- Altınbaş Üniversitesi’nden Doç. Dr. Handan Tanyıldızı Kökkülünk’ün yürütücülüğünde gerçekleştirilen TÜBİTAK 1001 destekli proje, akciğer kanserinin erken tanısı konusunda önemli bir bilimsel başarıya imza attı.27 Mayıs1Çalışmada kullanılan yapay zeka algoritması, hastalığı iyi huylu, kötü huylu ve kanser dışı vakalar arasında ayırt etmede olağanüstü bir başarı gösterdi.27 Mayıs2Bütüncül yaklaşımla daha erken teşhis imkânıYapay zekâ tabanlı bu yöntem yalnızca görüntüleme verileriyle sınırlı kalmayarak, hastaların fiziksel performans ölçütleri (bel çevresi kas alanı, yürüme hızı gibi) ve bağışıklık sistemi göstergeleri de dahil edilerek kapsamlı bir analiz imkânı sunuyor.27 Mayıs3Pozitron Emisyon Tomografisi/Bilgisayarlı Tomografi (PET/BT) görüntüleme verileri, sarkopeni (kas kaybı) belirteçleri ve kanda bulunan iltihap biyobelirteçlerini (CRP, WBC, NEU gibi) içeren çok modlu bir veri seti, rastgele orman (Random Forest) algoritmasıyla analiz edildi.27 Mayıs4
Diğer konular
Yanıt bulun
Yazeka
Arama sonuçlarına göre oluşturuldu
Erken teşhisin tedavi sürecine etkisi nedir?- Başarı oranını artırır: Evre I denilen erken dönemde teşhis edilen kanserlerde tedavi başarısı %85-90 seviyelerine kadar çıkabilir 12.
- Tedavi seçeneklerini genişletir: Erken teşhis ile hastalık ilerlemeden müdahale edilerek cerrahi müdahale ve diğer tedavi yöntemleri uygulanabilir 45.
- Yaşam süresini uzatır: Erken teşhis, hastaların yaşam süresini uzatmaya yardımcı olur 5.
Sarkopeni belirteçleri neden önemlidir?Sarkopeni belirteçleri, kas kütlesi ve fonksiyonundaki azalmayı erken dönemde tespit etmek için önemlidir. Bu belirteçler, sarkopeni tanısının konulmasına ve tedavi planlamasının yapılmasına olanak tanır 12.Sarkopeni belirteçleri şunları içerir:- Kas kütlesi ölçümü: Dual-enerji X-ray absorpsiyometri (DEXA) ve biyoelektrik empedans analizi (BIA) gibi yöntemlerle kas ve yağ kütlesi ölçülür 13.
- Kas gücü testleri: El dinamometresi, yürüme testleri ve oturma-kalkma testi gibi testlerle kas gücü değerlendirilir 13.
- Fiziksel performans değerlendirilmesi: Genel yürüme hızı, merdiven tırmanma gücü ve kısa fiziksel performans bataryası kullanılır 3.
PET/BT görüntüleme nasıl yapılır?PET/BT görüntüleme süreci şu adımlardan oluşur:- Hazırlık:
- Randevu alırken, metalik implantlar, klostrofobi veya diyabet gibi özel durumlar bildirilmelidir 1.
- Testten 24 saat önce yoğun fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı ve düşük karbonhidratlı, düşük şekerli bir diyet uygulanmalıdır 12.
- Diyabet hastalarının ilaç dozları ve diyet uygulamaları farklılık gösterebilir 12.
- Enjeksiyon:
- Görüntüleme:
- Sonuçların Değerlendirilmesi:
- Elde edilen görüntüler, nükleer tıp uzmanı tarafından incelenir ve rapor hazırlanır 3.
CRP, WBC ve NEU biyobelirteçleri ne anlama gelir?CRP, WBC ve NEU biyobelirteçlerinin anlamları şu şekildedir:- CRP (C-reaktif protein) 345. Karaciğer tarafından üretilen ve vücutta iltihaplanma olduğunda kanda yükselen bir protein türüdür 4. CRP testi, kandaki CRP seviyesini ölçerek vücuttaki iltihaplanmanın varlığını ve şiddetini değerlendirmek için kullanılır 4.
