UV indeksiSevan'da UV indeksi

UV indeksi, güneşten yeryüzüne ulaşan ultraviyole radyasyon seviyesini gösteren bir değerdir. Güneş ışınlarının ne kadar aktif olduğunu, cilde ve gözlere ne kadar zararlı olabileceğini anlamanıza yardımcı olur. UV indeksi ne kadar yüksekse, ışınlar cildinizi o kadar çabuk yakabilir ve güneşte uzun süre kalmak o kadar zararlı olur.

Ultraviyole (UV) radyasyonun insan sağlığı üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkileri vardır. Bir yandan, kemik dokularımızı ve kas iskelet sistemimizi güçlendiren D vitamininin üretilmesine yardımcı olur. Öte yandan, UV ışınlarına aşırı maruz kalmak canlı dokulara ve bağışıklık sistemine zarar verir. Ciddi göz hastalıkları (fotokeratit, fotokonjonktivit, katarakt, pterijyum), cilt hastalıkları ve kötü huylu tümörler yoğun UV radyasyonunun akut sonuçları arasında yer alır.

UV ışınlarına yoğun ve uzun süre maruz kalanlarda güneş yanığı ve fotoalerji gibi ani etkilerin yanı sıra ciltte ve dudaklarda ciddi hasarlar meydana gelebilir. Örneğin, erken cilt yaşlanması, doku elastikiyeti kaybı, cilt hücrelerinin DNA'sının hasar görmesi ve kötü mutasyonları, ayrıca çeşitli cilt ve dudak kanserleri (melanom, karsinom vb.) bunların arasındadır.

UV-A, "yakın" ultraviyoledir. Atmosfer tarafından neredeyse hiç emilmez ve yeryüzüne ulaşan UV ışınlarının ana kısmını teşkil eder. Cildin derinliklerine nüfuz ederek erken yaşlanmaya ve kanser oluşumuna neden olur. UV-B, orta dalga UV radyasyonudur. Bu tür ışınların %90'ına yakın bir kısmı atmosfer tarafından emilir. Yine de, geri kalan kısmı güneş yanıklarına neden olur, DNA'ya doğrudan zarar verir ve cilt kanserinin gelişiminde rol oynar. UV-C, uzak ultraviyoledir. UV ışınlarının en sert ve en tehlikeli türüdür. Atmosferde tamamen emilir, yeryüzüne ulaşmaz.

SPF (Sun Protection Factor) güneş koruma faktörü anlamına gelir. Bu faktör, güneş kremlerinin cildi ultraviyole (UV) ışınlardan ve güneş yanıklarından koruma derecesini gösterir. SPF 15 göstergesi, krem kullanıldığında tüm güneş radyasyonunun sadece 1/15'inin cilde ulaşacağı, SPF 30 göstergesi ise bu payın 1/30 olacağı anlamına gelir. Bu da demektir ki SPF 15 kremler ultraviyole ışınların %93’ünü, SPF 30 kremler %97’sini, SPF 50 kremler %98’ini, SPF 100 kremler ise %99’unu engeller. Yine de hiçbir krem cildi ultraviyole ışınlardan %100 koruyamaz.