• Buradasın

    Düzlük yuvarlaklık uyumu nedir?

    Yazeka

    Arama sonuçlarına göre oluşturuldu

    Düzlük-yuvarlaklık uyumu, Türkçe bir kelimede düz ünlüden sonra düz (a, e, ı, i), yuvarlak ünlüden sonra yuvarlak dar (u, ü) veya düz geniş (a, e) ünlüler bulunması durumudur 135.
    Düzlük-yuvarlaklık uyumunun iki kuralı vardır:
    1. Düzlük kuralı: Bir sözcüğün herhangi bir hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) varsa, bunu izleyen tüm hecelerde de düz ünlü bulunmalıdır 13.
    2. Yuvarlaklık kuralı: Bir sözcüğün herhangi bir hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa, bunu izleyen ilk hecede geniş düz (a, e) veya dar yuvarlak (u, ü) ünlü bulunmalıdır 13.
    Örnekler:
    • Düzlük kuralı: anlaşmak, yanaşmak, kayıkçı, ısırmak, ılıklaşmak, seslenmek 15.
    • Yuvarlaklık kuralı: boyunduruk, çocuk, odun, yorgunluk, yoklamak, vurmak, yumurta 15.
    İstisnalar:
    • Yabancı dillerden gelen kelimeler (örneğin, doktor, radyo) 35.
    • Tek heceli kelimeler (örneğin, gül, tek, yol) 3.
    • Bitişik yazılan birleşik kelimeler (örneğin, gecekondu, çekyat) 3.
    • "-yor, -ki, -leyin, -ken, -daş, -(i)mtrak, -gil" ekleri (örneğin, akşamleyin, giderken) 35.
    5 kaynaktan alınan bilgiyle göre:

    Konuyla ilgili materyaller

    Yuvarlaklık testi nasıl yapılır?

    Yuvarlaklık testi çeşitli yöntemlerle yapılabilir: 1. İki Noktalı Mikrometre Yöntemi: Bu yöntemde, bir bileşenin dış çapları çevresi etrafındaki birkaç noktadan ölçülür ve maksimum ve minimum çap farklarının ortalaması alınarak yuvarlaklık hesaplanır. 2. V-Blok ve Üç Nokta Yöntemleri: İş parçası V şeklindeki bir bloğa yerleştirilir ve döndürülür, bir komparatör ise radyal değişimleri kaydeder. 3. Koordinat Ölçüm Makinesi (CMM): CMM, yüzey noktalarını toplamak için bir kalem kullanır ve bu noktaları bir daireye sığdırarak yuvarlaklık sapmalarını tespit eder. 4. Pikap/Stylus Yuvarlaklık Test Cihazları: Parça bir iş mili üzerinde döndürülürken, bir kalem yüzeyi izler ve 360°'lik bir profil oluşturur. 5. Görüntü Tabanlı Ölçüm: Optik sistemler, bileşenin kenarlarının görüntülerini alır ve algoritmalar kullanarak yuvarlaklığı değerlendirir.

    Düzlük-yuvarlaklık uyumuna uymayan kelimeler nelerdir?

    Düzlük-yuvarlaklık uyumuna uymayan bazı kelimeler: Öz Türkçe kelimeler: avuç, avurt, çamur, kabuk, kavuk, kavun, kavur-, kavuş-, savur-, yağmur. Yabancı kökenli kelimeler: daktilo, doktor, motor, kabul, kitap, konsolos, muzır, mühim, mümin, müzik, profesör, radyo, vakur. Bazı ekler: -gil, -mtırak, -ki, -yor. Ayrıca, tek heceli kelimelerde ve bitişik yazılan birleşik kelimelerde bu kural aranmaz.

    Düzlük uyumuna uyan kelimeler nelerdir?

    Düzlük uyumuna uyan kelimeler, küçük ünlü uyumuna uygun olan ve ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) bulunan kelimelerdir. Örnekler: - bilek; - çilek; - ısırmak; - seslenmek; - yeşil; - seyirci; - sıcaklık; - bilezik.

    Düz ve yuvarlak ünlü nedir?

    Düz ve yuvarlak ünlüler, Türkçedeki ünlülerin söylenişlerine göre yapılan sınıflandırmadır. Düz ünlüler: Dilin düz bir biçimdeyken söylediği ünlülerdir ve "a, e, ı, i" harflerini içerir. Yuvarlak ünlüler: Dudakların önde yuvarlak bir biçimdeyken söylediği ünlülerdir ve "o, ö, u, ü" harflerini içerir.