Eski zaman ceza sistemleri farklı toplumlarda çeşitli şekillerde uygulanmıştır: Antik Çağ: Mezopotamya ve Mısır: Kısas ve bedensel cezalar öne çıkar. Antik Yunan: Sürgün, vatandaşlıktan çıkarma, zincirleme. Roma Hukuku: Kölelerin haçlanması, asiller için zehir içirme gibi cezalar. Orta Çağ: Avrupa: Engizisyon mahkemeleri, cadı yakmaları, uzuv kesmeleri, darağacı, çarmıh, kazığa oturtma. İslam Dünyası: Kısas (can’a can, dişe diş), diyet ve af kurumları. Osmanlı: Sürgün, kürek cezası, idam ve para cezaları. Kadılık sisteminde hızlı karar ve infaz. Modern Dönem: 19. yüzyıl: Hapis cezası birincil ceza haline gelir, rehabilitasyon amacı öne çıkar. 20. yüzyıl: Koşullu salıverme, iyi hal indirimi, açık cezaevi, denetimli serbestlik gibi sistemler gelişir.