Genel sorular

Kötü niyetli yazılımlar

Kullanıcıların kişisel bilgilerini çalmak için kullanılan özel programlar bulunmaktadır. Eğer kullanıcı internete korumasız olarak bağlanıyorsa genellikle dolandırıcılar, kullanıcıların bilgisayarlarına kötü niyetli programlar kurup onların kişisel verilerini (parolalar, şifreler) çalmayı dener.

Kötü niyetli programlarla kendi bilgisayarınızda karşılaşmanız mümkün, örneğin:

  • Kötü niyetli sitelerden bulaşanlar (örneğin kırık program indirdiğinizde);

  • özellikle kötü niyetli kod içerecek şekilde tasarlanan sitelerden bulaşanlar,

  • dolandırıcıların kötü niyetli kod yerleştirdiği tanınmış, yasal sitelerden bulaşanlar,

  • kontrol edilmemiş taşınabilir bellek ve sabit disklerden bulaşanlar,

  • yerel ağda bulunan "komşu" bilgisayardan (özellikle sağlayıcı tip "ev ağı" olarak yapılandırılmış; yurt, internet kafe, halka açık kablosuz ağ noktası).

Kullanıcının bilgisayarına kurulan kötü niyetli programlar; parolaları ve diğer kişisel bilgileri çalabilir, spam yayabilir, internetteki diğer bilgisayarlara saldırabilir. İnternete bağlanıldığında kötü niyetli program otomatik olarak kendini güncelleyebilir ve kullanıcısından komutlar alabilir. Bu sayede, fark edilmeden ele geçirdikleri bilgisayarı yönetirler. Kullanıcı genellikle bu durumdan haberdar değildir ve sisteminin başka biri tarafından kullanılmakta olduğundan şüphelenmez.

Kötü niyetli programlar sıklıkla kullanıcının normal çalışmasına engel olur. Kötü niyetli programların çalıştırılması merkezi işlemciye fazla yük bindirir ve diğer uygulamaların çalışmasını yavaşlatır. Bilgisayardan yapılan internet saldırıları, o bilgisayarın internet bağlantısını yavaşlatır, indirme/yükleme miktarını ve dolayısıyla internet giderlerini arttırır. Kullanıcının bilgisayarından saldırılar yapıldığı tespit edildi anda, internet sağlayıcısı o bilgisayarın internet bağlantısını kesebilir. Neticede, düzenli olarak saldırı gerçekleştiren bilgisayar ve bilgisayar sahibi, başkalarının haklarına tecavüz edebilir.

Bilgisayarınızı, kötü niyetli programların kurulmasına karşı koruma altına almak için birkaç basit kurala uygun hareket etmekte yarar vardır:

Sadece düzenli olarak güncellenen lisanslı programları (ya da güvendiğiniz ancak sıkça güncellenen ücretsiz programları) kullanın. Programların eski sürümlerine parola çalan virüsler girebilir.

Güvenlik duvarını, işletim sisteminizin ve internette çalışırken işletim sisteminizin emniyetini sağlayan diğer kurulu araçların otomatik güncellemesini kapatmayın.

Bilmediğiniz kaynaklardan program indirmeyin.

İzniniz olmadan bilgisayarınıza kötü niyetli program kurulabilecek, şüpheli kaynaklara girmeyin

Lisanslı bir antivirüs programı kurun ve sık sık veritabanını güncelleyin. Gerçek zamanlı olarak programların yaptığı işlemleri izleyen antivirüs taramasını açın.

Antivirüs programının, işletim sisteminin ve tarayıcının emniyete ilişkin uyarılarını görmezden gelmeyin.

Basit parolalar kullanmayın. Parolalarınızı görünür yerlere kaydetmeyin (örneğin "parolalar.txt" adlı bir metin dosyası olarak ya da ekranınıza iliştirilmiş bir liste olarak). Zaman zaman parolalarınızı değiştirin.

Eğer mümkünse, parola yerine geçen emniyetli işlevlerden kullanın. Örneğin: Tek kullanımlık parolalar, kod tabloları, tokenler, sms ile kimlik doğrulama, vb.