- WBC (Beyaz kan hücreleri) 12. Bağışıklık sisteminin ana savunma mekanizmalarıdır ve enfeksiyonlarla mücadelede kritik bir rol oynarlar 1. WBC sayısının normal aralıkların dışında olması, bağışıklık sisteminin tehdit altında olduğunu veya bir hastalığın habercisi olabileceğini gösterir 1.
- NEU (Nötrofil) 1. Beyaz kan hücrelerinin en yaygın türlerinden biridir ve vücudun ilk savunma hattını oluşturur 1. Enfeksiyon başladığında hızla çoğalarak bakteri ve mantar gibi zararlı mikroorganizmaları yok ederler 1.
Yapay zekâ akciğer kanseri teşhisinde nasıl çalışır?Yapay zekâ (YZ), akciğer kanseri teşhisinde şu şekillerde çalışır:- Görüntüleme teknolojileri üzerinden: YZ, MR ve CT gibi taramalardan alınan görüntüleri analiz ederek erken dönem kanser belirtilerini tespit eder 14. Örneğin, Zebra Medical Vision'ın aracı, düşük dozlu bilgisayarlı tomografi taramalarında ciddi durumları insan radyologlardan daha hızlı belirleyebilir 4.
- Ses analizi ile: Ankara Üniversitesi'ndeki bilim insanları, konuşma sesi analiziyle akciğer kanserini erken evrede tespit edebilen bir YZ uygulaması geliştirmiştir 25. Bu uygulama, ses değişikliklerini inceleyerek yüzde 90'ın üzerinde doğrulukla teşhis koyabilir 25.
- Risk tahmini ile: Sybil adlı araç, sigara içmeyen ve akciğer hastalığı öyküsü olmayan kişilerde bile akciğer kanseri riskini tahmin edebilir 3. Bu, düşük doz radyasyonlu göğüs bilgisayarlı tomografisi (LDCT) taramalarını analiz ederek yapılır 3.
YZ, teşhis süreçlerinde doktorlara yardımcı olsa da, nihai kararı radyologların vermesi gerekir 5.
Trend haberler
Pakistan Başbakanı Şerif: ABD ile İran arasındaki nihai anlaşma metni hazır1 saat önceMHP Adıyaman il teşkilatı organları feshedildi1 saat önceVideoDavutoğlu’ndan 13 beyaz et şirketine kayyım kararına tepki: Devletin görevi servet dağıtmak değil, adaleti sağlamak6 saat önceVideoElon Musk, SpaceX'in 75 milyar dolarlık halka arzıyla dünyanın ilk trilyoneri oldu9 saat önceSon dakika | Buca Belediyesi'nde başkan vekili seçimi başladı3 saat önceReklam Kurulu, 6 vize aracılık firmasının reklamlarını 3 aya kadar durdurdu11 saat önceVideoMeksika, Güney Afrika'yı 2-0 mağlup etti: Güney Afrika'da oyuncu kırmızı kart gördüDünVideoCHP kararı AYM'ye taşımıştı: ''128 Milyar dolar nerede?'' sorusu kişilik haklarına saldırı sayıldıDünSavcı Muhammed Çağatay Kılıçarslan'ın davası: 20–42 yıl hapis talep edildi7 saat önceVideoInstagram çöktü mü? Popüler sosyal medya uygulamasına erişim sorunları yaşanıyor3 saat önceCumhurbaşkanı Erdoğan, 12 Haziran'da Selimiye Camii'nin ibadete açılışını yapacakDünVideoLGS sınavı yarın: 1 milyon 22 bin 658 öğrenci başvurdu10 saat önceFidan, Katar Başbakanı ve ABD'li müzakerecilerle görüştü9 dakika önceVideo8 ilde beyaz et sektörüne yönelik operasyon: 28 şüpheli gözaltına alındı11 saat önceMHP Genel Başkan Yardımcısı: Adıyaman il ve ilçe teşkilatları feshedildi1 saat önce