Yandex Arama içeriği ve yetişkinlere yönelik içerik

Yandex’in arama robotlarının topladığı verilere göre yetişkinlere yönelik sitelerin web’deki payı oldukça düşüktür. Ancak bu tür web siteleriyle ilgili reklamlar internette son derece agresif şekilde yapılmaktadır ve bu nedenle erotik içerik arayışında olmayan bir kullanıcının web’de erotik içeriğe rastlaması oldukça kolaydır.
İnternette ciddi bir kazanç kapısı olan porno sitelerinin, sahiplerine aradıkları kazancı sağlaması için kullanıcılara pornografik içerik görüntülemesi zorunlu değildir: Bu site sahiplerinin çoğu zaman asıl aradıkları, erotik siteleri ziyaret edenlerin bilgisayarlarına daha sonra dolandırıcılık ve spam amacıyla kullanılacak kötü amaçlı bir yazılım yüklemektir. Pornografik bir site aracılığıyla yasal yollardan para kazanılması zordur. Bu amaçla genellikle yasadışı yollara başvurulmaktadır. Bu nedenle pornografiyle hiç ilgisi olmayan bir sorgunun yetişkinlere yönelik içerik sunan sitelerle yanıtlanması olasılığı oldukça yüksektir. Doğal olarak erotik içerik arayışında olmayan bir kullanıcı için yaptığı sorgunun, konusuyla hiç ilgisi olmayan bu tür arama sonuçları almak rahatsız edici bir durumdur.
Yandex’in amacı; yetişkinlere yönelik içerikle ilgilenmeyenler dahil olmak üzere tüm kullanıcıların yaptıkları sorguların konularına uygun arama sonuçları almasıdır. Burada “yetişkinlere yönelik içerik” derken kastımız; ebeveynlerin çocuklarının olgunluk yaşlarına gelinceye dek kesinlikle görmesini istemedikleri her türlü web içeriğidir. Yandex olarak görüşümüz, yapılan bir sorgudan kullanıcının açık bir şekilde porno arayışında olduğu ve pornodan başka bir şey aramadığı kesinlikle belli olmadığı sürece arama motorunun kullanıcıya erotik içerikli sitelere yönlendiren bağlantılar sunmaması gerektiği yönündedir. Örneğin [gizli kamera] veya [samanlıkta] şeklindeki sorguları yapan bir kullanıcının mutlaka porno arıyor olması şart değildir. Pornografik içerik aramak isteyen bir kullanıcının ise aradığı sonuçları elde etmesi için arama sorgusunda bu ilgi ve niyetini yeterince açık ve net olarak belirtmesi gerekmektedir.
Görsel arama, arama ipuçları veya Yandex.Direct gibi Yandex’in birçok servisinde yetişkinlere yönelik içeriği filtreleme teknolojileri kullanılmaktadır. Yandex, kullanıcının pornografik içerikle ilgilendiğini açıkça belirtmediği durumlarda, bu tür içeriğe sahip web sitelerini, özel bir filtre uygulayarak arama sonuçlarından gizler. Yetişkinlere yönelik içeriğin arama sonuçlarından bu şekilde arındırılması, bunların arandığı (yani porno konulu) sorgulara yanıt olarak indekslenip görüntülenmesini hiçbir şekilde etkilemez: Filtreleme işlemi sonucunda yetişkinlere yönelik siteler, arama indeksinden tamamen kaldırılmaz; bunların, erotik içeriğe ilgisi belirtilmeyen arama sorgularına yanıt olarak görüntülenmesi engellenir. Öte yandan yasal nedenlerden dolayı veya diğer sebeplerle kapatılmış/kaldırılmış siteler, Yandex tarafından en kısa süre içinde arama indeksinden silinerek arama sonuçlarında görüntülenmez duruma getirilir.
Yandex’in web arama servisinde varsayılan olarak etkinleştirilen “Standart filtre”yi gerektiğinde ayarlar bölümünde “Filtresiz” seçeneğini işaretleyerek devre dışı bırakabilirsiniz. Böylece Yandex’in arama sonuçlarında yetişkinlere yönelik siteler de diğer web kaynaklarıyla birlikte görüntülenmeye başlar.
Çocuklarının web üzerinden yetişkinlere yönelik içeriğe hiçbir zaman ulaşmayacağından emin olmak isteyen ebeveynler, Yandex’in 1999 yılından bu yana kullanıma sunduğu Çocuklar için Arama Filtresi'nden yararlanabilirler. Bu filtre çalıştırıldığında yetişkinlere yönelik sitelere yönlendirme yapan bağlantıların, sorgunun porno amaçlı olduğu açık şekilde ifade edildiğinde bile arama sonuçlarında görüntülenmesi engellenir.
Yetişkinlere yönelik görseller ile bunları içeren siteler ve sayfalar, Yandex tarafından otomatik olarak filtrelenir. Bir web sayfası içeriğinin yetişkinlere yönelik olup olmaması, öncelikle sayfadaki bağlantılarda bulunanlar dahil içerdiği sözcüklerin ve sözcük gruplarının anlamsal analizi sonucunda belirlenir. Böylelikle bazı sayfalar bu tür sözcükler ve ifadeler içeriyorsa, yetişkinlere yönelik içerik bulunduğu tespit edilen web sitesinin diğer sayfaları da bu tür sözcükler içermese dahi büyük ihtimalle arama sonuçlarından filtrelenecektir. Ayrıca, bir sitenin pornografik olarak tanımlanmaması için bu sitenin sayfalarındaki görsellerin yetişkinlere yönelik başka web sitelerinde kullanılıp kullanılmadığı ve söz konusu sitenin başka erotik sitelere yönlendiren bağlantılar içerip içermediği gibi birçok kritere uyması da önemlidir.
Yandex’in geliştirdiği filtreleme teknolojileri yetişkinlere yönelik olan istenmeyen içeriğe karşı belirli derecede koruma sağlasa da bazen yüzde yüz doğru çalışmayabilir veya hatalı çalışabilir. Dolayısıyla “porno filtresi” çalışır durumdayken arama sonuçlarınızda yetişkinlere yönelik içeriğe sahip bağlantılar tespit ettiğinizde hatayı en kısa sürede düzeltebilmemiz için durumu geri bildirim formu aracılığıyla bize bildirmenizi rica ederiz.
Yetişkinlere yönelik içeriklerden arındırılmış bir internet deneyimi isteyen kullanıcılar ayrıca internet servis sağlayıcılarına başvurarak Güvenli İnternet hizmeti kapsamında sunulan Aile Profili veya Çocuk Profili seçeneklerinden birini talep ederek istenmeyen içeriklerden korunabilir.