3.1.3. Obje isimlendirme kuralları

Yandex Map Editor'deki “İsim” özelliği tüm objeler için kullanılabilir fakat bazı objelerin (örneğin ormanların) isimleri olmayabilir.

Uyarı.

Objelerin isimlendirilmesinde; her türlü küfür ve argo sayılan sözcük veya ifadelerin, ayrıca nefret ve düşmanlığı teşvik etmek ya da bir kişiyi cinsiyeti, ırkı, uyruğu, dili, kökeni, dini veya herhangi bir toplumsal gruba üyeliği nedeniyle aşağılamak amaçlı ifadelerin kullanılması kesinlikle yasaktır. Harflerinin bir kısmı yıldızlar ya da başka sembollerle değiştirilmesine karşın amaçlanan anlamın, ilgili dilin ana dili olduğu kişilerce anlaşıldığı gizlenmiş küfürler de bu kuralın kapsamındadır.

Objenin ismini verirken obje isimlendirmesi tekniklerini kullanmak ve şunları yerine getirmek gerekir:

Çeşitli türlerdeki objeler için kurallar 3. Genel haritalandırma kuralları bölümünde açıklanmıştır.

3.1.3.1. İsim türleri: genel kurallar

Objelerin isimlendirilmesi türlerine bağlıdır:

3.1.3.1.1. Resmi adı

3.1.3.1.1.1

Resmi adı türündeki isimlerin girilmesi zorunludur (3.1.3.1.1.4 bendinde açıklanan durum hariç).

3.1.3.1.1.2
Resmi ad eksiksiz olarak girilmelidir.
3.1.3.1.1.3
Resmi ad genellikle obje türünü içerir (özellikle de kurumun yasal yapısını).

Tür ismi şu obje isimlerine ayrıca girilmez:

  • her yerde (ve resmi belgelerde ve günlük konuşmada) kendi adı olan nesneler sadece tür olmadan kullanılır. Mesela, Wilhelmstraße, Marsh Wall, Stoney Summit yolları;

    Not.

    SSCB’nin bir parçası olan ülkelerdeki nesneler için, nesnelerin türünün her zaman kullanıldığı kabul edilir.

  • Kara ulaşımı durakları (bkz. 3.14.2.2.1).

“Yerler” kategorisindeki objelerin resmi adlarında obje türü objenin faaliyet alanını netleştirdiği durumlarda belirtilir. Ayrıntılı bilgi için bkz. 3.6.2.2.3.2. Özel isim belirtme (ayrıntılı).

Not.

Türü açıkça belli olmayan objelerin açıklaması için bkz. 4. Bölgesel haritalandırma kuralları.

3.1.3.1.1.4
Objenin bir adı yoksa veya bilinmiyorsa resmi ad tanımlanmaz.
Bu kural, idari-bölgesel birimlere ve (Yerler) kategorisindeki Sağlık hizmetleri, Bilim ve eğitim, Finans, Alışveriş, Devlet kurumları, Din, yemek, Otomobil hizmetleri, Spor, kültür ve eğlence, iş ve hizmet objelerine uygulanmaz.
3.1.3.1.1.5
Resmi isimlerde kısaltmalar kullanılmaz; bu kuralın istisnaları:
  • Kişisel isimlerin baş harfleri,

  • TBMM, UNESCO, BM, AB gibi çok yaygın olarak bilinen kısaltmalar

    Not.

    (herkesçe bilinmeyen kısaltmalar resmi adlar girilirken açıkça yazılmalıdır),

  • “Kurumların” genellikle kısaltmalar şeklinde belirtilen yasal formları (Ltd. Şti., A.Ş. vb.).

3.1.3.1.1.6
Objenin birden fazla ismi (örneğin resmi adının dışında ayrıca tarihi ya da yerel bir ismi vb.) varsa bu ikinci isim resmi ada eklenmeyerek aynı dilde “Bilinen (tarihi) adı” olarak eklenir.

3.1.3.1.2. Haritada görünen adı

3.1.3.1.2.1

Haritada görünen adı türündeki isim, objenin haritadaki isminin resmi adından farklı olduğu durumlarda kullanılır.

“Haritada görünen adı” alanı boş bırakıldığında haritada objenin resmi adı görüntülenir.

3.1.3.1.2.2

Bir objenin özel ismi yerine numara veya harf endeksi gibi başka bir kimlik belirleyici kullanılıyorsa haritada görünen adı olarak objenin adresi değil, tür ismi ve kimlik belirleyicisi belirtilir. Obje türü büyük harfle girilir.

Örneğin: Okul No 2.

3.1.3.1.2.3

Objenin hem özel ismi hem de numara gibi bir kimlik belirleyicisi varsa haritada görünen adı olarak hem obje türü, hem obje numarası (kimlik belirleyicisi), hem de özel ismi belirtilir. Bazı tür ve alt türlere ait objeler (Yerler) istisnaidir, bkz. bölüm 3.6.2.2.3.2. İsim tasarımı.

Örneğin: Kreş No 967 Peri Masalı, Okul No 56 V.A. Legasov.

3.1.3.1.2.4

Bazı objeler için, obje türleri, isimlerinin ayrılmaz bir parçasıdır ve tür ve isim yan yana kullanılmadan bir anlam ifade etmez. Bu durumda haritada görünen adı olarak obje türü objenin özel ismiyle birlikte belirtilir.

Örneğin: Puşkin Müzesi, Tretyakov Galerisi, Spasskaya Kulesi, Sigayevskaya Köy Okulu, British Museum, Victoria ve Albert Müzesi.

3.1.3.1.2.5

Objenin özel isminin tür belirtilmeden kullanılması objenin kimliğini belirlemede yeterliyse haritada görünen adı olarak özel ismi tür ismi belirtilmeden kullanılabilir.

Örneğin: Migros, METRO (obje türü: “Mağaza”, bkz.: 3.6.2.1. Adlandırma).

3.1.3.1.2.6

İsmin alternatifi olarak girilen açıklamada kurumların hukuki yapıları gösterilmez.

Örneğin: Volna ( OOO Volnadeğil).
3.1.3.1.2.7

Uzun kurum adları girilerek haritanın görünümü kalabalıklaştırılmamalıdır.

Bir kurumun tam ismi çok uzunsa resmi adı olarak girilir; haritada görünecek adı ise içinden objenin tanımlanması için esas olmayan (örneğin bunun bakanlık ya da belediyeyle ilgili olduğunu gösteren) sözcük ve ifadeler çıkarılarak mümkün olduğunca kısaltılır ya da yerine herkesçe bilinen kısaltmalar (TBMM, SSK, TFF gibi) kullanılır.

Örneğin:

  • Tam isim: Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi,

  • Açıklamada kullanılacak isim: BOTAŞ.

Kurum isminin kısaltması yerel olarak kullanılmıyorsa, açıklamada o bölge halkının kullandığı isim girilebilir. Örneğin, Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi yerine sadece BOTAŞ yazmak yeterlidir.

Ayrıca bkz. 3.6.2.2.1 (“Yerler” kategorisindeki objelerin isimlendirilmesi).

3.1.3.1.3. Adres parçası olarak

Adres parçası olarak türündeki adlar yalnızca, adres gösterilirken resmi adı kullanılan adından farklılık gösteren idari bölümler için girilir (ayrıca bkz. 3.2.2.2.5).

Örneğin, “Şehir” türündeki mahalle, köy veya belde için (bkz. 3.2.2.5. Şehir) Adres parçası olarak kısmına bir ad girilirken herhangi bir tür belirtilmeden yalnızca kendi adı girilir:

  • resmi adı: Moskova Şehri,
  • Adres parçası olarak girilen ad: Moskova.

Diğer herhangi bir harita objesi için bu alana hiçbir şey girilmez.

3.1.3.1.4. Kısaltma

KIsaltma türündeki isimler şu anda kullanılmamaktadır.

3.1.3.1.5. Eski adı

Eski adı türündeki isimler, yalnızca bir objenin isminin çok uzun olmayan bir zaman önce resmi olarak değiştirilmesi durumunda kullanılır.

Örneğin: Ukrayna'daki Dnipro şehri için Dnipropetrovsk, Savçenko beldesi için Molodogvardiyets vb.

Not.

İsim değişikliklerinin kısa süre önce yapılmış sayılabilmesi için adin değiştirilmesinden bu yana geçmesi gereken maksimum süreler:

  • Şehirler, ilçeler, köyler için ~ 5 yıl,

  • Küçük yerleşik alanlar için ~ 3 yıl,

  • Sokak, cadde ve meydanlar için ~ 2 yıl,

  • Metro ve demiryolları istasyonları ve diğer toplu taşıma durakları için ~ 2 yıl,

  • Bitki örtüsü, su ve arazi objeleri için ~ 2 yıl.

3.1.3.1.6. Bilinen (tarihi) adı

Bilinen (tarihi) adı türündeki isimler şu durumlarda kullanılır:

  • Objelerin bilinen eş anlamlı ve yerel isimlerinin kaydedilmesi gerektiği durumlarda.

    Örneğin: Çuvaş Cumhuriyeti için yaygın kullanılan Çuvaşistan ve Çuvaşya isimleri, Yekaterinburg için YeKB ve Yekat, St. Petersburg için Peterburg ve Piter, Komsomolski Prospekt (Caddesi) için KomPros vb.

  • Objelerin kullanımdan düşmüş (yakın zamanlarda değiştirilen isimler hariç olmak üzere) ve tarihi isimlerin kaydedilmesi gerektiği durumlarda.

    Örneğin: Almatı için Alma Ata, St. Petersburg içinLeningrad, Kirov içinVyatka vb.

    İdari bölümler kaldırılarak yerine yeni idari bölümlerin oluşturulduğu durumlarda, yeni idari bölümün ismine ek olarak ayrıca eski (kaldırılmış) idari bölümün isminin de (kullanımdan tamamen kalkmaması halinde) "bilinen (tarihi) adı" olarak belirtilmesine izin verildi.

    Not.

    Değiştirilen isimlerin kullanımdan düşmüş sayılabilmesi için adin değiştirilmesinden bu yana geçmesi gereken minimum süreler:

    • İl, eyalet, ilçe için ~ 15 yıl,
    • Caddeler, sokaklar, meydanlar için ~ 30 yıl,

    • Demiryolu istasyonları, toplu taşıma araç durakları için ~ 5 yıl.

    • Mahalle, köy veya belde gibi yerleşik alanlar ve metro istasyonları için eski adın değiştirilmesinden bu yana geçen zaman kısıtlaması yoktur.

  • Kurumların kayıtlı isimlerinin girilmesi gerektiği durumlar. Ayrıntılar için bkz. 3.6.2.2.1.

Uyarı.

“Diğer (tarihi) adı”türündeki obje, başka bir objeyle aynı ismi taşıyorsa ve ikisi de aynı Düzey 3 idari bölümde yer alıyorsa (belediye, ilçe), bu durumda (“Diğer (tarihi) adı”türünü) silmek gerekir.

3.1.3.2. Her türden ismin girilme kuralları

3.1.3.2.1. Dil

3.1.3.2.1.1

Bir ülkenin toprakları içerisindeki objelerin isim ve özellikleri girilirken mutlaka o ülkenin resmi dillerinden en az bir tanesi kullanılarak (ya da Rusça) girişler yapılmalıdır.

Opsiyonel olarak Yandex Map Editor'ün izin verdiği herhangi bir dilde de giriş yapılabilir.

Örneğin, Tataristan'daki Высокая Гора (Vysokaya Gora) köyü Tatarca ismiyle Biyektaw olarak da adlandırabilir.

3.1.3.2.1.2

Yerel dili Latin ya da Kiril alfabesini kullanmayan ülkeler için, yaygın dillerden herhangi birisiyle yerel dili kullanmadan da giriş yapılabilir.

Hem Latin hem de Kiril alfabesinin birlikte kullanıldığı ülkelerde her iki alfabede de giriş yapılması tercih edilir.

3.1.3.2.1.3
Yerel dili Latin ya da Kiril alfabesinikullanmayan ülkeler için Latin harfleri, yerel dilde yazılan obje isimlerinin bir eşleri olarak ayrıca girilebilir (ya da ismi yerel dilde göstermek yerine sadece Latin harfleri de kullanılabilir).
3.1.3.2.1.4
Uluslararası bir kurum (şirket vb.) faaliyet gösterdiği ülkede yerel dili kullanıyor ve ünvanını o ülkenin alfabesiyle yazıyorsa kurum adı (resmi adı ve haritada görünen adı) bulunduğu ülkenin yerel dilinde girilir.
Kurumun resmi adı ayrıca “orijinal” dilde veya Latin harfleriyle (transkripsiyon yoluyla) yazılabilir.
Örneğin:
  • Resmi, Rusça: FastFood Restoran Şirketi McDonald’s, IKEA;
  • Haritada görünen adı, Rusça: Макдоналдс, Икеа;
  • Resmi adı, İngilizce (ek olarak): McDonald's, Ikea.
Uluslararası bir kurum faaliyet gösterdiği ülkenin dilini kullanmıyorsa ünvanı (resmi adı ve haritada görünen adı) kurumun esas kullandığı dilde belirtilir fakat bilgiler o ülkenin dilinde girilir. Bu nedenle o yabancı dildeki özel isim gerektiği durumlarda yerel dilde yazılan tür ismiyle (örneğin "mağaza" anlamındaki Rusça “Магазин” kelimesi gibi) birlikte kullanılır.
Kurumun resmi adı ayrıca “orijinal” dilde veya Latin harfleriyle (transkripsiyon yoluyla) yazılabilir.
Buna ek olarak kurumun resmi adı ayrıca kurumun bulunduğu ülkenin dilinde de yazılabilir (“Diğer adı”türünde isim girilerek).
Örneğin:
  • Resmi, Rusça: Nike, Qiwi;
  • Haritada görünen adı, Rusça: Nike, Qiwi;
  • Resmi adı, İngilizce (ek olarak): Nike, Qiwi;
  • Diğer adı, Rusça (ek olarak): Найк, Киви.
3.1.3.2.1.5

Yabancı bir idari bölümün (örneğin, bir şehrin) geleneksel ismi günlük hayatta (özellikle de medyada) sözlüklerde geçen resmi adından daha çok kullanılıyorsa daha yaygın isim “resmi adı, haritada görünen adı veya adreslerde kullanılan ad” olarak belirtilir. Bu durumda sözlük kaynaklı isimler “diğer adı” türündeki isim olarak girilir.

Not.

Türkiye'de https://wordstat.yandex.com.tr sitesini arama sorgularında sözcük kullanımlarının sıklığını görüntülemek için kullanabilirsiniz.

Örneğin:

  • Resmi adı, İngilizce: Aleppo,
  • Haritada görünen adı, İngilizce: Aleppo,
  • Adres parçası olarak, İngilizce: Aleppo,
  • Diğer adı, İngilizce: Haleb.
3.1.3.2.1.6. İsimlerin transkripsiyon ve tercüme kuralları
3.1.3.2.1.6.1

Yabancı isimlerin çeviri dilinde yazılması için özel transkripsiyon kuralları kullanılabilir.

Özellikle farklı alfabe veya diğer türlü yazı sistemi kullanan diller için uygulanan bu sistem, yabancı isimlerin çeviri dilinin yazı sistemiyle yazılmasını sağlar.

Başka alfabeden gelen harflerdeki aksanlı karakterler yazılması gerektiğinde harflerde bulunan aksanlar kullanılmaz. (Ör: Š yerine S)

Böylelikle örneğin Kiril harflerinin kullanıldığı Rusça isimler Latin harfleriyle, Rusça telaffuza mümkün olduğunca yakın bir şekilde veya geleneksel harf/ses karşılıkları kullanılarak Türkçe yazılabilir.

Uyarı.

Haritalamanın yapıldığı ülkede yerel isimlerin yabancı dillere çeviri ve transkripsiyon kurallarını belirleyen resmi bir yönetmelik varsa çeviri ve transkripsiyon bu resmi kurallara göre yapılır.

3.1.3.2.1.6.2
  1. Objeye, başka bir dile tercüme edilen resmi bir isim verilirken, objenin kendi ismi transkripsiyon yapılarak verilir ve obje türü (eğer obje türü varsa objenin isminin bir parçası olan zaten geçmiyorsa) tercüme edilir.

    Obje türü çevrilirken yerel özellikler dikkate alınmalıdır ve eğer o bölgenin yerel özelliklerini ifade eden bir obje türü çevirisi varsa, bu çeviri kullanılmalıdır. Böyle bir çeviri bilinmiyorsa, o obje türü için genel olarak kullanılan çeviri kullanılmalıdır.

    Örneğin: Faubourg Saint-Martin caddesi, Park Kultury Metro Station.

  2. Toplu taşıma araç durağı ismi bir obje tür adı içeriyorsa durak ismi yabancı dile çevrildiğinde tür adı çevrilir ve durağın özel adı transkripsiyon yapılarak yazılır.

    Örneğin: Rubin Sineması, Gorchakova Caddesi.

  3. Kamuoyunca daha az bilinen çeviriler ve transkripsiyonlar “Diğer (tarihi) adlar” alanlarına girilir.

    Örneğin: Oxford Street: Oxford Sokağı, Kantstraße: Kant Sokağı.

  4. İsimlerdeki sayı sıfatları, çeviri dilindeki kurallara göre yazılır. Obje ismindeki sayı ayrıca harfle yazılan ek bir endeks içeriyorsa bu harf olduğu gibi çevrilmeden bırakılır.

    Örneğin:1-я Новокузьминская улица1. Novokuzminskaya Caddesi, 3J Street → 3J Caddesi.

  5. Sokakların tek harfli adlandırılmaları kopyalanamaz.

    Örneğin: Avenue F → Avenue F.

  6. Kendi adını taşımayan ve kendi türündeki kullanılan “Yerler” kategorisindeki objelerin isimleri tam manasıyla tercüme edilir.

    Örneğin: isimsiz çiçekçi dükkanı, resmi adı Tsveti → Çiçekler.

3.1.3.2.2. İsimlerin girilme kuralları

3.1.3.2.2.1

Objenin kendi ismi her zaman tırnak işareti olmadan yazılır.

Not.

Bölgesel istisna: Bulgaristan.

“...” gibi “ akıllı” tırnak işaretlerinin, "..." gibi düz tırnak işaretlerinin yerine kullanımı tercihlidir fakat zorunlu değildir. Dolayısıyla isimlerde kullanılan düz tırnakların mümkün olduğunca akıllı tırnaklarla değiştirilmesi önerilerek, akıllı tırnakların düz tırnaklarla değiştirilmesi hata sayılır.

3.1.3.2.2.2
Çevirisi yapılan isimlerde büyük ve küçük harf kullanımı, isimlerde sayıların yazımı ve “№”, “No.”, “#” gibi özel karakterlerin kulanımı çeviri dilinin kuralları dikkate alınarak yapılır.
3.1.3.2.2.3
Objelerin isimlerinde parantez kullanılmaz. İstisnaları şunlardır:
3.1.3.2.2.4

Objelerin isimleri, resmi belgelerde tümüyle büyük harf kullanılarak yazılmış olsa dahi, Yandex Map Editor'de bu şekilde yazılmaz. Örneğin, DALGA değil Dalga şeklinde yazılır.

Bir kurum, isimini yazarken araya boşluk koymadan bir grup sözcüğü bitişik ve her sözcüğün ilk harfini büyük yazıyorsa kurumun ismi haritaya bu şekilde girilebilir. Örneğin: CepServis, OtoServis.

3.1.3.2.2.5
Bir objenin isminde yan yana isim kısaltması olarak iki veya daha çok baş harfi kullanılıyorsa, bunların arasına boşluk koyulmaz.
Örneğin: V.İ. Lenin Caddesi (V. İ. Lenin değil).
3.1.3.2.2.6

Yabancı isimlerde ilgili dildeki özel harflerinin kullanımı zorunlu olmayıp tercihe bağlıdır.

Bu mümkün olmadığında, özel harflerde kullanılan işaretlerin tuş kombinasyonları vs. kullanmayı gerektirmeyen basitleştirilmiş şekilleri kullanılabilir.

Not.

Öte yandan, ilgili dilde kullanılan özel harflerin doğru şekillerinin kullanımı en doğru yöntem olup, mevcut doğru harflerin "uydurma" şekillerle değiştirilmesi kesinlikle önerilmez.

Örneğin, Özbekçe'de o veya g harfleriyle birlikte ʻ işareti kullanılabilirken (örneğin, "doğru" anlamındaki toʻgʻri sözcüğünde olduğu gibi), diğer harflerle birlikte ʼ işareti kullanılabilir.

Bu tür durumlarda yukarıdaki Özbekçe yazılışı olduğu gibi kullanmak en doğru yöntem olmakla birlikte bu mümkün olmadığında onun yerine harflerle birlikte normal kesme işaretinin ' kullanılmasına izin verilebilir.

3.1.3.2.2.7
Nokta türü ulaşım objelerinin isimlerine (resmi ve açıklama için olan alanlara) ulaşım altyapısının objesinin kendi ismi girilir; bu ulaşım objesini yöneten kurumun ismi söz konusu alana girilmez.
Not. Bu ulaşım objelerini yöneten kurumların ismi ya objenin ismine “diğer adı” türünde eklenir ya da bu kuruma ait sabit bir mekan varsa, kurum haritaya ayrı bir obje olarak “ Yerler” kategorisinde eklenir.
Bu kural havalimanları, demiryolları, taşıt istasyonları ve deniz limanları için geçerlidir.
Obje türü her zaman küçük harfle yazılır.
Örneğin: Kazan Nehir Limanı isminin yazılışı doğru, Tatflot Gemicilik Ltd. Şti doğru değildir.