadar sürebilir. Örneğin, SpaceX'in Starship roketinin 2 Mart 2025'teki test uçuşu için geri sayım 40 saniyeye kadar inmiş, ancak teknik aksaklıklar nedeniyle fırlatma durdurulmuştur. Genel olarak, geri sayımın son aşamaları, uçuş planlarının son haline getirilmesi, hava durumu brifingleri ve tüm yer ve uçuş sistemlerinin işlevselliğinin kontrol edilmesi gibi kritik adımları içerir.

2025 yılı Teknofest Roket Yarışması'nda farklı kategorilerde roketlerin ulaştığı yükseklikler şu şekildedir: Lise Kategorisi: Asgari 4.000 feet. Orta İrtifa Kategorisi: Asgari 8.000 feet. Yüksek İrtifa Kategorisi: Asgari 15.000 feet. Uluslararası Kategori: Asgari 8.000 feet. Zorlu Görev Kategorisi: Asgari 15.000 feet. Özgün Hibrit Motorlu Roket Kategorisi: Asgari 8.000 feet. Ayrıca, 2025 yılında ilk kez üç roketin aynı anda fırlatılmasıyla bir dünya rekoru kırılmıştır.

Artemis 1'in motorsuz uçmasının nedeni, 29 Ağustos 2022'deki fırlatmada motor arızası yaşanmasıdır. Fırlatma öncesinde, Space Launch System (SLS) roketinin 3 numaralı motorunda sızıntı tespit edilmiştir. NASA, Artemis 1 roketi ve uzay aracının güvenli durumda olduğunu belirtmiş, yeni fırlatma tarihlerinin 2 Eylül ve 5 Eylül olarak belirlendiğini açıklamıştır. Artemis 1 görevi, 16 Kasım 2022'de gerçekleştirilmiştir.

Bir roketin içinde genellikle üç ana bölüm bulunur: motor, gövde ve kontrol sistemleri. Görsel olarak roketin iç yapısı şu bileşenlerden oluşur: 1. Motor: Yakıt tankları, yakıt pompaları, yanma odası ve çıkış nosülü gibi bileşenlerden oluşur. 2. Gövde: Motor ve yük arasındaki bağlantıyı sağlar, hafif ve sağlam malzemelerden yapılır (kompozit malzemeler, alüminyum veya karbon fiber gibi). 3. Kontrol sistemleri: Yönlendirme jetleri, jiroskoplar ve bilgisayar kontrollü sistemler içerir, roketin doğru yöne gitmesini ve hedefine ulaşmasını sağlar.

Orta irtifa roket ÖTR (Ön Tasarım Raporu), TEKNOFEST Roket Yarışması'nda orta irtifa kategorisinde yarışan takımların, roketlerinin tasarımı ve üretimi ile ilgili ilk aşama raporunu ifade eder.

Evet, Türkiye'nin uzay roketi bulunmaktadır. Falcon 9 roketi, Türk astronot Alper Gezeravcı'nın uzay yolculuğu için kullanılmıştır.

Su roketinin aşamaları şu şekildedir: 1. Malzeme Hazırlığı: PET şişe, su, hava pompası veya kompresör, su roketi fıskiyesi, tutkal veya bant gibi malzemeler hazırlanır. 2. Şişenin Hazırlanması: PET şişenin alt kısmı, fıskiye ile yer değiştirilebilir hale getirilir ve sıkıca yapıştırılır veya bantlanır. 3. Su Dolumu: Şişenin içine yaklaşık 1/3 oranında su doldurulur. 4. Basınç Uygulama: Şişenin ağzı açık bırakarak hava pompası veya kompresör ile basınçlı hava verilir, genellikle 30-40 psi basınç yeterlidir. 5. Roketin Fırlatılması: Şişenin ağzı hızlıca kapatılır, roket yere dikey olarak yerleştirilir ve fıskiye düğmesine basılarak roket fırlatılır. Bu aşamalar, su roketinin temel işleyişini oluşturur ve Newton'un üçüncü hareket yasasına göre çalışır.

TEKNOFEST Roket Yarışması şartları şunlardır: 1. Takım ve İletişim Bilgileri: Başvuru formunda takım bilgisi ve iletişim numaraları belirtilmelidir. 2. Kategorilere Katılım: Yarışmaya 4 kg'dan daha az olmayacak bir faydalı yükü belirli irtifalara çıkaracak roketlerle katılınabilir. İki kategori bulunmaktadır: - Ticari Roket Motorlu Alçak İrtifa Kategorisi: Roket, 1500 metre irtifaya ticari motorlarla çıkarılmalıdır. - Ticari Roket Motorlu Yüksek İrtifa Kategorisi: Roket, 3000 metre irtifaya ticari motorlarla çıkarılmalıdır. 3. Yakıt Tipi: Hiçbir yakıt zehirli madde içermemelidir. 4. Kurtarma Sistemi: Roketlerin kurtarmasını sağlayan takımlar, roketin bütün alt sistemleri ile birlikte bir GPS veya radyo sinyali ile konum belirleyen bir sistem bulundurmak zorundadır. 5. Rapor Hazırlama: Takımlar, Ön Tasarım Raporu (ÖTR), Kritik Tasarım Raporu (KTR) ve Atış Hazırlık Raporu (AHR) hazırlamalıdır. 6. Yarışma Yeri ve Tarihi: Yarışma, Aksaray Tuzgölü'nde 1-15 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecektir.